زێرەڤان تەمو
ل 25 نۆڤەمبەرێ ل جیهانێ ئەڤ رۆژە ب رۆژا بەرهنگاریا توندوتیژیا هەمبەر ژنان هاتییە دەست نیشانكرن ژبال نەتەوێن هەڤگرتی ڤە، ب بریارا هەژمارە 54 /134 و ئەڤ گاڤە ژی پشتی وێ رویدانێ دهێت كو دڤێ رۆژێ دا ل كومارا دۆمینیكان ل سالا 1960 ژبال حوكمداریا سەربازی یا دیكتاتوریا ڤێ كومارێ 3 خوشك ب ناڤێن پاتریا ، مینیرفا ، ماریا تیریزا میرابال پشتی دهێنە رەڤاندن و دەست درێژیا سێكسی دگەل وان تێتەكرن ب رەنگەكێ دراندانە دهێنە ئەشكەنجەدان و پاشرا ژی دهێنە كوشتن.
پشتی ڤێ كارڤەدانێ ل سەرانسەری جیهانێ سالانە لڤێ رۆژێ بزاڤێن جورا و جور مینا سمینار و خۆپیشاندان و نەرازیبوون لدۆر بەرهنگاربوونا توندوتیژیا خێزانێ، پرسا یەكسانیێ، فرە ژنی، هەرەشەكرن و برینداركرن و بازرگانی كرن ب گیانێ ژنێ ، ب شوو دانا زارۆیان ، نەچاركرنا ژنێ ب خۆ سوتاندنێ و خەندقاندنێ و شكاندن و برینداركرنا هەستێ ژنێ . هتد دهێنە لدارخستن.
ئاشكرایە ژی سەرباری وێ ئێكێ كو ل جڤاك و كومەلگەهێ مەیێ كوردی ژنێ رێز و روومەتیا خۆ هەیە هەردەم تەمام كەرێن هەڤدوو بوینە دگەل زەلامی لێ دڤێت پتر گیانێ رێزگرتن و لێبوورین و هەڤدو قەبولكرنێ ل جەم تاكێن جڤاكی بهێز بیت، هەروەها رێك ل توندی و تونكاریێن ل هەمبەر خێزانێ ب هەمی ئاوایان بهێنەگرتن .
كو دیارە توندوتیژی بەرامبەر ئافرەتا كورد ب درێژاهیا دیروكێ هەبوویە و هەتا گەهشتییە قوناغا ئەنفالان دیسان هاتنا داعش گەلەك توندوتیژی بەرامبەر ژنێن ئێزدی و دەشتا نەینەوا هاتەكرن و كرین و فروتن و زۆریا سكسی لگەل هاتەكرن.
تێزانین لگوری راگەهاندنا رێڤەبەریا گشتی یا توندوتیژیا دژی ئافرەتان ل هەرێما كوردستانێ كو ئامارا 9 هەیڤێن دەستپێكێ یێن ئەڤ سالە بەلاڤكرینە تێدا هاتیە” دڤان 9 هەیڤان دا 37 ژن یێن هاتینە كوشتن و 54 ژی یێن خۆ كوشتین و 90 ژنان ژی خوە یا سۆتی و دەست درێژیا سكسی ژی ل سەر 87 ژنان یا هاتییەكرن.”و د ئامارا ڤێ رێبەریێ دا خویا دبیت كو د 9 هەیڤان دا 7 هزار و 192 سكالا ژ لایێ ژنان دژی توندو تیژیا ل هەمبەر وان هاتیەكرن هاتینە توماركرن كو ئەڤ چەندە ژی رێژەكا مەترسیدارە.”
