بەهزاد حەوێزی
بە رەزامەندی و چاودێری واشنتن، وێڕای ئابلوقەی ئابووری، عێراق و ئێران رێككەوتن لەسەر ئاڵوگۆڕی گاز بە خۆراك، بەڵام بەو مەرجەی بۆ ماوەی 45 رۆژ بێ و مامەڵەكەش بە دۆلار نەبێ، بەپێی ئەو رێككەوتنە دوولایەنەیە عێراق بەروبوومی خۆراك و كۆمەكی مرۆیی هەناردە دەكات و گاز و وزە هاوردە دەكات بۆ وێستگەكانی كارەبا.
عێراق لە 1927ـەوە نەوت لە كێڵگە نەوتیەكانی كەركووك دەردێنێ، یەدەگی نەوتی عێراق بە مسۆگەری نزیكەی 112 ملیار بەرمیلە، كە دەكاتە لە %10.7 ی كۆی یەدەگی جیهان، كە لەو رووەوە پاش سعودیە دێ، جۆری نەوتەكەیشی سووك و مامناوەند و قورسە، بەرهەمی نەوت بەر لە 1990 رۆژانە گەیشتە 3.5 ملیۆن بەرمیل، ئینجا داكشا تا دەرچوونی بڕیاری ژمارە 986ی نەتەوە یەكگرتووەكان بەناوی نەوت بە خۆراك لە نیسانی 1995 ئینجا لە ساڵی 1996) گەیشتەوە 740 هەزار بەرمیل رۆژانە.
ئەمریكا یەكێكە لەو وڵاتە سەرەكیانەی رۆژانە 1.2ملیۆن بەرمیل لە عێراقەوە وەردەگرێ، ئەوروپاش نزیكەی 0.5 ملیۆن بەرمیل هەندە دەوڵەتی ئاسیاییش نزیكەی 150 هەزار بەرمیل دەگوازنەوە، بڕێكی كەمیش بۆ توركیاو ئوردن و سووریا دەبردرێ.
بۆ عێراق ئەو كێشەیە درێژخایەنە، وڵاتێكی شكستخواردوو، فەلەج لە هەموو روویەكەوە، بەبێ بەرنامەیەكی روون و روئیایەكی ستراتیجی، نێو كێشە هەمەلایەنە تایەفی مەزهەبییەكانەوە، بۆیە بەر لەهەر شتێك ئەو وڵاتە گەر بیەوێ بكەوێتەوە سەرپێ پێویستی بە بیناكردنەوەیەكی سیاسیانە هەیە، ئینجا بینای ژێرخانی ئابووری بە هەموو كەرت و بەشەكانیەوە، نەك پشتبەستن بە وڵاتانی دەرودراوسێ، بۆ ئێرانیش وەك -مەنفەزێك- وایە، هەرچەندە ئەو خۆی دەزانێ دەرمانی ئەو دەردەی چییەو چۆنەو لە كوێیە!.
تۆ سەرنج بدە ئەو وڵاتەی چ سەروەت و سامانێكی سروشتی و غەیرە سروشتی هەیە، كەچی بەردەوام لەنێو كێشەو قەیراندا گینگڵ دەدا -كە ئەمەش بابەتێكی دیكەیەو هەویرێكە زۆر ئاو كێشە- ئەو وڵاتەی لە قۆناغێكدا بەرنامەی (نەوت بە خۆراك)ی لەسەر سەپێنرا، ئەمڕۆش گازو وزە بە خۆراك دەكڕێ!!!
