نووسینی: غەفوور مەخمووری❊
لە دوای هەڵبژاردنەكانی پەرلەمانی كوردستان؛ جەماوەرو هێز و لایەنە سیاسییەكانی كوردستان چاوەڕوانی پێكهێنانی كابینەی نۆیەمی حكوومەتی كوردستانن، بۆ ئەوەی لە چوار ساڵی داهاتوودا ئاستەنگەكانی ئێستا تێبپەڕێنن و ژیانێكی شایستەتر بژین.
پارتی دیموكراتی كوردستان وەك براوەی یەكەمی هەڵبژاردنەكانی پەرلەمانی كوردستان، لەدوا كۆبوونەوەی ئەنجوومەنی سەركردایەتی خۆیدا كاندیدی خۆی بۆ سەرۆكایەتی كوردستان و سەرۆكایەتی حكوومەتی كوردستان دیاریكرد، كە بریتین لە بەرێز “نێچیرڤان بارزانی بۆ سەرۆكی هەرێمی كوردستان” و بەڕێز “مەسرور بارزانی بۆ سەرۆكی حكوومەتی كوردستان”، بێگومان هەردوو كاندید پەروەردەو قوتابی بەردەستی بەڕێز سەرۆك مەسعود بارزانی رێبەری بزاڤی رزگاریخوازی نیشتمانی كوردسانن و، لە هەمان كاتدا دوو كاراكتەری كاریگەری گۆڕەپانی سیاسی كوردستان و ناوچەكەن و لەسەر ئاستی نێودەوڵەتیشدا پەیوەندییەكی باشیان هەیە و خاوەن پێگەی بەهێزی خۆیانن، كاندیدكردنی هەردوو بەڕێزان بۆ ئەم قۆناخەی ئێستای حوكمڕانی كوردستان، ئومێدێكی زۆر بە جەماوەری كوردستان دەبەخشێت كەوا بە گەشبینییەوە بڕواننە داهاتووی كوردستان.
بەڕێز “نێچیرڤان بارزانی” كەوا لە كابینەی هەشتەم سەرۆكی حكوومەتی كوردستان بووە، سەرەڕای ئابلووقەكانی سەر كوردستان توانیویەتی پەیوەندییەكی پتەو لەگەڵ وڵاتانی دەوروبەرو زۆبەی وڵاتانی جیهان بنیاتبنێت و، بەرژەوەندی زۆ لە وڵاتانیش بێنێتە كوردستان كە ئەوەش هۆكارێكی گرنگ بووە بۆ بنیاتنانەوەی ژێرخانی كوردستان و دامەزراندنی پرۆژەی ستراتیژی لە كوردستان بەتایبەت لە بواری دەرهێنان و هەناردەكردنی نەوتدا، جگە لە بواری دیپلۆماسیدا نێچیرڤان بارزانی لە ماوەی سەرۆكایەتیكردنی كابینەكانی حكوومەتی كوردستان رۆڵێكی كارای بینیوە لە دووبارە ئاوەدانكردنەوەو بنیاتنانەوەی كوردستان و، هەوڵەكانی بۆ تێكشكاندنی گەمارۆكانی سەر كوردستان تا رادەیەكی زۆر سەركەوتوو بوون، لەدوای رووداوەكانی 16ی ئۆكتۆبەری 2017 بە هەموو شێوەیەك ناحەزانی كوردستان هەوڵی كەوتنی حكوومەتی كوردستانیاندا، بەڵام نێچیرڤان بارزانی رووبەڕووی هەڕەشەو پیلانەكان وەستایەوەو خۆڕاگرانە هەوڵی تێكشاندنی هەڕەشەو پیلانەكانی سەر حكوومەتی كوردستانی دا و، لەم رووەوەش هەنگاوی گرنگی نا بە تایبەت لە رووی دیپۆماسییەوە، توانی لە ماوەیەكی كەمدا گەمارۆی دیپلۆماسی سەر كوردستان تێكبشكێنێت.
