ساسان دەروێش-هۆڵەندا‮: ‬
لە ئاكامی‮ ‬كۆتایی‮ ‬هاتنی‮ ‬جەنگی‮ ‬جیهانی‮ ‬و سەركەوتنی‮ ‬براوەكان تێیدا،‮ ‬لە وڵاتانی‮ ‬زلهێز و چاوخشاندنەوەیان بە داڕشتنی‮ ‬نەخشەی‮ ‬سیاسی‮ ‬و جوگرافی‮ ‬ناوچە داگیركراوەكان و بەخشینەوەیان وەك شیرینی‮ ‬جەنگ،‮ ‬كوردستانی‮ ‬گەورە‮ ‬یەك لەو بەرنامانە بوو بە رێككەوتننامەیەك بۆ دابەشكردن و لكاندنی‮ ‬بە وڵاتانی‮ ‬جیاواز لە سەد ساڵی‮ ‬رابردوودا،‮ ‬دوژمنان و داگیركارانی‮ ‬كوردستان لە هەر پارچەیەكی‮ ‬كوردستان وێڕای‮ ‬شۆڕش و راپەڕینەكانی‮ ‬كورد و بزووتنەوەی‮ ‬رزگاریخوازیی‮ ‬نەتەوەییمان،‮ ‬لە هەوڵی‮ ‬سڕینەوەی‮ ‬ناسنامەی‮ ‬نەتەوەیی‮ ‬و كولتووری‮ ‬و تواندنەوەی‮ ‬كوردبوون،‮ ‬لەگەڵ ئەوەشدا مێژوویان چەواشەكردووین و بێگانەكان بە ویستی‮ ‬خۆیان لێمان دواون،‮ ‬بۆ ناشیرینكردنمان مێژوویان بۆ نووسیونەتەوە،‮ ‬جگە لە چەند سەرچاوەیەكی‮ ‬بەرچاوی‮ ‬چەند نووسەرێكی‮ ‬بە ویژدان و مەیدانی‮ ‬گەڕیدە بە نێو خاكی‮ ‬كوردستانی‮ ‬داگیركراودا رووناكییان خستووەتە سەر بەشێكی‮ ‬شاراوەی‮ ‬مێژووی‮ ‬رابردوومان كە ئەمڕۆ بوونەتە سەرچاوەیەكی‮ ‬دەوڵەمەندی‮ ‬لە بەردەست،‮ ‬لەگەڵ ئەو خەرمانەی‮ ‬هەمیشە لەژێر گوشار و هەڕەشە و سووتاندا بووە لە هەوڵەكانی‮ ‬مێژوونووسانی‮ ‬كورد،‮ ‬لە دوای‮ ‬ئەو هەموو نەهامەتییەش لە هەر پارچەیەكی‮ ‬كوردستان خۆشبەختانەش نە كورد توایەوە و نە كوردیش مێژوویی‮ ‬خۆی‮ ‬لە بیر نەكرد،‮ ‬باشترین دەرفەتیش وەك ئەستێرەیەكی‮ ‬گەش لە مێژووی‮ ‬كورددا لە دوای‮ ‬راپەڕینی‮ ‬بەهاری‮ ‬ساڵی 1991 لە باشووری‮ ‬كوردستانەوە درەوشایەوە،‮ ‬لە سایەی‮ ‬حكوومەتی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان و‮ ‬یاسایی‮ ‬چاپ و بڵاوكردنەوەوە چەندەها پەرتووك و رۆژنامە و گۆڤار لە دایكبوون و كتێبخانەی‮ ‬كوردییان ئاوەدانكردەوە،‮ ‬لە درێژەی‮ ‬ئەو پرۆسەیەش زۆر لە پێشمەرگە و سەركردەكانی‮ ‬دیاری‮ ‬نێو بزووتنەوەی‮ ‬رزگاریخوازیی‮ ‬نەتەوەییمان‮ ‬یاداشتەكانیان تۆمار كرد و خستە بەردەستی‮ ‬نەوەی‮ ‬نوێ،‮ ‬ئەوەتا لە چەند رۆژی‮ ‬رابردوودا لە شاری‮ ‬دهۆك لە ئاهەنگێكدا بە ئامادەبوونی‮ ‬چەندین كەسایەتی‮ ‬دیاری‮ ‬كوردی‮ ‬سیاسی‮ ‬و رۆشنبیری‮ ‬و كولتووری‮ ‬و چالاكوانی‮ ‬مەدەنی‮ ‬و میوانێكی‮ ‬بەرچاو بە فەرمی‮ ‬پەرتوكی‮ ‬رێگای‮ ‬خەبات لە لایەن خەلیل سنجاری‮ ‬پێشمەرگە و نووسەر و رۆژنامەوان و سیاسی‮ ‬واژۆكرا و هاوكات فیلمێك لە سیناریۆی‮ ‬پەرتووكەكە نیشاندرا و چەند كەسایەتێكیش لەو بارەیەوە وتەیان پێشكەشكرد‮. ‬
