شەنگە هاوار كاكەیی
نەوە لە دوای نەوە هەمان پەیام و هەمان دووپاتبوونەوە
بە ناوزەندبوون و ناوناساندن، ناودێری مرۆڤ بەپێی زەمەن و تێپەڕبوونی كات دەكەوێتە بەر شەپۆلی گۆڕانكارییەكان و بە قاڵبی نوێگەری لە كەناری بەبێ باویدا رووی خۆی نیشان دەدات و بە لە دایكبوونی نەوەیەكی نوێ رۆشنگەری چەرخی دەسوڕێتەوە لە پانتایی بووندا، بەو پێیەی كە ئەو تازەگەرییە گرتەی بە ناووناونیشان دەڕوات لەنێو سیماكاندا وجودی دەڕازێنێتەوە.
بەدەر لەم دوو ناوە، لە هیچ سەردەمێكدا بەرگی كلاسیكییەت ناپۆشێت و كۆن نابێت، هەموو سنوورەكان دەبەزێنێت بە بەردەوامییەت و هاوچەرخی مۆدێرنییەت، هیچ كاریگەری كاتوسات سستی نا ئالكێ بە جمەی هەنگاوەكانی دا كە ناوی (ئاڵا و پێشەوا)یە، بەپێی تێپەڕبوونی كات و زەمەن، سەدە لە دوای سەدە، نەوە لە دوای نەوە، تەنكترین ئاوازی سەردەم دەمێننەوە بە چەقبەستوویی لە هزر و ئەندێشە و هۆشی تاكی كوردیدا بەهۆی كاملبوونی پەیامی هێزی باوەڕ بە پرسی كوردبوون كە هەڵگری سیما و خەسڵەت و رەهەندی بەردەوامییەتن و چیژی بەختەوەری دەبەخشن بە ناخی هاونیشتمانیان، لە چەرخی زەمەنە جیاوازەكاندا، چونكە خاڵین لە نوقتەی سفری زەمەن، بۆ هەموو دەمێك هێزی ئەم دوانەیە لە ناخی مرۆڤانەی هەسارەی كوردیدا روشنایی دەبەخشنەوە بە زورورەتی وجوودی كوردبوون. ئەم تێكەڵەیە هەم ناسنامەیە، هەم شكۆیە و هەناسە و كانیاوێكی ئەوینی هەمیشەیییە. قوڕگی وشك تێنوو بەو ئاوە نەبێت، تامەزرۆی بە هیچ دلۆپە ئاوێكی سازگار ناچوێتەوە، پیرۆزە پیرۆزی كەمتر نییە لە ئاوی زمزم و ئاوی تەشادی هەورامان. ئەم شكۆیە پێشەنگە كە هەڵدەشەكێ پێش دامەزرندنیان لەسەر بڵندگۆكان لە رۆحی تاكی كوردیدا، كوچكەی بە گەرمی گۆش بووە و ماوەتەوە بە شەنگی كە ناكرێت بە هیچ شێوەیەك هەڵتەكێندرێت، چونكە ئەو بناغەیە بەو مەغزایە، بەو واتایە هاتووەتە كایەوە كە ئاڵای پێشەوا ئاوێتەی رۆح بووە بە توندوتۆڵی بەرجەستەی كات و زەمەنی تاكی كوردی بووە، لە گشت قۆناغێكی بووندا وەكو هەتوان و سێبووری لە ئامادەگییە بۆ سارێژبوونی قەتماغی برین لە جەستەی بێ بیماری رەچەڵەكمان كە بە زیندوویی ماوەتەوە لە لاپەڕەیەكی پڕشنگداردا كە بە رووبار ئۆقیانووسێك خوێن بەسەرمان كردووەتەوە لە قۆناغە جیاوازەكانی خەباتدا كە سەرووی حەفتا ساڵە چەقیوە لە دڵ و رۆح كە یان كەینونیەتی تاكەكاندا و لە سادەترین ماف بێبەشكراون كە ئەو راستییە قوستراوەتەوە بە زەوتكردنی ئاڵا و هێما و شارستانییەتی گوزەر بوون بووەتە هۆكارێك بۆ دروستبوونی ختووكەیەك پەیوەست بە زات و خودەوە. بێگومان مەلەكردن لەم ئۆقیانووسە خۆێناویەدا واتای ئەوەیە هیممەت و خۆڕاگری لە ترۆپكە و هەمیشە لەو بەحرە خوێنەدا بەردەوام پەل دەدرێت بۆ تەوقی نەجات، چریكەی