شەنگە هاوار كاكەیی
ئەگەر سەرنج بدەینە دۆخی‮ ‬ململانێ و تاكتیكی‮ ‬دونیای‮ ‬سیاسەت كە تەواوی‮ ‬ژیانمانی‮ ‬داگیركردووە مەفهوم و واتای‮ ‬سیاسەت‮ ‬گەیشتووەتە ئاستێك بە واتا هاودژەكەی‮ ‬بكەر بووە‮. ‬دەستەواژەی‮ (‬مەبدەء نەماوە‮ ‬بەرژەوەندی‮ ‬زاڵە‮) ‬بنیشتە خۆشەی‮ ‬سەر زارانە بۆیە هەڵسەنگاندنی‮ ‬رۆڵی‮ ‬بەڕێوەبەرانی‮ ‬كۆمەڵگا لەپیرەوبوونی‮ ‬مەبدەئدا چ،‮ ‬لە كەناڵە حزبییەكان‮ ‬،‮ ‬چ لە بزووتنەوەی‮ ‬رۆشنبیری‮ ‬فەرهەنگی‮ ‬و كوردیدا چ‮ ‬لە كەناڵە جیاوازەكانیدا مامەڵەی‮ ‬ژیانی‮ ‬رۆژانەماندا دەرئەنجامی‮ ‬دەبێ‮ ‬دوای‮ ‬هەڵسەنگاندنی‮ ‬ئەنجامەكان بە ئەرێنی‮ ‬و‮ ‬یا نەرێنی‮ ‬توانای‮ ‬ئاماژە گەیاندنی‮ ‬پەیامی‮ ‬ئەم واتایە‮ ‬دەستنیشان دەكرێ ئاخۆ تا چەند‮ ‬هەڵگری‮ ‬ئەم واتایەیە چەند و چۆن؟ پیادەی‮ ‬نمایندەی‮ ‬مەبدەئی‮ ‬كردووە لە كاتی‮ ‬سپاردنی‮ ‬ئەركەكانی‮ ‬دا‮. ‬ئەم هەنگاوەش پلەبەندی‮ ‬لە هەڵسەنگاندنی‮ ‬رۆڵدا‮ ‬هەستی‮ ‬پێدەكرێ،‮ ‬كاتێك‮ ‬تاك دەكەوێتە نێوان بەراوردكردن و هەڵسەنگاندن لە نێوان ئەو ئایدیا و ئەو باوەڕەی‮ ‬كەوا لەسەری‮ ‬پەروەدەكراوە و كە بنەما مەعریفی‮ ‬و زەینییەكان و‮ ‬ئایدیاییەكانی‮ ‬نێوان ئەو پاروە چەورەی‮ ‬لەدەوروبەری‮ ‬دەبریقێتەوە هەڵمی‮ ‬گەرمی‮ ‬لێ بەر بڵاوبووە بۆ گەدە برسییەكان‮. ‬كاری‮ ‬مەبدەء بە تەواوەتی‮ ‬پێچەوانەی‮ ‬ئەم بەستەڵەكەیە كەوا بنجەوانی‮ ‬راستین،‮ ‬هەڵاوی‮ ‬ڕاستگۆیی‮ ‬لێدەبارێت بەو پێیەی‮ ‬ئەو بنكۆڵە بڕوایانە كە ئەمڕۆ لە ژیانی‮ ‬رۆژانەماندا كاڵبووەتەوە‮ ‬كە بووەتە مایەی‮ ‬دڵگرانی‮ ‬باوەڕدۆستان و هەڵگرانی،‮ ‬چونكە لە پراكتیكدا بەرەو نشوست بوون‮ ‬چوون،‮ ‬كە ئەمڕۆ خاك ئامادە نەبووە و پەین نەكراوە بۆ گەشەی‮ ‬ئەمجۆرە واتایانە كە مەبدەئە‮. ‬كە لە قوتابخانەی‮ ‬بارزانیدا‮ ‬لە نیو سەدە زێترە كاری‮ ‬بۆ كراوە ـ خاكی‮ ‬بۆ هەڵـكۆڵاوە قوربانیەكی‮ ‬ڕادەربەدەرو بێ وێنەی‮ ‬داوە‮. ‬بۆیە ئەمرۆ هەر تاكێك هەقە دەسەڵاتی‮ ‬هێز لەم قوتابخانە وەرگرێت خۆی‮ ‬ببێتە دەسەڵات نەوەك چاوەڕێ بكات بەرپرسێك ئەم رەهایەتییەی‮ ‬پێ بگەیەنێت،‮ ‬چونكە ئەگەر بەم بریتیبوونە نەبێت،‮ ‬واتا‮ ‬جەمسەرگیریە و جەمسەرگیری‮ ‬سەرهەڵدەدات و دروست دەبێت‮. ‬بۆیە ئەم قوتابخانەیە كە وەچەخەری‮ ‬هێزە بۆ پەیڕەوانی‮ ‬ئەگەر‮ ‬رێگاكانیان تەڵبەندە‮ ‬بە دڕكی‮ ‬ئاسنین و فەرشی‮ ‬سوور بۆ‮ ‬دانەنراوە‮ . ‬بەڵام‮ ‬ئەمە بەو واتایە نییە كەوا كۆڵ نەدەن،‮ ‬بۆ گەڕانەوەی‮ ‬شكۆی‮ ‬مەبدەء كە ئەم هەنگاوە دژوار و پڕ‮ ‬قەیراناوییە تەنها‮ ‬یەك ئامرازی‮ ‬گەرەكە ئەویانیش بڕیار دانە،‮ ‬كەوا ئەم ئەركە تەنها بەو قوتابییە جەسوورانەوە بەخشراون كەوا بە تەواوەتی‮ ‬توانەتەوە لە‮ ‬ڕێواڵەتی‮ ‬مەبدەء هەر بۆیە ئەم ئەركە ئەخەنە سەرشانی‮ ‬خۆیان بێ ئاوڕدانەوە لەدواوە بۆ بینینی‮ ‬ئەو خەسارەت و ئەو قوربانییانەی‮ ‬كە بەئەنجام هاتووە لە كاتی‮ ‬پیادەكردنی‮ ‬رێڕەوی‮ ‬مەبدەئدا‮. ‬چونكە دەسەڵاتێكی‮ ‬بە خۆی‮ ‬داوە كەوا بەرژەوەندخواز نەبێت،‮ ‬هیچ خودێتی‮ ‬و تاكڕەوی‮ ‬نەخەملێنێتە ناو باوەڕییەوە‮ ‬و بە هیچ شێوەیەك و‮ ‬لە خزمەتی‮ ‬بەرژەوەندی‮ ‬باڵا جڵەوی‮ ‬دەسەڵات وەگەڕخات و هەرگیز سڵ نەكات لە خزمەتكردنی‮ ‬تاك بەتاكی‮ ‬ئەم نیشتمانە لە سەرووی‮ ‬هەموویان‮ ‬چینی‮ ‬قوربانیانی‮ ‬بزاوتی‮ ‬سیاسیی‮ ‬كوردی،‮ ‬وەكو خانەوادەی‮ ‬شەهیدان ئەنفالكراوەكان،‮ ‬زیندانیانی‮ ‬سیاسی،‮ ‬كەمئەندامانی‮ ‬شەڕ‮ ‬ناوخۆ،‮ ‬ئاوارە مێژینەكانی‮ ‬خەڵكی‮ ‬كەركووك،‮ ‬مەندەلی،‮ ‬خانەقین هتد‮.. ‬كە‮ ‬پاش وەرگرتنی‮ ‬پاداشتە شایستەكانی‮ ‬ئەم چینانە جا نازی‮ ‬خۆی‮ ‬ببارێنێتە سەر فەرمانڕەوای‮ ‬میری،‮ ‬بڵێ من هەم‮ .‬
بەم شێوە‮ ‬بارزانی‮ ‬تێگەیشتنی‮ ‬بۆ قوتابییەكانی‮ ‬راڤەدەكردن،‮ ‬تەنانەت پێی‮ ‬وابوو‮ ‬نابێت هیچ‮ ‬بەرپرسێك لە پارتی‮ ‬دایك كە پارتی‮ ‬دیموكراتی‮ ‬كوردستانە،‮ ‬بستێك خاك بە تۆمار،‮ ‬واتا تاپۆ بەسەر ناویەوە هەبێت،‮ ‬چونكە ئەوە بەو واتایە كەوا ئەو خاوەن ئەو چەند مەترەیە لە موڵكدارێتی‮ ‬گشتی‮ ‬بێبەش دەبێت‮. ‬بۆیە لە ئەجێندای‮ ‬ئەم گەنجینە فەرهەنگییەدا زۆر بە نەرمی‮ ‬شرۆڤەكراوە لە لایەن بارزانی‮ ‬باوكەوە،‮ ‬خۆ ئەگەر‮ ‬یا كوردستان‮ ‬یا نەمان‮ ‬بە نموونە وەربگرین‮.‬
لە رابردوو هیچ پێشمەرگەیەك ئەگەر رووی‮ ‬بكردایە سەنگەری‮ ‬بەرگریكردن هەرگیز‮ ‬پرس و مەشورەتی‮ ‬بە دەوروپشتی‮ ‬خۆی‮ ‬نەدەكرد و لە زهینیەتی‮ ‬مژوولی‮ ‬ئەوە نەدەبوو،‮ ‬كەوا مانگانەی‮ ‬چەند موچەی‮ ‬هەیە،‮ ‬یا نا،‮ ‬تەنها بیری‮ ‬لە نەسجی‮ ‬كوردستان‮ ‬یان نەمان بوو،‮ ‬چونكە‮ ‬ئەم بنەما فیكرەیەی‮ ‬لەو قوتابخانە‮ ‬ڕاستەوخۆ‮ ‬وەری‮ ‬دەگرت‮. ‬تەنات وتەی‮ ‬پێشمەرگە خۆی‮ ‬لە خۆیدا‮ ‬واتا مەبدەء و كە ئەمڕۆ كوردستان نیمچە سەر بەخۆییەكی‮ ‬هەیە،‮ ‬گوناه نییە پێشمەرگە موچەی‮ ‬هەبێت،‮ ‬بەڵام با موچەكی‮ ‬شایستەی‮ ‬هەبێت‮! ‬ئەوەی‮ ‬بەلای‮ ‬بەندە تاوانە قەسەم و سوێندی‮ ‬پەرلەمانتاران بەر پرسە باڵاكانە كە سوێند دەخۆن كە دەست بە كلامی‮ ‬خودا ئەنێن كە پارێزگاری‮ ‬بەرژەوەندی‮ ‬میللەتەكەیان بن،‮ ‬كەچی‮ ‬لە كەس شاراوە نییە‮ ‬هەموومان دركمان بەو راستییە كردووە،‮ ‬ئەگەر پەرلەمان و پۆست وەزارەتەكان راماڵین،‮ ‬لەم شایستە شاهانەیە،‮ ‬كەس مەبدەئی‮ ‬كوردستان‮ ‬یان نەمان پەیڕەو ناكەن،‮ ‬تێكڕایان لە دەوری‮ ‬پارچەكێكی‮ ‬بەرژەوەندی‮ ‬دەخولێنەوە،‮ ‬ئەگەر ئیستیحقاقە داراییەكان ببڕێت نە لەبەردەم پەرلەمان نە لەپێش‮ ‬وەزارەتەكان بۆ پیاسەكردنیش ناڕۆن‮. ‬بەو پێیە كەوا تەماحی‮ ‬بەرژەوەندی‮ ‬ئەمەش تاوان نییە،‮ ‬ئەم حكوومەتە لەم سەروبەندەدا پێی‮ ‬باشە بەمجۆرە پاداشتی‮ ‬كادیرانی‮ ‬خۆی‮ ‬بكاتەوە،‮ ‬لە هەموو ئەحزابەكان‮ ‬بە چەپ و‮ ‬ڕاستەوە‮. ‬
بۆیە پێشنیازمان بۆ ئەم حكوومەتە بۆ زاتی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬حكوومەتی‮ ‬داهاتوو،‮ ‬رێزدار مەسرور بارزانی،‮ ‬قەسەمی‮ ‬وەزیفی‮ ‬نەمێنێت،‮ ‬وەلانرێت،‮ ‬هەرچەندە‮ ‬دڵنیاین ئەمە مەرجێكی‮ ‬پرۆتۆكۆڵیی‮ ‬رووكەشییە،‮ ‬بەڵام بۆ تۆخبوونی‮ ‬بۆ گەڕانەوەی‮ ‬شكۆی‮ ‬مەبدەء كە ئەم سوێندخواردنە ئەمڕۆ لە مەتبەخی‮ ‬سیاسەتدا بە ئاگرێكی‮ ‬گەرم پێگەییە و بەڵام رێك پێچەوانەی‮ ‬واتای‮ ‬مەبدەئە و لە پراكتیكدا‮ ‬پەیڕەو و بڕیاری‮ ‬یەكلاكەری‮ ‬گەرەكە،‮ ‬نە خاسمە كە ئەم‮ ‬قەسەمە بۆ هەڵگرانی‮ ‬رێبازی‮ ‬بارزانی‮ ‬دووجار نەنگییە‮. ‬لە پای‮ ‬گوناهێك‮ ‬دووجار دووچاری‮ ‬گوناهن،‮ ‬جارێك بە ناوی‮ ‬خودا،‮ ‬جارێكیش بە ناوی‮ ‬مەبدەئی‮ ‬بارزانی‮.‬
بە هیوان هەڤاڵانی‮ ‬رێبازی‮ ‬بارزانی‮ ‬پردێكی‮ ‬پتەوی‮ ‬باوەڕ‮ ‬دروست بكەن،‮ ‬لەم حكوومەتە و لەم كابینە تازەیەدا تا خەونی‮ ‬دوێنێ بە تەڵخاوی‮ ‬ئەمڕۆمان تێوە نەگەلێن،‮ ‬چونكە تا دەمرین‮ ‬لە‮ ‬یەك كانی‮ ‬تونێتیمان دەشكێت،‮ ‬قوڕگمان‮ ‬تامەزرۆی‮ ‬یەك ئاو،‮ ‬یەك سەرچاوەیە،‮ ‬كە ئەوییشان كانیاوە زەوەندەكەی‮ ‬پێشەوایە‮.‬
‮❊ ‬ماستەر لە‮ ‬یاسای‮ ‬گشتی