پەرتووكی‮ ‬رێگای‮ ‬خەبات،‮ ‬باس لە خەبات و تێكۆشانی‮ ‬بێوچانی‮ ‬50‮ ‬ساڵ لە خەباتی‮ ‬شارەوای‮ ‬پێشمەرگەیەك دەكات لە پێناو گەل و خاك و رێبازەكەی‮ ‬بە درێژایی‮ ‬تەمەن و جوانی‮ ‬خۆی‮ ‬لەو پێناوەدا لە ململانێ دابووە و خەبات و تێكۆشانی‮ ‬ئەنجامداوە و بەسەر كۆسپ و ئاستەنگەكاندا زاڵ بووە و بێئومێد نەبووە لە ئایندە هەر لە تەمەنی‮ ‬لاوێتییەوە هەستی‮ ‬نیشتمانپەروەری‮ ‬و زوڵم و زۆرداری‮ ‬داگیركاران لە دڵ و دەروونیدا پاڵی‮ ‬پێوە دەنێن كە لە تەمەنی‮ ‬17‮ ‬ساڵیدا و لە ساڵی‮ ‬1968‮ ‬ببێتە پێشمەرگە و بەشداری‮ ‬شۆڕشی‮ ‬ئەیلوولی‮ ‬مەزن بكات تا نسكۆی‮ ‬شۆڕش و ئاوارەبوونی‮ ‬بۆ ئێران و دواتر بۆ هۆڵەندا و جارێكیتر لەگەڵ بڵێسەی‮ ‬هەڵگیرسانی‮ ‬شۆڕشی‮ ‬گوڵان بگەڕێتەوە،‮ ‬كوردستان بۆ ماوەیەك و نزیكەی‮ ‬42‮ ‬ساڵ زیاترە لە وڵاتی‮ ‬هۆڵەندا نیشتەجێیە،‮ ‬وەك پەنابەر لەو نێوەندەشدا كاری‮ ‬گەیاندنی‮ ‬پەیامی‮ ‬كوردستانی‮ ‬و شۆڕش بووە بە دۆستەكانی‮ ‬كورد لە دەرەوە و دواتر قۆناغێكی‮ ‬تر دەستپێدەكات لە دوای‮ ‬ڕاپەڕینی‮ ‬بەهاری‮ ‬ساڵی‮ ‬1991‮ ‬و ئازادكردنی‮ ‬عێراق و جەنگی‮ ‬تیرۆریستانی‮ ‬داعش،‮ ‬كە تێیدا زۆر دەستكەوتی‮ ‬گرنگ و مێژوویی‮ ‬بۆ كوردستان دەستەبەركردووە لە‮ ‬ڕۆڵ بینین لە پێشمەرگایەتیی‮ ‬ئەیلوول و گوڵان و تاراوگە‮. ‬
پەرتووكی‮ ‬رێگای‮ ‬خەبات لە نووسینی‮ ‬خەلیل سنجاری‮ ‬و نووسینی‮ ‬پێشەكی‮ ‬لە لایەن پڕۆفیسیۆر تیسیرئالوسی‮ ‬و دەرهێنانی‮ ‬بەرگ و چاپكردنی‮ ‬حەسەن عومەر و ئامادەكردنی‮ ‬رۆژنامەنووس حسۆ هورمی‮ ‬یە و زیاتر لە‮ ‬400‮ ‬لاپەڕەیە،‮ ‬دەوڵەمەندە بە چەندین زانیاری‮ ‬بە سوود و سەلمێندراو بە بەڵگە،‮ ‬لەگەڵ ئەلبومێك لە وێنەی‮ ‬گرنگی‮ ‬كەسایەتییەكانی‮ ‬كورد و بیانی‮ ‬و بابەتی‮ ‬رۆژنامەگەری‮ ‬لە تاراوگە و بابەتی‮ ‬هەمەڕەنگ لەسەر پرسی‮ ‬كورد و نەتەوەییمان بۆ ناساندنی‮ ‬دۆزی‮ ‬رەوای‮ ‬گەلەكەمان لە هۆڵەندا ئەنجامداوە،‮ ‬وێڕای‮ ‬چەندین كاری‮ ‬راگەیاندن لە بردنەوەی‮ ‬ئامێری‮ ‬ئێزگەی‮ ‬دەنگی‮ ‬كوردستان بۆ شۆڕشی‮ ‬گوڵان و لە راپەڕینیشدا رادیۆی‮ ‬ئێف ئێم و تەلەفزیۆنێكی‮ ‬لۆكاڵی‮ ‬لە دهۆك دامەزراندووە و هاوكاری‮ ‬دامەزراندنی‮ ‬كەناڵی‮ ‬ئاسمانی‮ ‬كوردستان تیڤی‮ ‬بووە لەسەر خاكی‮ ‬پیرۆزیی‮ ‬كوردستان و پەروەردەكردنی‮ ‬كادیر و خولی‮ ‬تایبەت لە هۆڵەندا بۆ كارمەندەكانی‮ ‬و لە پاڵیشیدا كردنەوەی‮ ‬ستۆدیۆی‮ ‬كوردستان تیڤی‮ ‬لە ئەڵمانیا،‮ ‬وەك پردێك كاری‮ ‬بەردەوامی‮ ‬تیا ئەنجامدا و بەمەش بووەتە كەسایەتییەكی‮ ‬ناسراو لە لە تاراوگە و نیشتمان و بە پارستنی‮ ‬هەموو ئەم بەڵگە و گێڕانەوەی‮ ‬رووداوەكان و چاپكردنیان كتێبخانەی‮ ‬كوردی‮ ‬پێ دەوڵەمەندتر كرد وەك لاپەڕەیەكی‮ ‬گەش و لایەنی‮ ‬شاراوەی‮ ‬خەبات و تێكۆشانی‮ ‬خۆی‮ ‬و شۆڕش و بیرخستنەوەی‮ ‬رووداوە گرنگەكانی‮ ‬كوردستان‮. ‬
لەمبارەیەوە نووسەری‮ ‬كتێبەكە بۆ خەبات،‮ ‬گوتی‮: ‬سەرەتا بە دەرفەتی‮ ‬دەزانم سوپاسی‮ ‬ئەرك و ماندووبونتان بكەم بۆ ئەم دەرفەتە و هەموو كار و چالاكییە بەردەوامەكانتان كە هەمیشە خەمخۆری‮ ‬دۆزی‮ ‬كورد و گەیاندنی‮ ‬پەیامی‮ ‬كوردستانییان بوون بۆ خەبات،‮ ‬لاپەڕەكانی‮ ‬خەباتیش لە رابردوو ئێستاشدا رووێكی‮ ‬جوانی‮ ‬نەتەوەیی‮ ‬و نیشتمانی‮ ‬پێوەدیارە لە بەسەركردنەوەی‮ ‬تێكۆشەران و سەروەرانی‮ ‬كوردستان،‮ ‬پەرتووكی‮ ‬رێگای‮ ‬خەبات كە بریتییە لە خەبات و تێكۆشانی‮ ‬50‮ ‬ساڵ لە ژیانی‮ ‬خۆم بە هیوام ببێتە لاپەڕەیەكی‮ ‬گەشی‮ ‬مێژوومان كە زۆر بەڵگە و زانیاری‮ ‬لەسەر رووداوەكانی‮ ‬كوردستانی‮ ‬لەخۆگرتووە كە خۆم تێیدا كارەكتەر بووم وەك پێشمەرگەیەك،‮ ‬لە دوای‮ ‬چەندین ساڵ لە ئەرشیفكردنی‮ ‬بەڵگە و زانیارییەكانم و خەبات و تێكۆشانی‮ ‬شاراوەم لە شۆڕش و تاراوگە و نزیك بوونەوەم بە‮ ‬50‮ ‬ساڵ لەو گۆڕەپانە سیاسییەی‮ ‬كە بە لاوێتی‮ ‬كەوتمە نێویی،‮ ‬خێزان و منداڵ و هاوڕێ و كەسوكارم،‮ ‬گوشاریان بۆ هێنام كە تاكەی‮ ‬ئەو زانیارییانە رووناكی‮ ‬نەبینن و نەكەونە بەردەستی‮ ‬نەوەی‮ ‬نوێ،‮ ‬كە ئەم ئازادی‮ ‬و سەقامگیریەی‮ ‬كورد لە خۆڕا دروست نەبووە،‮ ‬بەڵكو شۆڕش و لەشكرێك لە شەهیدانی‮ ‬كوردستان و ماڵوێرانی‮ ‬خەڵكی‮ ‬لە پشت بووە،‮ ‬بۆیە ئەمانە هەموو بۆ من بوونە هاندان و پشتگیری‮ ‬كردنم بۆ كۆكردنەوەیان و لە چاپدانیان لە پەرتوكێكدا كە بە هیوام ئەم هەنگاوەم ببێتە بەشێك لە لاپەڕە گەشەكانی‮ ‬مێژوومان،‮ ‬بەداخەوە دوژمنان زۆر هەوڵی‮ ‬لەناوبردن و چەواشەكردنیان بۆ داوە،‮ ‬بەڵام ئیرادەی‮ ‬خەڵكی‮ ‬كوردستان و هێزی‮ ‬پێشمەرگە و سەرۆك بارزانی‮ ‬هەموو خەونی‮ ‬نەزۆكیانی‮ ‬خستەچاڵ‮. ‬