عەلی چیایی
لە ماوەی بیست و شەش ساڵی حوكمڕانی كوردی لەنێو حكومەتی خۆمان وەزارەتێك بوونی هەیە بەناوی وەزارەتی پەروەردە لای هەمووان ڕوونە كە ئەم وەزارەتە ماهیەت و بایەخێكی لەڕادەبەدەری هەیە، چونكە دەزگایەكی شەرعی و ڕەسمی حكومەتی هەرێمە كە چین دوای چین كارەكتەر و كادیری ئەكادیمی پێشكەش بەكۆمەڵگە دەكات، ئەوەی جێگای نیگەرانییە تاهەنووكە وەزارەتی پەروەردەی حكومەتی هەرێمی كوردستان نەیتوانیوە زۆرێك لە كێشەو گرفتەكانی پەروەردەیی چارەسەر بكات لەوانە گرینگترینیان دانانی مەنهەجێكی تۆكمە بۆ درووستكردنی تاكێكی داهێنەر وە پەیڕەو كردنی شێوازێكی گونجاو لە تاقی كردنەوەكان بۆ قوتابی سەرەڕایی نەبوونی تاقیگە لە زۆرێك قوتابخانەكانی دەرەوەی شار بەتایبەت بۆ بەشی زانستی وە باشتركردنی گوزەرانی مامۆستایان .. هتد.
ئەگەر سەیربكەین ئەم شێوازەی ئێستا لە تاقی كردنەوەی وزاری كە پەیڕەوی لێدەكرێت گونجاو نیە ، بەڕای بەشێك لە مامۆستایان ، هەروەها بەدیدی منیش تاقی كردنەوە بەشێوازی هەڵبژاردن جگە لەكەسێكی توتی هیچی تری لێ بەرهەم نایەت ،لەكاتێك دا حەق وایە وەزارەتی پەروەردە بە شێوازێكی مودێرن و گونجاو بەرێوە ببرێت ، تاوەكو كاریگەری ڕاستەوانەی هەبێت لە ڕۆڵگێرانی بۆ پێشخستنی كۆمەڵگەی كوردستانی، سەرەڕای هەبوونی یاسای ژمارە چوار تایبەت بەم وەزارەتەو هەبوونی دەیان ڕاسپاردەو ڕێنمایی و سەرف كردنی بوجەیەكی باش لەلایەن حكومەتی هەرێم تایبەت بە سێكتەری پەروەردە، سەرەڕای ئەو خزمەتەی لەلایەن وەزارەتی پەروەردە پێشكەش كراوە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا نەتواندراوە لەئاست داواو خواستی تەواوی هاونیشتیمانیان بێت لێرەوە دەبێت ئەوە بپرسین هۆكار چیە تاوەكو ئێستا پەروەردە نەیتوانیووە كاریگەرێكی تەواوی بەسەر كۆمەڵگەوە هەبێت؟ كێ رێگرە لە باشتركردنی ئەم سێكتەرە گرنگە كە پەیوەندی ڕاستەوخۆی بەسەر زۆرینەی هاونیشتیمانیانەوە هەیە؟ لاوازی پەروەردە لە سودی كێدایە؟
بۆ وڵامی ئەو پرسیارانە ئێمە ناتوانین لایەنێك یان كەسێك بەتاوانبار بزانین، لەبەر نەبوونی بەڵگە هیچ كات ناتوانرێت پەنجەی تۆمەت بۆ كەسانێك یان لایەنێك دەست نیشان بكەین؟
لەلایەكی تر ئێمە لە ساڵانی رابردوو هەندێك خەڵك و لایەنمان بینی چۆن بوونە ڕێگر لەبەردەم پرۆسەی پەروەردە لە هەندێك شار و شارۆچكەو هەوڵدان بۆ شەلەل كردنی ئەم پرۆسە پڕ بایەخە بەبیانووی نەبوونی موچە دەیان كێشەیان درووست كرد لەكاتێك دەركەوت ئەو كارانەیان خەم خۆری نەبوو بۆ گرفت و ئاریشەكانی مامۆستا ئەوەندەی مەرامی تایبەتی خۆیان هەبوو لەگردبونەوەو ناڕەزایی مامۆستایانی بەرێز كە سەرەنجام زیانەكەی بەسەر قوتابیانی ئەم نیشتیمانە دا شكایەوە، ئەركی لایەنی پەیوەندیدارە دەستی هەر چەشنێك لەم هەوڵە دواكەوتووانە ببڕێت كە ئامانجی پەك خستنی پرۆسەی پەروەردە بێت، چونكە هیچ بڕو بیانوێك ناگاتە ئەوەی خوێندن و فێركردن ئیفلیج بكرێت.
پەرلەمانی كوردستان كە رێك تەمەنی حكومەتی هەرێمی كوردستانی هەیە دەبوو تاهەنووكە چاودێری ووردی یاسا و سەرجەم رێنمایی و راسپاردەكانی تایبەت بە وەزارەتی پەروەردەی بكردایە سەرەڕای ئەو ڕەخنە خەمخۆریەی ئێمە تەمەنا دەكەین یەكێك لە كارە گرینگەكانی خولی پێنجەمی پەرلەمانی كوردستان بەدواداچونێكی وورد بێت بۆ وەزارەتی پەروەدە، چونكە لەبیر نەكەین “قوتابیان وەك نەمامی شلك وان چۆنمان بوێت دەتوانین بەم شێوازە ڕایان بهێنین”، پێویستە وەزارەتی پەروەردەش سوود لە ئەزمونی وڵاتانی پێشكەوتوو وەربگرێت لەهەموو ڕوێكەوە، چونكە هەبوونی پەروەردەیەكی باش پابەند بە دامودەزگایەكی پەروەردەی هەمەچەشن و هاوچەرخ ڕۆڵی كاریگەری دەبێت لە بەرهەهێنانی تاكی بەرهەم هێن و نیشتیمان دۆست سەرەنجام كاریگەری دەبێت بۆ پێشخستنی كۆمەڵگەی كوردستانی بەبێ هەبوونی پەروەدەیەكی بەهێز ئاسۆی ڕوونی گەلان پێشناكەوێت، بۆ ئەو مەبەستەش باشتر وایە قوتابی ئەو زانستەی لەسەرجەم قۆناغەكانی خوێندن فێری بووە بەباشترین میكانیزم تێكەڵ بە تەكنۆلۆژیای سەردەم و دڵسۆزی و ویژدان بكرێت لە پێناو بەرهەم هێنانی ئەكادیمی سود بەخش بۆ خاك و نیشتیمان.
وەزارەتی پەروەردە بەتەنها بەرپرس نیە لە پێشكەشكردنی پەروەدە و ڕەگەزەكانی بە تاكەكانی كۆمەڵ بەڵكو ئەوە كاری ئەو ڕێكخرا و دەزگایانەشە كە كار لە سێكتەری پەروەدە دەكەن و چالاكیان هەیە، چونكە هەم دەتوانن ببنە فشار لەسەر لایەنی پەیوەندیدار، هەمیش لایەنی فشارخستن لەسەر پەروەردە .
ئەركی هەمووانە هەركەسەو لە جێگای خۆیدا پەروەردە و ڕەگەزەكانی بە باشی بەرێوەببات، چونكە لە دوایدا بە هەبوونی پەروەدەیەكی باش هەمووان سوودمەند دەبین لە نەبوون یاخود خراپی پەروەردە هەمووان زیانمەند دەبین.
