خەبات‮: ڕۆشنا عەلی‮ ‬
پشووی‮ ‬شەممان ئەو پشووەی‮ ‬مامۆستا خواستێتی‮ ‬و وەزارەتیش رێگرە لەبوونی،‮ ‬پارساڵ بە بیانووی‮ ‬خراپی‮ ‬بارودۆخی‮ ‬دارایی‮ ‬مامۆستایان‮ ‬ڕۆژی‮ ‬شەممان كرایە پشووی‮ ‬گشتی‮ ‬لە قوتابخانەكاندا‮ ‬،‮ ‬ئەمە جگە لەوەی‮ ‬لە هەندێك قوتابخانە هەر مامۆستاو‮ ‬ڕۆژێكیش هاوكاری‮ ‬كرابوو‮ ‬،‮ ‬بەڵام وەك مامۆستایان دەڵێن پرۆگرام تەواو كرا و مامۆستایەكیش لەم‮ ‬ڕاپۆرتەدا ئاماژەی‮ ‬بەوەداوە‮ ‬ڕۆژانی‮ ‬شەممان تاكە شوێن كەلە عێراقدا دەوام بكات‮ ‬قوتابخانەكانن‮ ‬،‮ ‬وتەنانەت هیچ بەڕێوەبەرایەتیەكی‮ ‬پەروەردەش دەوامی‮ ‬نییە‮ ‬،‮ ‬تەنانەت هەندێك لە قوتابخانە حكومییە نمونەییەكانیش دەوام ناكەن‮ ‬،‮ ‬قوتابییەكیش پێی‮ ‬وایە پشووی‮ ‬شەممان كاریگەری‮ ‬و زەخت لەسەر قوتابی‮ ‬دروست دەكات،‮ ‬لاپەڕەی‮ ‬پەروەردە بەشی‮ ‬دووەمی‮ ‬ئەم‮ ‬ڕاپۆرتە‮ ‬ی‮ ‬ئامادەكردووە‮.‬

محەمەد عەبدوڵا قوتابی‮ ‬پۆلی‮ ‬یانزەی‮ ‬ئامادەیی‮ ‬بۆخەبات وتی‮” ‬ئەگەر هەبێت باشترە بەتایبەتی‮ ‬بۆكاتی‮ ‬تاقیكردنەوە كاتێكی‮ ‬زۆرترمان لەبەردەستە بۆ خوێندن من پار كە پۆلی‮ ‬دە بووم سودم لێ بینی‮ ‬بۆكاتی‮ ‬ئەركی‮ ‬ماڵەوەو خوێندن سودی‮ ‬هەبوو‮ ‬،‮ ‬بەڵام ئەوەشی‮ ‬زەرەر بوو بۆقوتابی‮ ‬كە وانەكان و واجبەكان زیاتر دەبوون و زیاتر لە قوتابخانە ماندوو دەبووین‮ .‬
مامۆستا دیار تاهیر پسپۆڕی‮ ‬زمانی‮ ‬ئینگلیزی‮ ‬ومامۆستا لە ئامادەی‮ ‬شكۆداری‮ ‬تێكەڵاو بۆخەبات وتی‮ ” ‬بەڵی‮ ‬پێویستە پشووی‮ ‬شەممان هەبێت بۆمامۆستاش وەك هەموو فەرمانبەرانی‮ ‬ترمامۆستا سودێكی‮ ‬زۆری‮ ‬لێ ئەبینێت وە بۆ قوتابیش زۆر سودی‮ ‬لێ ئەبینێت وەختێكی‮ ‬زیاتری‮ ‬لەبەردەستە چ بۆتاقیكردنەوە بێت‮ ‬یان ئەركی‮ ‬ڕۆژانە ساڵی‮ ‬پار قەیرانی‮ ‬داراییش بوو جیاواز بوو بەڵام،‮ ‬ئەمساڵ باشترە و پێشم وایە ئەگەر پشووەكەش بمێنێ باشترە بەتایبەتی‮ ‬كە قوتابی‮ ‬ڕاهاتووە،‮ ‬دەربارەی‮ ‬ئەوەی‮ ‬كە لۆدیش دەخرێتە سەر قوتابی‮ ‬ئەوە پەیوەندی‮ ‬بە مامۆستاكەوە هەیە كە چۆن ئەتوانێت پڕۆگرامەكەی‮ ‬و ماوەكە بگونجێنێت و قوتابیش سودمەند بێت‮ . ‬

