خۆشەوی‮ ‬مەلا برایم
هەڵوێستی‮ ‬فەرمی‮ ‬ڕووسیا لە هەمبەر كۆبوونەوەی‮ ‬قەتەر‮:‬ وەزیری‮ ‬دەرەوەی‮ ‬ڕووسیا سرگێ لاڤرۆڤ لە سەردانی‮ ‬وڵاتی‮ ‬قەتەردا لە‮ ‬3-8-2015 دا باسی‮ ‬دوایین هەڵوێستی‮ ‬نوێی‮ ‬سەرۆك كۆماری‮ ‬ڕووسیای‮ ‬فیدراڵ ڤلادیمێر پوتینی‮ ‬كرد و وتی‮ ‬ئێمە لەگەڵ هاوپەیمانییەكی‮ ‬هاوبەشی‮ ‬نێوان سوپایی‮ ‬عێراق‮ – ‬سووریا و كورداین،‮ ‬دیارە مەبەست لە كوردانی‮ ‬هەردوو پارچەی‮ ‬سووریا و عێراقە‮. ‬ڕووسیا بە شێوەیەكی‮ ‬راستەوخۆ هەردوو رژێمی‮ ‬سوریا و عێراقی‮ ‬چەكدار كردووە پێوەندی‮ ‬لەگەڵ كوردانیش زیاتر بە شێوەی‮ ‬دیپلۆماتی‮ ‬و بەشداریكردنیان لە گفتوگۆكان و سەردانەكانی‮ ‬دیپلۆماتی‮ ‬و دەربڕینی‮ ‬هاودەردی‮ ‬بە دژی‮ ‬تیرۆریزمە،‮ ‬لەو رووەوە سەرۆكی‮ ‬ناوەندی‮ ‬بەشی‮ ‬تێهەڵچوونەكانی‮ ‬ڕۆژهەڵاتی‮ ‬ناوەڕاستی‮ ‬سەر بە ئینستیتوتی‮ ‬ئەمەریكا و كەنەدا ئەلیكسەندەر شومێلین‮ ‬و چەندان پسپۆری‮ ‬دیكە لە رادیۆی‮ ‬ئازادی‮ ‬بە زمانی‮ ‬ڕووسیایی‮ ‬باسی‮ ‬ئەو هەڵوێستە نوێیەی‮ ‬ڕووسیایان كرد و دەڵێن كە‮: ‬
‮❊ ‬سووریا دابەشكراوە‮ ‬و نێزیكترین بیرۆكە پێكهێنانی‮ ‬جۆرە فیدراڵییەتێكە بە شێوەی‮ ‬نافەرمی‮ ‬باسی‮ ‬دابەشكردنی‮ ‬سووریا كراوە و بڕیارە،‮ ‬كە چەندان هەرێمی‮ ‬جۆراوجۆر بۆ پێكهاتەكانی‮ ‬كورد،‮ ‬دروز،‮ ‬سوننە و عەلەوی‮ ‬دروست بكرێن،‮ ‬حكوومەتی‮ ‬سوریاش لەسەر ئەو بیرۆكەیە رەزامەندی‮ ‬خۆی‮ ‬پیشانداوە‮.

