سهرهتا وتار کورد چی لە دەوڵەتی سوریا دەوێت؟ بەرەو ڕوونی سیاسی کورد لە ساتێکی...
عەبدولڕەحمان حەبەش
لە بەر ڕۆشنایی ئەو گۆڕانکارییە خێرایانەی لە دیمەنی سوریادا ڕوودەدەن، کورد لە سوریا بەپەلە پێویستە پرسیارێکی بنەڕەتی و بێ دوو دڵی بخاتەڕوو کە ئێمەی کورد چیمان لە حکوومەتی سوریا دەوێت؟ ئەمە ئەوە نییە کە دۆخێکی کاتی یان فایلێکی کاتیی تێپەڕبوون بێت، بەڵکو ئەوەیە کە کورد گەلێکی ڕەسەنە و لەسەر خاکی مێژوویی خۆیان دەژین، بە مێژوو و ناسنامە و مافە سیاسی و نەتەوەییەکانی خۆیانەوە، کورتکردنەوەی پرسی کورد لە سوریا بۆ چوارچێوەی نیشتمانی بەگشتی یان مافی هاووڵاتیبوون بەتەنها، بەبێ داننان بە تایبەتمەندییە نەتەوەیی و مێژووییە جیاوازەکانیدا، پێچ و دەوری سیاسیە ،کێشەی ناوەکی پێکدەهێنێت و هەمان ئەو ئیستسنایە بەرهەمدەهێنێتەوە کە کورد دەیان ساڵە تووشی بووە. کورد وەک هەموو گەلە زیندووەکانی دیکەی جیهان تەنیا تاکێک نییە کە داوای یەکسانی یاسایی دەکات، بەڵکو گەلێکە کە مافی چارەی خۆنووسینی هەیە لە چوارچێوەی ئەو دەوڵەتەی کە تێیدا دەژی، لەسەر بنەمای هاوبەشی و دانپێدانانی یەکتر.
بۆیە بزووتنەوەی سیاسی کورد لە سووریا دەبێت و زۆر پێویستە کە بەرپرسیارێتیی مێژوویی خۆی بخاتە سەر شان و ڕاشکاو و ڕوون بێت لەگەڵ خەڵکەکەی لە دیاریکردنی سنووری داخوازییە سیاسییەکانیدا، دوور بکەوێتەوە لە ناڕوونی و قسەی ناڕوون و دواخستنی پرسە چارەنووسسازەکان بە بیانووی هەلومەرجی ناوچەیی یان چاوەڕوانی چارەسەری نێودەوڵەتی، مێژووی خەباتی سیاسی کورد لە سوریا سەلماندی کە مافەکان نادرێت، بەڵکوو لە ڕێگەی پڕۆژەیەکی سیاسی ڕوون و ئیرادەیەکی دەستەجەمعی سەربەخۆوە دەستی بەسەردا دەگیرێت. ملکەچبوون بۆ دیکتاتۆری ناوچەیی و نێودەوڵەتی یان گۆڕینی دۆزی کورد بۆ موزایەدە لە ململانێی ئەوانی تردا، تەنیا داواکارییەکان کەم دەکاتەوە و لە جەوهەری خۆیان بەتاڵیان دەکاتەوە و ئایندەی کورد لە سوریا دەکاتە بارمتە بۆ ئەو حیساباتانەی کە خزمەت بە بەرژەوەندییەکانیان ناکەن. نا ڕوونی لە هەڵوێستی سیاسی کورددا، نەک تەنیا لەسەر کورد، بەڵکو لەسەر ئایندەی سوریا بە گشتی کاریگەری نەرێنی هەیە.
دەوڵەتێک کە بە ڕاستەقینە دان بە فرەچەشنی نەتەوەیی و کولتووری خۆی و مافی گروپە پێکهێنەرە مێژووییەکانیدا نەنێت، دەوڵەتێکە کە قەدەری دووبارە بەرهەمهێنانەوەی قەیرانەکانە، بەبێ گوێدانە گۆڕانکاری لە فۆرمەکانی حکوومەت یان دروشمەکاندا. بۆیە ئەوەی ئەمڕۆ پێویستە، بژاردەیەکی مشتومڕاوی یان سیاسەتی چاوەڕوانی نییە، بەڵکو هەڵوێستێکی نەتەوەیی ڕوونی کوردە کە لە واقیعەکانی مێژوو و جوگرافیا سەرچاوە دەگرێت و گوزارشت لە ئیرادەی گەلی کورد دەکات لە سوریا، و دیدگای خۆی بوێرانە و بەرپرسیارانە هەم بۆ دەوڵەتی سوریا و هەم بۆ کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەخاتە ڕوو، ڕوونی سیاسی چیتر شتێکی فەنتازیی نییە، بەڵکو مەرجێکی بنەڕەتییە بۆ پاراستنی مافەکان و پاراستنی بوون و بەشداریکردنی چالاکانە لە بنیاتنانی سوریایەکی نوێ کە لەسەر بنەمای هاوبەشی ڕاستەقینە بێت نەک ئینکاری یان پەراوێزخستن.