مامۆستا مەولان ساڵح بەڕێوەبەری‮ ‬قوتابخانەی‮ ‬ئامادەیی‮ ‬شكۆداری‮ ‬تێكەڵاو دەربارەی‮ ‬پشووی‮ ‬شەممان ئاماژەی‮ ‬بەلایەنی‮ ‬ئەرێنی‮ ‬و نەرێنی‮ ‬داو ئەو وتی‮ ” ‬لەڕاستیدا پشووی‮ ‬شەممان دوولایەنی‮ ‬هەبوو لایەنێكی‮ ‬سلبی‮ ‬و لایەنێكی‮ ‬ئیجابی‮ ‬بە نیسبەت لایەنی‮ ‬سلبییەكەی‮ ‬ئەو پڕۆگرامەی‮ ‬كەهەیە بە پێی‮ ‬پێویست مامۆستا نەیدەتوانی‮ ‬ئەو زانیارییەی‮ ‬كەهەیە بیگەیەنێتە قوتابییەكە لەلایەكی‮ ‬تریشەوە خاڵە ئیجابییەكەشی‮ ‬ئەوەبوو مامۆستایان بە هۆی‮ ‬ئەو زەختە زۆرەی‮ ‬لەسەریان بوو زەختی‮ ‬زیاتر ئەكەوتە سەر قوتابی،‮ ‬من وەكو خۆم كە بەڕێوەبەرم پشووی‮ ‬شەممان بە هەمان پڕۆگرامی‮ ‬پێشوو بەباش نازانم ئەگەر هاتوو ئەو پڕۆگرامە دەسكاری‮ ‬نەكرێت و هەندێكی‮ ‬لێ كەمنەكرێتەوە،‮ ‬بۆیە پێم باشە رۆژانی‮ ‬شەممان دەوام هەبێت پێشم وایە هەر لەبەر پڕۆگرامەكانە وزەختی‮ ‬ئەوانە كە پێیان وایە بەو جۆرە ئەگەر پشوو هەبێت پڕۆگرامەكان وەك پێویست ناخوێنرێن‮ .‬

كۆڤان میرزا عەزیز قوتابی‮ ‬پۆلی‮ ‬12 ی‮ ‬ئامادەیی‮ ‬دەربارەی‮ ‬ئەوەی‮ ‬كە ئایا بۆ ئەو پشووی‮ ‬شەممان سودی‮ ‬هەیە وتی‮ “‬بە دڵنیاییەوە نەخێر‮ ‬،چونكە هەموو دەزانین كاتێكی‮ ‬زۆرمان لێدەڕوات بە تایبەتی‮ ‬پۆلی‮ ‬12 كە پێویستمان بە كاتی‮ ‬زیاترە تا بتوانین سودی‮ ‬لێوەربگرین،‮ ‬پارساڵ پڕۆگرامەكەمان تەواو كرد‮ ‬،‮ ‬بەڵام بە زەختێكی‮ ‬زۆر چونكە،‮ ‬هەموو دەزانین ئەگەر شەمە لابدرێت ئەبێت بە زەختێكی‮ ‬زۆر پڕۆگرامەكە تەواو بكرێت،‮ ‬پرسیمان ئایا بەپشت بەستن بە پشووی‮ ‬شەممان خۆت بۆ پۆلی‮ ‬12 ئامادەكردووە‮ ‬یان ئامادەكارییەكەت بە جۆرێك كردووە شەممان دەوام هەبێت؟‮ ‬ئەو وتی‮ ” ‬بەڵی‮ ‬بە دڵنیاییەوە حسابی‮ ‬ئەوەم كردووە كە شەممان پشوو نەبێت و دەوام بێت چونكە‮ ‬،‮ ‬پارساڵ كاتی‮ ‬بوو كەس دڵنیا نەبوو كە ئەمساڵیش پشووە‮ ‬یان نا‮ . ‬