‮❊ ‬ئەگەر مەبەستی‮ ‬ڕووسیا پشتگیری‮ ‬لە كوردانی‮ ‬رۆژئاوای‮ ‬سەر بە ئۆجەلان بێت‮ ‬ڕووبەڕووی‮ ‬ناڕەزایەتییەكانی‮ ‬توركیا دەبێتەوە،‮ ‬توركیاش دژی‮ ‬ئیئتیلاف لەگەڵ كوردانی‮ ‬عێراقی‮ ‬دیموكراتیخواز‮ ‬نییە،‮ ‬بۆیە دوو شێوە كوردی‮ ‬زۆر جیاواز هەن‮. ‬بە هەر شێوەیەك بێت دەربڕینی‮ ‬ئەو هەڵوێستە جۆرە نەرمی‮ ‬و بایەخدان بە كێشەی‮ ‬كوردی‮ ‬دەگەێنێت‮.‬
بۆچوونی‮ ‬دوو پسپۆری‮ ‬ڕووسیایی‮ ‬لەسەر بارزانی‮ ‬نەمر و ستالین‮ ‬13-7-2015
كەی‮ ‬پرۆژەكەی‮ ‬ستالین بۆ كوردان جێبەجێ دەكرێت‮: ‬
بەو ناوەوە دوو نووسەری‮ ‬ڕووسیایی‮ ‬بەناوبانگ ستانیسلاڤ تاراسۆڤ و ستانیسلاڤ سترێمیدلۆڤسكی‮ ‬لە‮ – ‬regnum.ru ‮ ‬باسی‮ ‬ئەو پرۆژەیە دەكەن‮: ‬لەگەڵ گوزەری‮ ‬كات و رووداوەكاندا بەڵگەنامەی‮ ‬مێژوویی‮ ‬زیاتر لەسەر كوردان ئاشكراتر دەبن،‮ ‬هەندێ نادیاریش زیاتر‮ ‬ڕووی‮ ‬راستییان بۆ دەردەكەوێت هەردوو نووسەر دەبێژن‮: ‬كە ستالین پێی‮ ‬خۆش نەبووە،‮ ‬كە كەمەربەندی‮ ‬تورك زمانەكان و ئازەربایجانی‮ ‬گەورە لە باشووری‮ ‬سنوورەكانی‮ ‬یەكێتیی‮ ‬سۆڤیەتدا دروست بكرێت و ئەو لایەنانە بكەونە ژێر كاریگەری‮ ‬توركیا،‮ ‬كە لەو هەلومەرجەدا قەفقاز و‮ ‬ڕووسیا دەكەوتە ژێر ئابڵۆقەی‮ ‬گەلانی‮ ‬توركزمانی‮ ‬ئەمڕۆی‮ ‬ئازەربایجان،‮ ‬توركمەنستان و ئۆزبەكستان،‮ ‬بۆیە وای‮ ‬بە پێویست دەزانی،‮ ‬كە دەوڵەتێكی‮ ‬كوردی‮ ‬پێكهاتوو لە كوردانی‮ ‬ئێران و توركیا دروست بكرێت،‮ ‬هەروەها بارزانیش باش لەو پلانانە تێگەیشتبوو،‮ ‬دەیویست كە لە ناكۆكی‮ ‬ئەو زلهێزانە سوود ببینێت،‮ ‬بارزانی‮ ‬دەیویست،‮ ‬كە لە هەمبەر جێبەجێكردنی‮ ‬بەشێك لە پلانەكانی‮ ‬یەكێتیی‮ ‬سۆڤیەتدا دەوڵەتی‮ ‬كوردیش دروست ببێت‮. ‬پاش ئەوەی‮ ‬كە پلانی‮ ‬كوردستانی‮ ‬گەورە جێبەجێ نەكرا ستالین دەیویست،‮ ‬كە ئۆتۆنۆمییەك لەناو ئازەربایجانی‮ ‬سۆڤیەتدا بۆ كوردان چێ بكات‮ ‬كە بە كوردستانی‮ ‬سوور‮ ‬ناسراوە‮. ‬سەرۆك كۆماری‮ ‬ئازەربایجان باگیرۆڤ لەو پلانە دەترسا،‮ ‬كە بە هاوكاری‮ ‬بارزانی‮ ‬جێبەجێ بكرێت،‮ ‬بۆیە باگیرۆڤ سكرتێری‮ ‬یەكەمی‮ ‬پارتی‮ ‬كۆمۆنسیتی‮ ‬ئازەربایجان،‮ ‬بارزانی‮ ‬و‮ ‬یاوەرانی‮ ‬هەناردەی‮ ‬ئۆزبەكستان كرد و ئەو پلانەیان تێكدا‮. ‬لە كۆتایدا هەردوو نووسەر دەڵێن‮: ‬كە ئێستەش لەوانەیە پلانی‮ ‬پێكهێنانی‮ ‬كوردستانی‮ ‬گەورەی‮ ‬ستالین سەرنجڕاكێش و ئەكتوێل بێت‮. ‬

