دانا جەواد
گەلی‮ ‬كوردستان چەندین سەدەیە دژی‮ ‬جەور و ستەمی‮ ‬دوژمن بە گشتی‮ ‬شۆڕشی‮ ‬بەرپاكردووە،‮ ‬بە تایبەتیش باشووری‮ ‬كوردستان چەندین شۆڕشی‮ ‬یەك لەدوای‮ ‬یەكی‮ ‬بەرپاكردووە لە دژی‮ ‬ڕژێمە‮ ‬ڕەگەزپەرستەكانی‮ ‬عێراق،‮ ‬هەر لە سەردەمی‮ ‬پادشایەتییەوە تا دەگاتە بەناو عەلمانییەكانی‮ ‬ئەمڕۆ كە حوكمداری‮ ‬بەغدا دەكەن‮.‬

شۆڕشی‮ ‬مەزنی‮ ‬ئەیلول لە سەرەتای‮ ‬شەستەكانی‮ ‬سەدەی‮ ‬ڕابردوو بە سەركردایەتی‮ ‬بارزانیی‮ ‬نەمر و بە بەشداری‮ ‬هەموو پێكهاتە نەتەوەیی‮ ‬و‮ ‬ئایینییەكانی‮ ‬كوردستان،‮ ‬لە دژی‮ ‬ڕژێمی‮ ‬بەعسی‮ ‬لەناوچوو هەڵگیرسا،‮ ‬كە توانی‮ ‬چەندین دەستكەوتی‮ ‬گەورە بۆ كوردستان مسۆگەر بكات كە دیارترینیان وەرگرتنی‮ ‬مافی‮ ‬چارەی‮ ‬خۆ نووسین‮ ‬ئۆتۆنۆمی‮ ‬یان خۆبەڕێوەبەری‮ ‬بوو،‮ ‬كورد توانی‮ ‬ببێتە خاوەنی‮ ‬ناسنامە و خاكی‮ ‬خۆی‮ ‬كە چەندین سەدەیە داگیركراوە،‮ ‬مێژووش پێمان دەڵێت ئەو شۆڕشانەش بەردەوامییان دەبێت تا ئەوكاتەی‮ ‬كە كوردستان بە تەواوی‮ ‬سەربەخۆ دەبێت و لە بندەستی‮ ‬داگیركاران‮ ‬ڕزگاری‮ ‬دەبێت‮.‬

لێرەدا دەمەوێ هەڵوەستەیەك بكەم لەسەر ئەو‮ ‬ڕیفراندۆمەی‮ ‬كە لە ئەیلولی2017 ‮ ‬دوای‮ ‬سەدەیەك لە‮ ‬ڕێككەوتنامەی‮ ‬سایكس-پیكۆ،‮ ‬بەسەركردایەتی‮ ‬سەرۆك مسعود بارزانی‮ ‬ئەنجامدرا كە هیچی‮ ‬لە شۆڕشێكی‮ ‬سەرتاسەری‮ ‬كەمتر نەبوو،‮ ‬ئەوكات كوردستانیان بەتێكڕایی‮ ‬بە پیر و گەنج،‮ ‬ژن و پیاو،‮ ‬كورد،‮ ‬توركمان،‮ ‬ئاسوری،‮ ‬كلدانی،‮ ‬سریانی،‮ ‬ئەرمەنی‮ ‬و ئێزدی‮ ‬تێكڕا بەرەو سندووقەكانی‮ ‬دەنگدان‮ ‬ڕۆیشتن و مێژوویەكی‮ ‬گەورەیان تۆمار كرد كاتێك‮ ‬بە‮ ‬ڕێژەی92.3% ‮ ‬دەنگیان بە بەڵێ دا بۆ سەربەخۆیی‮ ‬كوردستان‮.‬