هێزی سەركەوتن بە بەردامیەتی خەبات و كۆڵنەدان و خۆڕاگری هەڵبەتە بە هۆكاری گرێبەندی بە ئاڵای پێشەواوە.. بۆیە لە ریفراندۆمدا بەلامانەوە سەیر نەبوو، دانپێدانی بەرەی دژە بۆچوون بەوەی كە كاتەكە گونجاو نییە بۆ وروژاندنی پرسی سەر بەخۆیی بەهێنانەوەی پاساوی هەمەچەشن، پرۆسەكەیان رەتدەكردەوە وەكو بە هۆی نالەباری دۆخەكە بۆ نموونە لە وەرنەگەرتنی رەزامەندی دەوڵەتە زلهێزەكان یاخود دەوڵەتانی ئیقلیمی ناوچەكە و رەزامەندی كاربەدەستانی حكوومەتی فیدڕاڵ لە بەغدا. هتد. هێنانە كایەی دەیان بیانگە، بەڵام هەرگیز جورئەتی ئەوەیان نەبوو بڵێن بڕوامان بە پرسی سەربەخۆیی نییە. چونكە لە خۆێندنەوە و كەلام و نەستی كوردیدا كوفرە و ئیلحادە! جەمی كوردستانیان هاوڕا و هاوڕاستن بەدەوڵەتبوون لە هەر پەرواز و لە چوارچێوەیەك خۆی نیشانبدات، بۆیە رەهایە قوربانیدان لەپێناوییدا جەمی رایەڵەكان كۆكن، بەم یەكهەڵوەستەیە و ئەم پرسە چارەنووسسازە هاوئاوازی یەكدەنگن كە ئەویشیان سەربەخۆییە. رەنگە لە كاتی ورووژاندنی پرسێك یاخود ئایدیایەكی جیاواز دەنگی نەشاز ببیسترێت ئەگەر وەكو وێنە ونموونە وەرگرین لە دوائەنجام بۆ وەرگەتنی رەزامەندی را و بۆچوونەكان هەوڵەكان پەكیاندەكەوێت و ناتواندرێت لەسەر مێزی گفتۆگۆدا كۆبكرێنەوە. بەڵام كە گەیشتە ئاڵا و پێشەوا سەرجەم رەنگ و دەنگە جیاوازەكان سازش بۆ ئەم پرسە دەهێننەوە. هەرچەندە، دژایەتییەكەیان لە قۆناغی مەتلەبی ریفراندۆمدا بە ئاشكرا بوو دواهەوێن و باجی ئەم هەڵە مێژووییە شانزەی ئۆكتۆبەری لێكەوتەوە، بەڵام خۆزگە ئەنجامدەران خاكی دڵیان هەڵدەكۆلی، بۆت دەردەكەوێ كە ئەم شكۆیە چەند دانپێدەرە، مەحاڵە بكەوێتە بەر داوی بچڕان و تەفرەبوونەوە كە لە دڵ و دەرووندا بەرجەستە بووە، بە هەمیشەیی بۆ ئەم ئاڵایە و هەمیشە بە مەشقی هۆگربوون خاكیان نەرم بووە و ئەگەر دیمەنی ئەو گەنجە گەرمیانییە خوێنگەرمەی شاری كوركووك بهێنینە بەر دیدەن و باس لە كاتی رۆیشتنی ئاپۆڕای پۆلیسی لە تۆڵەوەرگرتنی شكۆی ئاڵای كوردان كە چۆن بەجورئەت و جەسوریەوە خۆی هەڵدایە سەر ئۆتۆمبێلی بەرهەڵستكاران و ئاڵای عێراقی هەڵدایە خوارەوە، بەم پەرچەكردارە. دەگەینە ئەو قەناعەتەی سەلماندنی راستی دێرەكانمان كە (محەمەد كوركوكی) ئەو لاوە دلێرە نە لە ژێر كاریگەری تەلیسم و راوبۆچوونی ئایدولۆژی بەمكارە هەڵساوە، نە لە پاڵنەری وەرگرتنی پاداشت و دەستگوشین و ئافەریندا ئەم قارەمانەیەتییەی نوواندووە و كە خۆی خستە ژێر هەڕەشەی مەرگەوە. بۆ ئەوەی بڵێ من كوردم، ئاڵای پێشەوایش پێناسەمە رەنگە مرۆڤ لە ژیانی تایبەتی كەسی و خودیدا بەرگەی زۆر ئازار و میحنەت بگرێت بە نموونە لە كاتی لەدەستدانی ئازیزێكدا لە ژیان، سەرەتا دڵە خەماوییەكان دەتۆینەوە بەو ئێشەوە، بەڵام