گرینگی‮ ‬ئابووری‮ ‬كوردستان‮: ‬گۆڤاری‮ ‬topneftegaz سەربە ناوەندەكانی‮ ‬نەوتی‮ ‬ڕووسیا باسی‮ ‬بواری‮ ‬نەوتی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان دەكات،‮ ‬كە دەتوانێت بە ملیاردەها‮ $ ‬سوود بەدەست بهێندرێت‮. ‬گۆڤاری‮ ‬ناوبراو دەڵێت‮: ‬كە كۆمپانیای‮ ‬توركی‮ ‬Genel Energy، كە سەر بە مێحمێد ئەمینە نێزیكەی‮ ‬2 ملیارد‮ $ ‬سەرمایەگوزاری‮ ‬كردووە ئەگەر هەناردەی‮ ‬نەوتی‮ ‬كوردستان بگاتە‮ ‬1 ملیۆن بەرمیل و كێشەی‮ ‬داعش بەكۆتا بێت و كوردستانیش بەهاوكاری‮ ‬ئەمەریكا بتوانێت،‮ ‬كە بە فەرمی‮ ‬لە عێراق جیا ببێتەوە كۆی‮ ‬سەرمایەی‮ ‬دەتوانێت،‮ ‬كە دوو بەرابەر ببێت،‮ ‬ئەگەر كوردستان بكارێت بە‮ ‬ڕێگەی‮ ‬سوریاشدا بەشێوەی‮ ‬راستەوخۆ دەستی‮ ‬بگاتە دەریای‮ ‬ناوەڕاست،‮ ‬واتە جگە لە تاكە ئەلتەرناتیڤی‮ ‬توركیا بەكار بهێنێت نەوتی‮ ‬خۆی‮ ‬هەناردە بكات دەتوانێت،‮ ‬كە جێگەی‮ ‬لیبیا بگرێتەوە‮. ‬جگە لەو كۆمپانیایە كۆمپانیای‮ ‬فەرەنسایی‮ ‬Oryx بە سەرۆكایەتی‮ ‬ژان كلۆد گاندۆر بایی‮ ‬زیاتر لە‮ ‬2 ملیارد دۆلار سەرمایەگوزاری‮ ‬كردووە،‮ ‬هەروەها كۆمپانیای‮ ‬ویسترن زاگڕووسیایی‮ ‬كەنەداییش سەرمایەگوزاری‮ ‬زۆری‮ ‬كردووە،‮ ‬كە بە خۆشی‮ ‬بابەتی‮ ‬دارایی‮ ‬لێگەڕان دابین دەكات و بە سەدان ملیۆن دۆلاریش قەرزی‮ ‬داوە‮. ‬بەشێكی‮ ‬هەرە زۆری‮ ‬سەرمایەی‮ ‬ئەو كۆمپانیایە‮ ‬بەهۆی‮ ‬دراوی‮ ‬بانكی‮ ‬ئافشورەكانی‮ ‬ڕووسیاوە دابین دەكرێت‮. ‬هەر لەو وتارەدا هاتووە،‮ ‬كە زۆرترین سوودی‮ ‬بەدەستهاتووی،‮ ‬كە ملیاردێرەكان سەرمایەگوزاریان تێدا كردووە بریتی‮ ‬بووە لە بوارەكانی‮ ‬بە پلەی‮ ‬یەكەم‮ ‬1لە بەشی‮ ‬high-Tech. 2‮‬ لە خزمەتگوزارییەكانی‮ ‬ئینتەرنێت‮. ‬3‮ ‬دەرهێنان و لێگەڕانی‮ ‬هایدرۆكاربۆن لە ناوچە مەترسیدارەكاندا‮. ‬4 چێكردنی‮ ‬باڵەخانە و خانووبەرە لەناو شارەكاندا.بەپێی‮ ‬مەزەندەكانی‮ ‬فۆربێس لە ساڵی‮ ‬2009 دا زۆرترین سوود لە بواری‮ ‬ئەڵماسی‮ ‬رەنگیندا بووە،‮ ‬كە سوودەكەی‮ ‬بە رادەی‮ ‬لە‮ ‬360% بووە‮.‬

