خه‌بات- فاتیح بەرزنجی
پێشتر كەم بوون ئەو نەخۆشخانەو سەنتەرانەی كە چارەسەری دەم و ددانیان دەكرد، بەڵام لەماوەی ئەوچەند ساڵانەی دواییدا بەهەوڵ و كۆششی وەزارەتی تەندروستی ژمارەی پزیشك و سەنتەروبنكەكانی چارەسەری دەم و ددان ڕووی لە زیادبوون كردووە بەگوتەی دكتۆر ڕێبین بەرزنجی بەڕێوەبەری بەشی كاروباری هونەری لە تەندروستی هەولێر ڕوونیكردەوە: بەرلە شەڕی نەگریسی داعش و قەیرانی دارایی گرنگی تەواو بەكەرتی تەندروستی درابوو چ لەلایەن وەزارەتی تەندروستی چ لەلایەن حكومەتی هەرێم، یەكێك لەو خزمەتگوزاریە گرنگانەش گرنگیدان بوو بەشی ددان لەو ڕووەوە وەزارەتی تەندروستی ئاوڕی تەواوی لە بوارە جیاجیاكانی پزیشكی و تەندروستی دابوەوە بەتایبەتی لە بەشی ددان و دابینكردنی پێداویستی و كەلوپەلی پزیشكی ددان دوای ساڵی 2014 بەدواوە شەڕی داعش و قەیرانی دارایی نەیهێشت كارو پڕۆژەكان درێژەیان هەبێت دوای نەمانی ئەو قەیرانە واخەریكە كارو پڕۆژەكان دووبارە دەست پێ بكەنەوەو لەماوەی ئەو دووساڵەی دواییدا توانرا چەند سەنتەرێكی خزمەتگوزاری جۆری نایاب لەشاری هەولێرو دەوروبەری كرانەوە یەكێك لەو سەنتەرانەش سەنتەری پسپۆڕی هەولێربوو كرایەوەو بریتییە لە سەنتەرێكی پێشكەوتووی چارەسەركردنی دەم وددان و چەندین بەشی پسپۆڕی ددان لەخۆ دەگرێت.
دواتر سەبارەت بەكردنەوەی ژمارەیەك سەنتەری دیكەی ددان لە سۆران و مێرگەسۆر دكتۆر ڕێبین بەرزنجی ڕوونیكردەوە: ئێمە لە بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی هەولێر كارو پڕۆژەكانمان بەپێی بەرنامەیە بۆیە لەپێناو خزمەت گەیاندن بە هاووڵاتیانی سۆران و مێرگەسۆر بیرمان لە كردنەوەی چەند سەنتەرێكی چارەسەركردن و چاندنی ددان لەو سنورە فراوانە كردەوە تا هاووڵاتیانی ئەو شوێنە دوورانە بۆچارەسەركردنی دەم و ددان نەیەن هەولێرو هەرلەسنووری خۆیان خزمەت بكرێن دیارە ئەو كەسانەی كە سەردانی ئەو سەنتەرانە دەكەن لەبنكەیەكی تەندروستیەوە ڕەوانە دەكرێن لەبەر ئەوەی چارەسەری ئاڵۆزیان پێویستەو لەبنكە تەندروستیانە بەردەست نین لەو سەنتەرانە نەخۆش یەكجار زۆرە بۆیە كارەكان بەپێی سیستەمی نۆرە ڕایی دەكرێن سەنتەرەكانی ددانیش جگە لەو جەنجاڵیەی كە هەیانە داوو دەرمان و چارەسەركردنی ددانیش بۆ ژمارەیەكی زۆری نەخۆشان دەكەن هەربۆ خزمەت گەیاندن بە نەخۆشانی شوێنە دوورەكان بەهەوڵ و كۆششی وەزارەتی تەندروستی و تەندروستی هەولێر توانرا سەنتەرێكی پسپۆڕی پزیشكی ددان لە قەزای سۆران دروست بكرێت و لەئێستادا كارەكانی ئەو سەنتەرە لە قۆناغەكانی كۆتایی دایەو لە حەوت بەش پێك دێت وسەنتەرێكی پسپۆڕیەو پزیشك و ئامێرو هەموو پێویستیەكانی دیكەی بۆ دەستەبەركراوەو بڕیاروایە لە ئایندەیەكی نزیكدا بكرێتەوە هەروەها لە قەزای مێرگەسۆریش سەنتەرێكی گشتی پزیشكی ددان كە ناپسپۆڕیە و كارەكانی لەدوا قۆناغدایەو تەنها كڕینی ئامێر وایە بۆیان بۆ قەزای سۆران ئێمە ساڵانە لە بەرنامەی بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی هەولێر دایە كە هەوڵ بۆ دابینكردنی پزیشكی بۆ بدات دیارە بۆ خزمەت گەیاندن بەو دەڤەرە تەندروستی هەولێر هەمیشە هەوڵیداوە پزیشك بۆشوێنە دوورەكان دابین بكات و ئەو پزیشكانەی كە بڕوانامە بەدەست دەهێنن بۆ ماوەی دوو ساڵ پێویستە پلەبەندی پسپۆڕی وەرگرن واتا دوو ساڵ لەو سەنتەرە پسپۆڕیەی قەزای سۆران دادەمەزرێن وێڕای ئەو سەنتەرە ئێمە بەشی ڕوو شەویلاك لەنەخۆشخانەی ئاشتی هەمانەوبەرلە دووساڵ كراوەتەوەو ئێستا چاندنی ددان لە قەزای سۆران وەكو نەخۆشخانەی ڕزگاری هەولێر و سەنتەری خانزاد خزمەت بەنەخۆشانی ئەو سنورە دەكات و جگەلەو شوێنانە لە نەخۆشخانەی پیرمامیش واتا لە سەڵاحەدین بەرلە هەشت مانگ ئێمە هەوڵماندا بەشی چاندنی ددان بكەینەوەو لەئێستادا چارەسەری دەم و ددان لەو نەخۆشخانەیەش ئەنجام دەدرێت دیارە ئەو سەنتەرانەی كە لەو شوێنانە كراونەتەوە لە ژێر یاساو ڕێنماییەكانی وەزارەتی تەندروستی بەڕێوە دەچێت بەهەمان شێوەی نەخۆشخانە حكومیەكان كار دەكرێت و خەڵكی ئەو دەڤەرە زیاتر سوود لە و نەخۆشخانەو سەنتەرانە وەردەگرن لەبەر ئەوەی ڕێگەیەكی دوور نابڕن هەرلەشوێنی خۆیان چارەسەردەكرێن.