بەمەش شۆڕشی‮ ‬سپی‮ ‬كە سندوقی‮ ‬دەنگدان بوو ئەنجامدرا كە تێكڕای‮ ‬خەڵكی‮ ‬كوردستان دەنگیان هەڵبڕی‮ ‬و گوتیان نا بۆ بندەستی،‮ ‬بەڵێ بۆ سەربەخۆیی‮.‬
جەنابی‮ ‬سەرۆك مسعود بارزانی‮ ‬وەك درێژەدان بە شۆڕشەكانی‮ ‬نیوسەدەی‮ ‬ڕابردوو كە لە زۆربەیاندا بەشدارییەكی‮ ‬كارای‮ ‬هەبووە،‮ ‬توانی‮ ‬ئیرادەی‮ ‬كوردستانیان بۆ هەموو گەلانی‮ ‬دونیا بسەلمێنێت كە كوردستانیان داوای‮ ‬دەوڵەتێكی‮ ‬سەربەخۆ دەكەن و نایانەوێ چیتر لە بندەستی‮ ‬عێراقی‮ ‬تایەفەگەری‮ ‬بژین‮.‬

ئەم دەرفەتەش لە تەواوی‮ ‬مێژووی‮ ‬كوردستان لە دوای‮ ‬كۆماری‮ ‬كوردستان لە مهاباد و شۆڕشە چەكدارییەكان بە‮ ‬یەكەمین دەرفەتی‮ ‬دیمۆكراسی‮ ‬و شارستانی‮ ‬دادەنرێت كە زۆرینەی‮ ‬گەلانی‮ ‬دونیا بەم‮ ‬ڕێگایە سەربەخۆییان فەراهەم كردووە،‮ ‬ڕەنگە بپرسین ئایا دوای‮ ‬ڕیفراندۆم بۆچی‮ ‬نەبووینە خاوەن دەوڵەت؟ لێرەدا گەلێك هۆكار هەن كە بوونە‮ ‬ڕێگر لەبەردەم ئەم پڕۆسەیە كە هۆكاری‮ ‬سەربازی‮ ‬و سیاسی‮ ‬بوون بە تایبەت خیانەتی‮ ‬16ی‮ ‬ئۆكتۆبەر كە نەك هەر بووە‮ ‬ڕێگر لەبەردەم تەواوكردنی‮ ‬پڕۆسەكە،‮ ‬بەڵكو خەونی‮ ‬كوردی‮ ‬بۆ ماوەیەكی‮ ‬نادیار دواخست كە خواستی‮ ‬كوردستانیان سەربەخۆیی‮ ‬و دەوڵەتە،‮ ‬بەڵام‮ ‬من گەشبینم و پێموایە‮ ‬ئەنجامی‮ ‬ڕیفراندۆم وەكو دراوی‮ ‬سپی‮ ‬وایە بۆ‮ ‬ڕۆژی‮ ‬ڕەش بە كەڵكمان دێت‮! ‬هەروەك جەنابی‮ ‬سەرۆك بارزانی‮ ‬لە‮ ‬ڕاگەیەندراوێكی‮ ‬بۆ‮ ‬ڕای‮ ‬گشتیی‮ ‬كوردستان و عێراق و جیهان فەرمووی‮ ” ‬ئەو دەنگە زوڵالە بەرزەی‮ ‬كە بۆ سەربەخۆیی‮ ‬كوردستان خستتانە‮ ‬ڕوو و گەیاندتانە گشت گەلان و وڵاتانی‮ ‬جیهان‮ ‬ڕۆژێك لە‮ ‬ڕۆژان بەفیڕۆ ناچێت و بە فیڕۆیشی‮ ‬نادەین‮”.‬

‮ ‬تا ئەو سەرۆكە بەهێز و خاوەن ئیرادە مەزنە هەبێت ئومێدی‮ ‬سەربەخۆیی‮ ‬لە ناخی‮ ‬هەر تاكێكی‮ ‬كورد بە زیندوویی‮ ‬دەمێنێتەوە،‮ ‬لەم بۆنەیەدا سڵاو و دروود بۆ‮ ‬ڕۆحی‮ ‬پاكی‮ ‬شەهیدانی‮ ‬ڕێگای‮ ‬بزووتنەوەی‮ ‬ڕزگاریخوازیی‮ ‬گەلی‮ ‬كوردستان دەنێرین،‮ ‬هەروەها سوپاسی‮ ‬قارەمانیەتی‮ ‬پێشمەرگە و هێزە ئەمنییەكان و‮ ‬ڕیفراندۆمچییەكان دەكەین‮.‬