وردە وردە بە تێپەڕبوونی و زەمەن، گڕی ئەو ئاگردانە هێدی هێدی خامۆش دەبێتەوە بە نیعمەتی لە بیر كردنەوە. كە خوای مەزن بەخشیویەتی بە مرۆڤایەتی بە سێبووری دڵنەوایی بوونەوە و بە هۆی بڕینی ئیشەكە تاكە كەسییە، بەڵام بەرگری خەمی شكاندنی شكۆی ئاڵای كوردان نواندنی بە هیچ شێوەیەك بەرگری لەو خەمە ناكرێت و زۆر قورسە چاو بە دیمەنی شكاندنی شكۆی ئاڵا ئاشنا بێت، بێئەوەی خەمێكی قوول هەڵی نەتەكێنێ و بە كوول ناخی نەگری و نەڕزێتەوە بۆ ئەو گیرۆدەییە. چوون ئێشی برینەكە پەیوەیستە بە تێكڕایی تاكەكان كە لەپێناو سەروەریدا قوربانیدراوە بە خۆێن بە رۆح و بە گیان كە هەڵگری شووناس و پێناسەی میللەتێكە ئاساییە گیانفیدایی قوربانیدان سەرنواندن و چەمانەوە. بۆ ئەو هێما و رەمزە بۆیە گڕی ئەو بڵێسەیە هەر دەمێنێت، چوون بژاردەی قوربانیدان لە رابردوودا بە باپیرانمان سپێردرابوو، ئەمڕۆش بە وەچە و باوانەكان. شكاندنی شكۆی كوردان لە شاری شاران بەرەیی بەرهەڵستكاری لێكەوتەوە بۆ بە پێناساندی بەرەیەك بریتییە لە گڕو لە تین، هێزێكی خۆڕسك كە خۆیان لەسەر هیچ پارت و لایەنێك یەك راست نەكردووەتەوە، تەنها بەرەیەكی خۆبەخشی نیشتمانین.
شكاندنی شكۆی ئاڵای كوردستان لە شانزەی ئۆكتۆبەر ئەوەمان پێ دەڵێ كە پێشوا قازی لە رابردوودا متمانەی تەواوی بە مەلا مستەفای بارزانی بەخشی، بۆیە ئاڵای كوردستانی بە ئەمانەتەوە رایسپارد بە بارزانی باوك كە دڵنیابوو بارزانی بارتەقای ئەم خەم و ئەم بەرپرسیاریەتییە هەڵ دەگرێ وەكو تەواوكەر و درێژەپێدەر و بەربژێری رێبازە مەزنەكەی كۆڵنەدانی وا ئەمڕۆ لەم سەردەمەدا لەم قۆناغە تازەیەدا هەمان هەڵدەڕەخسێت، هەمان پرد تێپەڕ دەبین، مێژوو دووبارە دەبێتەوە و سەرلەنوێ پاراستنی هێما و شكۆی ئاڵای كوردان بۆ جاری دووەم دەكەوێتە ئەستۆی بنەماڵەی متمانە بەخشانی پێشەوا سەرلەنۆی پارسەنگی قورسایەتی ئاڕاستەی سەرۆك مەسعود بارزانی بووە كە موتكەی باوەڕ و هێزە بۆ گەلی كورد. هەمیسان بە دەستپێكی بەڵێن دەسەلمێندرێتەوە. لە پاراستنی پرسە نیشتیمانیەكاندا لە گەڕانەوەی شكۆی ئاڵاكەی پێشەوا قازی لە شاری كەركووك و ناوچە دابڕێنراوەكان ئەمجارەیان نەوەكانی پێشەوا دڵنیان كە ئاڵا و خاكی كوردستان تەنها بە باوكی مەسرور شكۆیان بەرقەرارە و تەنها بە كۆششی ئەم سەركردەیە ئاوات و خواستەكان دەگاتە ترۆپكی مەبەست لە ئارامیدا گەرم دەبێتەوە، بەپیادەی بە بەرجەستەبوونی سیاسەتی حەكیمانەی سەرۆك بارزانیدا، هەموو بەستەڵەكان دەتوێنەوە. ئاڵای پێشەوایش بۆ كورد و كوردستان بەشكۆوە دەشەكێتەوە، لە لاپەڕەی مێژوودا بەناودێری هەڵدەدرێتەوە، بۆیە دواوێرد و دوا بۆچوون و دوا لێكدانەوە، بۆ ئاڵا و پێشەوایە، نەوە لە دوای نەوە هەمان پەیام و هەمان دووپاتبوونەوە.