هەبوونی ژمارەی پێویستی پزیشكی ددان
دواتر دكتۆر ڕێبین بەرزنجی بەڕێوەبەری بەشی كارو باری هونەری لە تەندروستی هەولێر گووتی: لە ڕووی پزیشكی ددان ژمارەی پێویستی پزیشكی ددان هەیە بەڵام دامەزراوەی پێویستمان نییە هەروەك كردنەووەی ژمارەی زیاتری سەنتەری چارەسەری ددان ئەوەتا لەناو سەنتەری پایتەخت نەخۆشخانەی گەورەی ددانمان نییە بەڵام ئەوەی كە پێویستە لێرەوە ئاماژەی پێ بدەم ماوەی چەند ساڵێكە دامەزراندن نییەو دەرچووی چوار خولی پزیشكی ددان هەیەو دانەمەزراون لەبەر هۆكاری قەیرانی دارایی هەق وایە بۆلەمەودوا دامەزراندنی پزیشك دەست پێ بكاتەوە لەشارەكان و بۆشایی دروست بووەلەنەبوونی پزیشكی ددانی مەشقكار لەنەخۆشخانەكانی فێركاریو لەسەنتەرەكانی فێركاری و ئێستا نەخۆشخانەكان پێویستیان بە پزیشكی ددان هەیەو ئەو پزیشكانەی كە پێشتر مەشقكاربووین ماوەی دوو ساڵە پلە بەندیان تەواو بووە و بۆشایی لە شوێنی پلە بەندیەكەیان لە شارو شارۆچكەكان هەیەو بەردەوام داوامان كردووەلە وەزارەتی تەندروستی و سەرۆكایەتی ئەنجومەنی وەزیران پلە بكرێت لە دامەزراندنی پزیشكانی ددان
كڕینی زیاتر لە 35 ئامێری ددان
پاشان دكتۆر ڕێبین بەرزنجی سەبارەت بە ئامێری ددان ڕوونیكردەوە: ئەگەرچی قەیرانی دارایی بەرۆكی كوردستانی گرتبوو، بەڵام كۆڵمان نەداو خزمەتگوزاری پزیشكی ددانمان پێشكەش بە هاووڵاتیان كردووە، لەماوەی ئەو چەند ساڵانەی دوایی ئێمە لە بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی هەولێر توانیومانە زیاتر لە 35 ئامێری ددان بكڕین و لەئێستاشدا ژمارەی ئەو بنكانەی كە لەسنوری شاری هەولێرن زۆرەو لەناو زۆربەی ئەو بنكانە بەشی ددان هەیە بەپێی ئەو داتایەی كە تۆمارمانكردووە لە تەندروستی بارزان زیاتر لە 10 یەكەمان هەیەو لە چۆمان زیاتر لە هەشت یەكەمان هەیەو لە تەندروستی سۆران نزیكەی 20 یەكە هەیەو لە شەقڵاوە نزیكەی 17یەكە هەیەو لە تەندروستی دەشتی هەولێر نزیكەی 25 یەكە هەیەولەقەزای خەبات نزیكەی 18 یەكە هەیەو لەناو شاری هەولێریش نزیكەی 30 یەكەی ددان هەیە جگەلە سەنتەرەكانی ددان و كێشەمان لە كەمی پێداویستیەكان هەیە وەكو پێداویستی پڕ كردنەوەو دەمار بڕین و پاككردنەوەی ددان و دروستكردنی ددان و ئالیەتی دابینكردنی پێداویستیەكان گۆڕاوەو بۆتە تەندەرو چاوەڕوان دەكرێ لەو ڕۆژانە بكرێتە شێوەی گرێبەست ئیتر دابینكردنی پێداویستیەكان دوا ناكەوێت.
سەبارەت بە ئامێرەكانیش دكتۆر ڕێبین بەرزنجی گوتی: بەداخەوە پزیشكان بەڕێك و پێكی چاودێری و خزمەتی ئامێرەكان ناكەن پێویستە ئەو ستافەی كە لەیەكەی ددان كار دەكەن بەپێی ڕێنماییەكانی تەندروستی و سەلامەتی ئامێرەكان بپارێزێ بەهەموو شێوەیەك جا ئەگەر پزیشكانی ددانی یەكەكان پارێزگاری لە ئامێرەكان نەكەن چۆن ئەو ئامێرانە سەلامەت دەردەچن، بۆ نۆژەنكردنەوەی ئامێرەكان ئێمە لەناو تەندروستی هەولێر تیممان هەیە بۆ نۆژەنكردنەوە لەهۆبەی ددانیش هەیە لەگەڵ دەزگای هونەریش كار بۆ چاككردنەوەو نۆژەنكردنەوە دەكەن بۆ ئامێرەكانی ددان .