بەڕێز مەسرور بارزانی كەسایەتییەكی وردبین و دووربین و خودان هزرو رامان و بەرنامەیە لە كاركردندا، ئەمە وا دەكات كارنامەی حكوومەتی داهاتووی كوردستان كارنامەیەكی دەوڵەمەند و پڕ چارەسەر بێت بۆ چارەسەركردنی ئەو كێشەو ئاستەنگانەی كەوا ئێستا لەبەردەم حكوومەتی كوردستاندان، مەسرور بارزانی وەك راوێژكاری ئەنجوومەنی ئاسایشی كوردستان لە ماوەی رابردوودا زۆر سەركەوتووانە توانیویەتی كوردستان بپارێزێت و هێمنی و ئارامی بۆ هاوڵاتیان دابین بكات، سەرەڕای كارەكەی خاوەن پەیوەندییەكی بەتینە لەگەڵ وڵاتانی دەوروبەرو وڵاتانی عەرەبی و زۆبەی وڵاتانی جیهان و نزیكی ناوەندە بڕیاربەدەستەكانی جیهانیشە، لە كاتی هێرش و پەلاماری تیرۆیستانی داعش بۆ سەر كوردستان بەردەوام وەك پێشمەرگەو هاوكارێك لەگەڵ جەنابی سەرۆك مەسعود بارزانی لە سەنگەری بەرگریكردن لە خاكی كوردستان و پاراستنی سەر و ماڵی هاوڵاتیان مایەوەو رۆڵی كاریگەرانەی خۆی بینی.
لە سەرخستنی پرۆسەی “ریفراندۆم بۆ سەربەخۆیی كوردستان” مەسرور بارزانی رۆڵێكی گرنگی بینی و هاوكارێكی كاریگەری سەرۆك مەسعود بارزانی بوو، بە خەبات و خۆڕاگری سەرۆك مەسعود بارزانی و پرۆسەی ریفراندۆم سەركەوت؛ ئەگەر رووداوەكانی دوای 16ی ئۆكتۆبەر روویاننەدابووا، ئێستا كوردستان لە رەوشێكی زۆر پێشكەوتووتر دادەبوو، بۆ هەڵوەشاندنەوەی پیلانەكانی دوای 16ی ئۆكتۆبەریش مەسرور بارزانی بە سیاسەتی وردبینانەو دووربینانەی خۆی توانی رۆلێكی كارا بگێڕێت و خەونی ناحەزان لە گۆڕ بنێت.
هەردوو كاندیدی پارتی دیموكراتی كوردستان، كەوا كاندیدی سەرۆك مەسعود بارزانی رێبەری بزاڤی رزگاریخوازی نیشتمانی كوردستانن، وەك لە پێشەوەدا ئاماژەمان پێدا پەروەردەو شاگردی بەردەستی سەرۆك بارزانین، وزە و توانای كاریان لە هێزی كاری سەرۆك بارزانی وەردەگرن، سەرۆك مەسعود بارزانی وەك رێبەری بزاڤی رزگاریخوازی نیشتمانی كوردستان و مەرجەع و داینەمۆی پرۆسەی سیاسی كوردستان، توانی لە ماوەی رابردوودا بە هەموو جیهان بڵێت گەلی كوردستان خاوەن ئیرادە و بڕیاری خۆیەتی و دەیەوێت بە ئازادی بژیت، سەرۆك بارزانی لە دیرۆكی نوێی كوردستاندا مەزنترین شانازی مێژوویی بۆ گەلی كوردستان تۆمار كرد كە ئەویش ئەنجامدان و سەرخستنی پرۆسەی ریفراندۆم بوو، لە رێی پرۆسەی ریفراندۆمەوە بە هەموو جیهانی راگەیاند كەوا بڕیاری گەلی كوردستان ئازادی و سەربەخۆیی كوردستانە نەك دیلی و ژێردەستەیی.
لای هەموو لایەكمانە روونە دوای ئەنجامدانی پرۆسەی ریفراندۆم چۆن دوژمنان و ناحەزانی كوردستان كەوتنە پەلامارو هێرش بۆ سەر كوردستان و جۆەها گەمارۆی ئابووری و دیپلۆماسی و بازرگانییان خستە سەر كوردستان، ئەوەی كوردستانی پاراست و خۆڕاگرانە رووبەڕووی هەڕەشەكان وەستایەوە سەرۆك مەسعود بارزانی بوو، لە هەمان كاتدا بەڕێزان (نێچیرڤان بارزانی) و (مەسرور بارزانی) وەك دوو هاوكاری سەرۆك بارزانی رۆڵی كاریگەرانەیان بینی لە تێكشكاندنی پیلانەكان، بۆیە دەتوانین بڵێین كاندیدانی سەرۆك بارزانی بۆ سەركردایەتی كردنی قۆناخی داهاتووی حوكمڕانی كوردستان بە سوود وەرگرتن لە سیاسەتی حەكیمانە و كوردانەی سەرۆك بارزانی دەتوانن داهاتوویەكی پڕ لە ئاوەدانی و هێمنی و ئارامی بۆ كوردستانیان فەراهەم بكەن.