لە پێشمەرگەوە بۆ پنتاگۆن‮ – ‬كێ دەتوانێ بەسەر داعش و توندڕۆیدا سەربكەوێت‮: ‬رۆژنامەنووسی‮ ‬پسپۆر لەسەر تیرۆریزم‮ ‬ئیڤان‮ ‬یاكۆڤینا‮ ‬بۆ‮ ‬slon.ru و‮ ‬lenta.ru، كە گەورەترین سایتی‮ ‬رووسەكانە دەنووسێت‮: ‬لە ئەنجامی‮ ‬كردەوەكانی‮ ‬تیرۆریدا گوشارەكانی‮ ‬ناوەخۆی‮ ‬و نێودەوڵەتی‮ ‬بۆ سەر ئۆباما زیاد دەبن،‮ ‬كە ویلایەتە‮ ‬یەكگرتووەكان ناچارە‮ ‬یارمەتی‮ ‬كورد بدات و كوردانیش دەتوانن،‮ ‬كە هەرسێ هەرێمی‮ ‬كوردی‮ ‬دابڕاو لە سوریا بگەینە‮ ‬یەك و لە عێراقیش موسڵ بخەنە ناو ئابڵۆقە و بەو شێوەیە كەمەربەندێكی‮ ‬یەكگرتوو چێ بكەن،‮ ‬كە لەداهاتوودا دەستیان بگاتە دەریای‮ ‬ناوەڕاست و داعش لە سەرچاوە سەرەكییەكەی‮ ‬توركیا دادەبڕن و‮ ‬ڕێگە لە‮ ‬یەكێتیی‮ ‬ئێران،‮ ‬حكومەتی‮ ‬سوریا و حزبوڵای‮ ‬لوبنانیش دابخەن‮. ‬شیعەكان بەو بێهێزی‮ ‬و لاوازییەی‮ ‬خۆیان هەوڵ دەدەن،‮ ‬كە بە شەڕ‮ ‬ناوچەكانی‮ ‬كۆنترۆڵی‮ ‬كێشەلەسەر بگەڕێننەوە،‮ ‬بەڵام ئێستە كێشەی‮ ‬سەرەكیی‮ ‬لەسەر داعشە،‮ ‬بۆیە ئەو پرسە بۆ داهاتووی‮ ‬دوور دەمێنێتەوە‮. ‬تاكە هێز،‮ ‬كە بتوانێ بەكردەنی‮ ‬ڕووبەڕووی‮ ‬داعش ببێتەوە كوردانن بە‮ ‬160 هەزار پێشمەرگە‮ ‬و چەند هەزار شەڕڤانی‮ ‬كوردی‮ ‬سوریاشەوە توانای‮ ‬شەڕیان بە كردەنی‮ ‬لە هەمبەر‮ ‬150 هەزار شەڕكەری‮ ‬داعش،‮ ‬كە بەسەر بەرە جۆراوجۆرەكان و دوور لە‮ ‬یەكدیی‮ ‬بڵاوكراوەن هەیە‮. ‬ئەگەر بەشار ئەسەد و حیزبوڵاش بە هاوشێوەی‮ ‬كوردان بتوانن بەرەی‮ ‬ڕۆژئاوا رابگرن دەتوانن،‮ ‬كە داعش لەو سنوورانەدا ئابڵۆقە بدەن،‮ ‬كە لەو كاتەدا تەنگژەێكی‮ ‬ناوەخۆی‮ ‬ئایدیۆلۆجی‮ ‬لەناو داعشدا چێ دەبێت‮. ‬رۆژنامەنووسی‮ ‬ناوبراو ئەو بابەتەیەی‮ ‬لە رۆژی‮ ‬11-6-2015 دا لەچاپ داوە،‮ ‬كە ناوچەی‮ ‬سەرێكانی‮ ‬و كۆبانی‮ ‬بەیەك نەگەیشتبوو،‮ ‬بەڵام پێشبینی‮ ‬ئەو تاكتیكە سەربازییەی‮ ‬كردبوو‮.