خەبات: سەید فاتح بەرزنجی:- لە چوارچێوەی هەوڵە بەردەوامەکانی بەڕێوەبەرایەتیی ئەندازەی هاتووچۆی هەولێر بۆ ڕێکخستنەوەی شەقامەکان و دابینکردنی ڕێگای سەلامەتتر بۆ شۆفێران و پیادەڕەوان، بەرنامە و پلانی گشتگیر جێبەجێ دەکرێن. لەم سیقەیەشدا، هێڵی پەڕینەوەی پیادە (زیبرا / Zebra Crossing) وەک یەکێک لە گرنگترین هێماکانی هاتووچۆ لە شاردا پێگەیەکی تایبەتی هەیە کە بۆ پاراستنی گیانی هاووڵاتییان و ڕێکخستنی جووڵەی ئۆتۆمبێلەکان داندراوە.
سوودە سەرەکییەکانی هێڵی پەڕینەوەی پیادە ئەندازیار سروە یاسین، بەڕێوەبەری ئەندازه‌ی هاتوچۆی هەولێر، لە لێدوانێکدا بۆ ڕۆژنامەی «خەبات»، تیشکی خستە سەر ئامانج و سوودەکانی جێبەجێکردنی ئەم پلانانە و گرنگی هێڵی پەڕینەوەی پیادە:
• پاراستنی گیانی پیادەڕەوان: شوێنێکی ئارام و دەستنیشانکراو دابین دەکات بۆ ئەوەی هاووڵاتییان-بە تایبەت منداڵان، بەساڵاچووان و خاوەن پێداویستییە تایبەتەکان- بە سەلامەتی لە شەقامەکان بپەڕێنەوە.
• ڕێکخستنی هاتووچۆ: یارمەتی کەمکردنەوەی قەرەباڵغی و ڕێکخستنی جووڵەی ئۆتۆمبێلەکان دەدات بە شێوەیەکی یاسایی.
• کەمکردنەوەی خێرایی ئۆتۆمبێل: بوونی ئەم هێڵانە ئاگاداری دەداتە شۆفێران تا خێرایی کەم بکەنەوە و ئامادەی وەستان بن.
• کەمکردنەوەی ڕووداوەکانی هاتووچۆ: دیاریکردنی شوێنی پەڕینەوە ئەگەری ڕوودانی پێدادانی نێوان ئۆتۆمبێل و پیادە بە شێوەیەکی بەرفراوان کەم دەکاتەوە. ڕێنمایی و هۆشدارییەکان بۆ پیادەڕەوان ئەندازیار سروە یاسین جەختی لەوە کردەوە کە سەلامەتیی هاووڵاتییان لە پێش هەموو شتێکەوەیە، و داوای کرد پێش پەڕینەوە ئەم خاڵانە ڕەچاو بکرێن:
1. ڕاستەوخۆ مەپەڕەرەوە: پێش چوونه سەر هێڵەکە، سەرەتا بوەستە و بە وردی تەماشای چەپ و ڕاستی شەقامەکە بکە.
2. دڵنیابوونەوە لە وەستانی ئۆتۆمبێل: هەمیشە دڵنیابەوە کە شۆفێرەکە تۆی بینیوە و ئۆتۆمبێلەکەی بە تەواوی وەستاوە پێش ئەوەی هەنگاو بنێیت.
3. پاراستنی سەرنج لەسەر شەقام: بە هیچ شێوەیەک لە کاتی پەڕینەوەدا مۆبایل بەکارمەهێنە و گوێگر (Headphones) لە گوێ مەکە.
4. هۆشیاری لە کاتی تاریکیدا: لە شەواندا یان لە کەشوهەوای تەمامویدا، هەوڵبدە جلوبەرگی ڕوون یان ته‌ماویدا دیار بپۆشیت تا شۆفێران بە ئاسانی بتبینن. ڕێنمایی و ئەرکەکانی شۆفێران: لەلایەکی دیكه‌وه، بەرپرسیارییەتیی شۆفێرانیش لە بەرامبەر پاراستنی ڕێگاوبانەکاندا دەستنیشان کرا.
• کەمکردنەوەی خێرایی: لە کاتی نزیکبوونەوە لە هێڵی پەڕینەوە، خێرایی ئۆتۆمبێلەکەت کەم بکەرەوە، تەنانەت ئەگەر لەو ساتەدا کەسیش نەبینیت.
• پێدانی مافی لەپێشینە: بەپێی یاساکانی هاتووچۆ، کاتێک پیادەیەک لەسەر هێڵەکەیە یان دەیەوێت بپەڕێتەوە، مافی تێپەڕبوونی هەیە و دەبێت بە تەواوی بوەستیت.
• قەدەغەی وەستان لەسەر هێڵ: بە هیچ شێوەیەک ئۆتۆمبێل لەسەر هێڵی پەڕینەوە مەوستێنە کە ڕێگە لە پیادەڕەوان بگرێت.
• قەدەغەی تێپەڕاندن (Overstake): ڕاستەوخۆ پێش هێڵی پەڕینەوە یان لەسەر هێڵەکە، تێپەڕاندنی ئۆتۆمبێلێکی تر مەترسیی گەورەی هەیە، چونکە ڕەنگە ئۆتۆمبێلە وەستاوەکە بۆ پەڕینەوەی پیادەیەک ڕاوەستابێت. لە کۆتاییدا ئەندازیار سروە یاسین دووپاتی کردەوە: «ئەم ڕێنمایی و کۆششانه بە تەواوی لە بەرژەوەندیی هاووڵاتییاندایە، و کارەکانمان بە مەبەستی ڕێکخستنی جووڵەی هاتووچۆ، پاراستنی گیانی پیادە و شۆفێران، و باشترکردنی سیمای شارستانیی شەقامەکان ئەنجام دەدرێن. بەردەوامین لە کارکردن بۆ هێنانەدی هاتووچۆیەکی سەلامەتتر و کەمکردنەوەی مەترسییەکانی ڕێگاوبان.»