بێگومان عێراق و ناوچەی رۆژهەڵاتی ناڤین بە رەوشێكی زۆ ناسك و هەستیاردا دەرباز دەبن، ئەوەش راستەوخۆ كاردەكاتە سەر رەوشی سیاسی كوردستان، بۆیە ئەركی سەرۆكایەتی هەرێمی كوردستان و سەرۆكایەتی حكوومەتی كوردستان قورس دەبێت، بە تایبەت لە چۆنیەتی خۆگونجاندن لەگەڵ هاوكێشە سیاسییە ئاڵۆزەكانی ناوچەكە، بۆ ئەمەش پێویستە لایەنە سیاسییەكان و راگەیاندن و رێكخراوەكانی كۆمەڵگەی مەدەنی و جەماوەری كوردستان هاوكار و پشتیوانی حكوومەتی كوردستان بن و، رەچاوی ناسكی و هەستیاری بارودۆخی كوردستان بكەن.
پێویستە هەردوو بەڕێزان كاك نێچیرڤان بارزانی و كاك مەسرور بارزانی سوود لە ناتەواوییەكانی كابینەكانی پێشووی حكوومەتی كوردستان و پرۆسەی سیاسی كوردستان وەربگرن و بە دیدگایەكی نوێوە بۆ چارەسەری كێشەو گرفتەكان بڕوانن و ناتەواوییەكان دەرباز بكەن، بۆ ئەمەش پێویستە بەر لەهەر شتێك هەوڵی بە دامەزراوەیی و سیستماتیككردنی دەزگا و دامەزراوەكانی كوردستان بدەن و، بە چاوی یەكسان سەیری هەموو هاوڵاتیانی كوردستان بكەن و، لە دانانی ستافی كاری سەرۆكایەتی هەرێم و سەرۆكایەتی حكوومەت و وەزارەت و دەزگا و دامەزراوەكانی كوردستان شارەزایی و لێهاتوویی و دڵسۆزی كەسەكان بە بنەما بگرن نەك بنەمای حزبی بوون، كارێكی وابكەن كەوا حكوومەتی كوردستان ببێتە حكوومەتی هەموو خەڵكی كوردستان، نەك حكوومەتی ئەم حزب و ئەو حزب.
حكوومەتی كوردستان پێویستی بە خوێنی نوێ هەیە، پێویستە بیر لە نۆژەنكردنەوەو دارشتنەوەی تەواوی ستافی وەزارەت و دەزگاو دامەزراوەكانی حكوومەتی كوردستان بكرێتەوەو خوێنی نوێی تێكەڵ بكرێت و، بەرژەوەندی باڵای گەلی كوردستان بە بنەما وەربگیرێت نەك بەرژەوەندی حزبی، بۆیە پێویستە حكوومەت لە كەسانی گەندەڵ و مشەخۆر و نەشارەزا پاكبكرێتەوە، بۆ ئەمەش پێویستمان بە بڕیاری بوێرانەو یەكلاییكەرەوە هەیە.
بێگومان ئەركی هەرە لە پێشی كابینەی نۆیەمی حكوومەتی كوردستان باشتركردنی ژیان و گوزەرانی هاوڵاتیانی كوردستان و دابینكردنی هەلی كار و پێشكەشكردنی خزمەتگوزاری زیاتر و چاككردن و پیشخستنی سێكتەرە حزمەتگوزارییەكانە بە تایبەتی سێكتەری كارەبا، پێویستە حكوومەت باشتركردنی ئەم بوارانە بە بنەما بگرێت و هەنگاوی جددیشی بۆ بهاوێت. لە چەند ساڵی رابردوودا پرۆژەی رەشنووسی (دەستووری كوردستان) ئامادەكرا و پەرلەمانی كوردستان پەسەندی كرد، بەڵام بەهۆیی روانینی جیاوازی لایەنە سیاسییەكان بۆ چەند پرسێك نەخرا راپرسییەوە، پێویستە سەرۆكایەتی كوردستان و سەرۆكایەتی حكوومەتی كوردستان بە هەماهەنگی لەگەڵ سەرۆكایەتی پەرلەمانی كوردستان ئەم پرسە یەكلا بكەنەوەو، كاربكەن بۆ داڕشتنەوەی (دەستووری كوردستان) بە شێوازێكی سەردەمییانە و پاشان بخرێتە راپرسییەوەو پەسەند بكرێت، بەمەش كوردستان دەبێتە خاوەن دەستووری خۆی و زۆر كێشەی یاساییشمان بۆ چارەسەر دەبێت.
زۆر گرنگە كابینەی نۆیەمی حكوومەتی كوردستان پلانێكی تۆكمەی هەبێت بۆئەوەی كوردستان لە وڵاتێكی بەكاربەرەوە بكاتە وڵاتێكی وەبەرهێن، ئەوەش بە گرنگیدانی زیاتر و پێشخستنی كەرتی نەوت و كشتوكاڵ و پیشەسازی و گەشتیاری دەبێت، بۆیە پێویستە هانی وەبەرهێنەرانی ناوخۆو بیانی بدرێت بۆ پێشخستنی ئەو كەرتانە و بنیاتنانی پرۆژەی ستراتیژی لەم بوارانەدا، ئەمەش دەبێتە فاكتەرێكی گرنگ بۆ بووژانەوەی ئابووری كوردستان و كەمكردنەوەی بێكاری و پشت بەخۆبەستن.