مامۆستا تارا صەلاح پسپۆڕی‮ ‬وانەی‮ ‬وەرزش بۆ خەبات ئاماژەی‮ ‬بەوەدا كە قوتابی‮ ‬و مامۆستا سود لە پشووی‮ ‬شەممان وەرئەگرێت نەمانی‮ ‬كاریگەری‮ ‬لەسەر مامۆستا هەیە چونكە‮ ‬،یەك‮ ‬ڕۆژ پشوو لە هەفتەیەكدا كەمە لە هەموو دنیادا پێنج‮ ‬ڕۆژ بەسە بۆكاركردن و خوێندن پارساڵ پڕۆگرام هەمووی‮ ‬تەواو كراو بەشە وانەكانیش بەڕێك و پێكی‮ ‬دابەشكرا و پێم وایە پشووی‮ ‬شەممان بمێنێت باشترە‮ . ‬مامۆستا‮ ‬ڕەحیم فەرەج بەڕێوەبەری‮ ‬قوتابخانەی‮ ‬ئەرگوشی‮ ‬بنەڕەتی‮ ‬بۆ خەبات ئاماژەی‮ ‬بەوەدا كە هیچ قوتابخانەیەكی‮ ‬ئەهلی‮ ‬و هیچ بەڕێوەبەرایەتییەكی‮ ‬پەروەردەوسەرپەرشتیاری‮ ‬و تەنانەت وەزارەت و هەندێك لە قوتابخانە نمونەییەكانیش شەممان دەوام ناكەن تەنها قوتابخانە حكومییەكان لە هەرێمی‮ ‬كوردستان دەوامی‮ ‬ڕۆژانی‮ ‬شەممانییان هەیە وهیوادارم‮ ‬یەكێتی‮ ‬مامۆستایان بێنە خەت و كاربۆ گەڕانەوەی‮ ‬پشووەكە بۆ قوتابیان و مامۆستایان بكەن‮ .‬

مامۆستا عەبدولواحید محەمەد جێگری‮ ‬سەرۆكی‮ ‬یەكێتی‮ ‬مامۆستایانی‮ ‬كوردستان دەربارەی‮ ‬پشووی‮ ‬شەممان بۆ خەبات وتی‮ ” ‬ئەگەرپشووی‮ ‬شەممان بكرێت بەڕەسمی‮ ‬پێش هەموو شت دەبێت‮ ‬یاسای‮ ‬وەزارەتی‮ ‬پەروەردە هەمووار بكرێتەوە چونكە‮ ‬،‮ ‬لە‮ ‬یاسای‮ ‬وەزارەتی‮ ‬پەروەردەدا شەممەكان نەكراوەتە پشوو‮ ‬،‮ ‬ئەمە لە لایەك لەلایەكی‮ ‬دیكەش ئەگەر پشوو بێت دەبێت وانەكانی‮ ‬شەممان بخرێتە سەر‮ ‬ڕۆژەكانی‮ ‬تر وە بوار بۆ ئەوەش نییە‮ ‬،چونكە زۆربەی‮ ‬قوتابخانەكان دوو دەوامین و هەنێكییان سێ دەوامین لەبەر ئەوە ئەو بوارەش نییە‮.‬
دەربارەی‮ ‬ئەوەشی‮ ‬كەگوایە پارساڵ پڕۆگرام تەواوكراوەو شەممانیش پشوو بوو،‮ ‬مامۆستا عەبدولواحید ئەوەی‮ ‬ڕەتكردەوە كە پارساڵ پڕۆگرام تەواوكرابێت و لەم بارەیەوە وتی‮ “‬نەخێر پڕۆگرام تەوانەكرا دووبەش لە پڕۆگرام هەیە بەشێكی‮ ‬تێورییە بەشێكی‮ ‬پڕاكتیكییە جارێ بەداخەوە لە وڵاتی‮ ‬ئێمە پراكتیكی‮ ‬زۆر زۆر لاوازە ئەمەشە وادەكات ئاستی‮ ‬زانستی‮ ‬و مەعریفی‮ ‬قوتابیان لە ئاستێكدا نەبێت كەمامۆستا دڵی‮ ‬پێی‮ ‬خۆش بێت كاتێكیش ماوەكە كەم دەبێتەوە زیاتر كاریگەری‮ ‬دەبێت‮ ‬،‮ ‬ئومێد دەكەین لە ئایندەیەكی‮ ‬نزیكدا بەشێك لەو بینایانەی‮ ‬هەن تەواو بكرێن وكێشەی‮ ‬دوو دەوامی‮ ‬كەمبێتەوە وزۆرترین ناوەندی‮ ‬خوێندن‮ ‬یەك دەوامی‮ ‬بێت ئەو كاتە ئاساییە شەممە بكرێتە پشوو مامۆستایانیش لێی‮ ‬سودمەندبن‮. ‬