خه‌بات: هاوار مورتكه‌یی
جین ئه‌نتۆنی براده‌ كچه‌ شه‌تڕه‌نجزانێكی فلپینه‌، ئه‌و هێشتا له‌ته‌مه‌نێكی لاویدایه‌، ، به‌ڵام به‌وپێیه‌ی زوو فێری ئه‌و یارییه‌ بووه‌، ئێستا خه‌ون به‌وه‌ ده‌بینیت ببێته‌ خاوه‌ن بڕوانامه‌ی گرانماسته‌ری ئافره‌تان كه‌ به‌رزترین بڕوانامه‌ی شه‌تڕه‌نجه‌، ئه‌م كه‌ ئێستا ته‌مه‌نی 15 ساڵه‌، له‌ تیپێكی كچانی وڵاته‌كه‌ی یاری ده‌كات، له‌ ده‌رفه‌تێكدا لێمان پرسی:

*چۆن ڕێگەی شەترەنجت هەڵبژارد و ئاشنابوونت لەگەڵ ئەم یارییە چۆن بوو؟
– من لە تەمەنی ٣ ساڵییەوە شەترەنجم دۆزییەوە؛ باوکمم دەبینی لەگەڵ کەسانی تردا یاری دەکرد، ڕۆژێکیان بینیمی کە بەبێ ئەوەی کەس فێرم بکات، پارچەکانی شەترەنجەکەم بە ڕێکی ڕیز دەکرد، بە سادەیی فێری ببووم، کاتێک باوکم ئەم توانایەی لێم بینی، ڕاهێنانی پێکردم، دواتر لە تەمەنی ٥ ساڵیدا، دایک و باوکم ناویان لە پاڵەوانێتییەکدا تۆمار کردم و گەشتەکەم بە فەرمی دەستی پێکرد.
* گرنگترین و باشترین دەستکەوتت تا ئێستا چی بووە؟
– یەکێک لە دەستکەوتە لەبیرنەکراوەکانم گەیشتن بوو بە پالارۆنگ پامبانسا لە پۆلی پێنجەمدا؛ لەوێ لەسەر ئاستی تیپ میدالیای زێڕمان بردەوە و لە پێشبڕکێی تاکەکەسیشدا پلەی دووەمم بەدەستهێنا، بەڵام بە گشتی، بۆ من هەر پاڵەوانێتییەک دەستکەوتێکە چونکە فێری شتی نوێم دەکات.
* ڕاهێنەر و پشتیوانانت لەم ڕێگەیەدا کێن؟
– یەکەم ڕاهێنەرم باوکم بوو، ئەو و دایکم بنەمای سەرەکی پشتگیریم بوون. لە قوتابخانەی سەرەتایی (پۆلی ١-٦) سێر جێری پاسکوال ڕاهێنەرم بوو کە هەمیشە پاڵنەرم بوو بۆ بردنەوە، ئێستاش ڕاهێنەرەکانم بریتین لە سێر جەیسۆن، مام جانێل، و سێر جاسپەر؛ زۆر سوپاسگوزاریانم چونکە بێجگە لە شەترەنج، وانەی گرنگی ژیانیشیان فێر کردووم.
* لە ئێستادا نوێنەرایەتی کام یانە یان تیپ دەکەیت؟
– ئێستا ئەندامی تیمی شەترەنجی کچانی FEU Dilimanم و بەردەوام نوێنەرایەتی قوتابخانەکەم دەکەم لە پێشبڕکێکاندا.
* خەونەکانت بۆ داهاتوو چییە؟
– خەونم ئەوەیە ببمە مامۆستای گەورەی شەترەنج (Grandmaster) ، لە ئێستادا سەرنجم لەسەر گەشەپێدانی تواناکانم و سەرکەوتنە لە خوێندندا؛ ناهێڵم هیچ کاتێکم بەفێڕۆ بڕوات.
* ئایا توانای بەشداریکردنت لە هەموو پاڵەوانێتییەکانی فلیپیندا هەیە؟
– هەرکاتێک دەرفەت هەبێت بەشداری دەکەم. تەنانەت ئەگەر لەگەڵ خشتەی خوێندنەکەمدا ناکۆکیش بێت، هەوڵدەدەم بە باشترین شێوە بەڕێوەیان ببەم، چونکە هەر یارییەک ئەزموونێکی نوێیە.
* شەترەنج چ وانەیەکی لە ژیاندا فێر کردوویت؟
– شەترەنج فێری سەبر، وریایی، و بیرکردنەوەی ژیرانەی کردم. ئەم وانانە لە ژیانی ئاساییشدا بەکاردێنم. شەترەنج فێری کردم کە هەموو جووڵەیەک دەرئەنجامی هەیە و کاتێک بڕیارێکت دا و جووڵەت کرد، ئیتر ناتوانیت پاشگەز ببیتەوە.
* دۆڕان بۆ تۆ چی دەگەیەنێت و چیت فێر دەکات؟
– دۆڕان فێرم دەکات جارێکی دیكه‌ باشتر کاربكه‌مه‌وه‌ و لە هەڵەکانم فێر بوم، شکست بەشێکە لە ژیان، بردنەوە دەیسەلمێنێت کە باشتر بوویت، و دۆڕانیش دەیسەلمێنێت کە پێویستە زیاتر هەوڵ بدەیت، گرنگترین شت ئەوەیە سەرنجت لەسەر فێربوون و باشتربوون بێت، نەک تەنها سەلماندنی خۆت.
* کێ یاریزانی دڵخوازتە و لە جیهانی شەترەنجدا سەرسامی بە کێ؟
– زۆر سەرسامم بە WGM Janelle Mae Frayna. ئەو لە قوتابخانەی FEU خوێندکار-وەرزشوان بوو و بە پلەی بەرز (Magna Cum Laude) دەرچوو، ئێستاش مامۆستای گەورەی ئافره‌تانە، من سەرسامم بە خولیا و ئیرادەی ئەو.