لە رووی سیاسییەوە؛ پێویستە حكوومەتی كوردستان كرانەوەیەكی نوێی بەرووی هەموو حزب و لایەنە سیاسییەكانی كوردستان هەبێت و، كەشێكی وا دروست بكات كەوا هەموو حزبەكانی كوردستان حكوومەت بە هی خۆیان بزانن، ئەوانەی كە بەشدارن لە حكوومەت و ئەوانەشی كە بەشدارنین پێویستە مامەڵەیەكی گونجاویان لەگەڵدا بكرێت، نەك دەرگا بۆ هەندێ حزب بكاتەوەو، لەسەر هەندێ حزبیش دەرگا دابخات، زۆر گرنگە سەرۆكایەتی هەرێمی كوردستان بیر لەوە بكاتەوە ناوەندی سیاسی كوردستان رێكبخاتەوەو لەو پەرش و بڵاوییە رزگاری بكات، بۆ ئەمەش دامەزراندنی (ئەنجوومەنی سیاسیی كوردستان) كە تەواوی لایەنە سیاسییەكانی كوردستان بگرێتە خۆ چارەسەرێكی گونجاوەو، لەهەمان كاتدا دەبێتە پاڵپشتێك بۆ سەرۆكایەتی و حكوومەتی كوردستان.
ئەركێكی دیكەی گرنگی حكوومەتی كوردستان یەكخستنەوەی هێزەكانی پێشمەرگەو هێزەكانی دیكەی پاراستنی كوردستانە، بۆ ئەمەش پێویستە هەموو لایەنە سیاسییەكان هاوكارو پشتیوانی حكوومەتی كوردستان بن، بێگومان پاراستنی كوردستان پێویستی بە هێزێكی پڕچەك و مەشقكراوو یەكگرتوو هەیە، بۆیە پێویستە لەم رووەوە هەنگاوی جددی بهاوێژرێت.
كاری رەڤەندی كوردستان لە دەرەوەی وڵات پەرش و بڵاوەو ئۆرگانیزە نەكراوە، بگومان رەڤەندی كوردستان هێزێكی كاریگەرن بۆ ناساندنی زیاتری پرسی كوردستان بە وڵاتانی دەرەوەو لوبی كردن و دروستكردنی فشار لەسەر ناوەندە بڕیار بەدەستەكانی وڵاتان بۆ پشتیوانیكردنی زیاتری دۆزی رەوای گەلی كوردستان، بۆیە پێویستە حكوومەتی كوردستان بیر لەوە بكاتەوە لە داهاتووی نزیكدا بەرنامەیەكی نەتەوەیی و نیشتمانی هەبێت بۆ ئۆرگانیزەكردن و یەكخستنی تواناكانی رەڤەندی كورد لە دەرەوەی كوردستان، لەم پێناوەشدا دەكرێ نوێنەرایەتییەكانی حكوومەتی كوردستان زیاد بكرێن و لە زۆربەی وڵاتان بكرێنەوە، بۆئەوەی سەرەڕای كاری دیپلۆماسی خۆیان لەم بوارەشدا رۆڵ ببینن.
ئەو خاڵە سەرەتاییانەی كە باسمانكردن دەسپێكێكی گرنگ دەبن بۆ كاری داهاتووی سەرۆكایەتی كوردستان و كابینەی نۆیەمی حكوومەتی كوردستان بۆیە پێویستە بەهەند وەربگیرێن و كاریان لەسەر بكرێت، سەرەڕای ئەمانە توانا و لێهاتوویی بەڕێزان (نێچیرڤان بارزانی و مەسرور بارزانی) و پشتیوانی و ئەزموون و سیاسەتی خۆڕاگرانەو كوردستانییانە و حەكیمانەی سەرۆك مەسعود بارزانی بۆ ئەوان، ئاماژەیەكی گرنگن كەوا چوار ساڵی داهاتووی كوردستان كاری گرنگ و مەزن ئەنجامدەدرێن و، كوردستان قۆناخە سەختەكان دەرباز دەكات و بەرەو خۆشگوزەرانی و ئاوەدانی و ئارامی زیاتر هەنگاو دەنێت، بۆیە پێویستە بە گەشبینییەوە بۆ ئایندە بڕوانین.
❊ سكرتێری گشتیی یەكێتی نەتەوەیی دیموكراتی كوردستان YNDK