ئاشكرا یە ژی سالانە ژبال حكومەتا هەرێما كوردستانێ هەوا نشتیمانیا بەرهنگاربوونا توندوتیژیا دژی ژنان بۆ دەمێ چەند هەڤتیان تێتە راگەهاندن و د ئەڤ سالەدا ژی ل ریورسمێن راگەهاندنا هەلمەتا بەرەنگاربوونا توندوتیژیا دژی ژنان ل 25 / 11 /2018 رێزدار نێچیرڤان بارزانی سەروكێ حكومەتا هەرێما كوردستانێ د رێورسمێن راگەهاندنا هەوا بەرەنگابوونا توندوتیژیا دژی ژنان دادیاركرن:” ل هەرێما كوردستانێ رێك هاتییە خۆشكرن رەگەزێ مێ د هەموو واران دا بهێتە پێش و رۆلێ خوە ببینیت و گوت ژی تا سەر هەستی دگەل بەرهەنگاربوونا زولمێ داینە…”
ئەگەر وەكو ئاماژە یەك گرنگترین وان خالان بدەینە خویاكرن كو زەلام توندوتیژیێ ل هەمبەر ژنێ بكار تینن ب دیتنا من بۆ ڤان خالان ڤەدگەرێت ئەو ژی:-
ـ نزمیا ئاستێ خوندنێ و تێگەهێ ئایینی.
ـ قەیرانا ئابووری و كێم بوونا داهاتی .
ـ زۆریا تاكێن خێزانی و بێكاری .
ـ جیاوازیا مالباتا ئافرەتێ و زەلامی ئەفجا ئەڤ جوداهییە یا جڤاكی بیت یان ئابووری یان ژی جهێ كاركرنێ .
ـ هەبوونا گرفتان ل پەیوەندیێن هەڤژینیێ دا دناڤبەرا ژن و زەلامان .
ـ بریاردانا تاك ئالیانە دناڤبەرا زەلام و ئافرەتێ لدۆر پرسێن مال.
ـ زۆریا یاسا یێن ولاتێن پاشكەڤتی .
ـ داب و نەریتان ژی رولێ خۆیێ نەرێنی گێرایە.
ـ ب كارئینانا ئامێرێن پەیوەندیكرنێ و تورێن جڤاكی و ب رەنگەكێ نەباش.
لەوما ب فەر دبینم كو كەرتێ پەروەردێ رولێ خو بگێریت و گورانكاریان د سیستەمێ خودا بكەت و گرنگیەكا باش ب دادپەروەری و یەكسانی و مافێ مروڤی و رێزگرتنێ بدەت، هەروەها ماموستایێن بەرێزێن ئایینی و گوتاربێژ رولێ خۆ بگێرن دڤی بیاڤی دا، هەروەها ب ئێكجاری چەك بهێتە قەدەغەكرن بۆ كەسێن سڤیل، چاڤدێریا تورێن جڤاكی بهێتەكرن و پوستێن هاندانا توندوتیژیێ ب هەمی رەنگان بهێنە قەدەغەكرن و رێكخراوێن جڤاكێ سڤیل و ئافرەتان پتر و ئەكتیڤتر كاربكەن، هەروەها كوشتنا ژنێ لژێر هەر ئەگەرەكێ بیت دڤێت بكوژ بهێتە سزادان و ئەو تاوان وەكو هەمی تاوانێن كوشتنێ بهێتەدانان و گەلەك جاران دهندەك بواراندا پشتی ژن دهێتە كوشتن ب ئەگەرێ پێك هاتنا هوزایەتی سولحا عەشایری تاوانبار دهێتە ئازادكرن دڤان جورە بواراندا یاسا بتنێ دروشم دمینیت، سەرباری كو هەژمارەكا یاسایان هاتینە دەرئێخستن بۆ بەرژەوەندیا ژنێ لێ دڤێت هژمارەك ژ وان یاسایان ژی بهێنە راست ڤەكرن بۆ بەرژەوەندا ئافرەتێ و پاراستنا كەسایەتی و ماڤ و رولداریا وێ دنێڤ جڤاك و گەلێ خۆدا.
