ئازاد سالح نادر ئاغا رواندزى*
پەیوەندیی ئەم فەلسەفە فیکرییەی سەرۆک بارزانی بە بنەماکانی کارگێڕییەوە (Management Principles) پەیوەندییەکی زانستی و ستراتیژییە. لە زانستی کارگێڕی نوێدا، هیچ دامەزراوە یان نەتەوەیەک ناتوانێت سەرکەوتوو بێت ئەگەر ئەم فەلسەفەیە جێبەجێ نەکات.
لێرەدا پەیوەندییەکە لە ٤ خاڵی سەرەکیدا چڕ دەکەینەوە:
-1 چەمکی سەربەخۆیی دامەزراوەیی (Organizational Autonomy)
لە کارگێڕیدا دەوترێت: “ئەگەر کۆمپانیایەک یان ڕێکخراوێک خاوەن بڕیاری خۆی نەبێت، دەبێتە پاشکۆ”.
* فەلسەفەی سەرۆک: “خۆت هەبی” واتە خاوەن بڕیار و ئیرادەی خۆت بیت.
* پەیوەندی بە کارگێڕی: ئەگەر بەڕێوەبەرایەتییەک توانای بڕیاردانی سەربەخۆی نەبێت و چاوەڕێی دەستی دەرەوە بێت، ناتوانێت گەشە بکات. “خۆبوون” لە کارگێڕیدا واتە هەبوونی ستراتیژی نیشتمانی و کارگێڕی کە لە ناوخۆوە سەرچاوە دەگرێت.
-2 ناسنامەی براند و نەتەوە (Brand Identity & Positioning)
وتەی “خۆت هەبی خەڵک هەیە” ڕێک هاوتایە لەگەڵ چەمکی Positioning لە کارگێڕیدا.
* پەیوەندی بە کارگێڕی: کاتێک کۆمپانیایەک (یان نەتەوەیەک) ناسنامەیەکی بەهێزی هەبێت، کڕیارەکان و هاوبەشەکان (خەڵک) ڕووی تێدەکەن.
* ئەگەر تۆ وەکوو “قەوارە” بوونی خۆت نەسەلمێنیت، کەس نایەت بۆ لای تۆ بۆ گرێبەست و هاوپەیمانی. لە کارگێڕیدا، بەهێزیی ناوخۆیی (Internal Strength) مەرجی سەرەکییە بۆ ڕاکێشانی وەبەرهێنان و دۆستایەتی دەرەکی.
-3 پشتبەستن بە سەرچاوە ناوخۆییەکان (Resource-Based View – RBV)
ئەمە تیۆرییەکی ناسراوی کارگێڕی ستراتیژییە کە دەڵێت: “سەرکەوتنی بەردەوام لەوەوە دێت کە تۆ چەندە پشت بە سەرچاوە دەگمەن و ناوخۆییەکانی خۆت دەبەستیت”.
* فەلسەفەی سەرۆک: “خۆت نەبی کەست نییە”.
* پەیوەندی بە کارگێڕی: ئەگەر دامەزراوەیەک تەنها پشت بە هاوکاری و قەرزی دەرەکی ببەستێت، لە کاتی قەیراندا دەڕووخێت. سەرۆک بارزانی جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە “پێشمەرگە و گەل” (سەرچاوە ناوخۆییەکان) تەنها کەسی ڕاستەقینەی ئێمەن. ئەمە لە کارگێڕیدا پێی دەوترێت Core Competency (توانای بنەڕەتی).
-4 سەرکردایەتیی گۆڕانکار (Transformational Leadership)
ئەم جۆرە سەرکردایەتییە پشت بە “ئیلهامبەخشی” و “دروستکردنی باوەڕ” دەبەستێت.
* کتێبی “بۆ مێژوو” مۆدێلێکی کارگێڕییە بۆ ئەوەی چۆن سەرکردە لە کاتی هەرە هەرە سەختدا (وەک ١٦ی ئۆکتۆبەر) دەتوانێت ئیرادەی گەلەکەی کۆبکاتەوە.
* لە کارگێڕیدا، کاتێک دامەزراوەیەک تووشی شکست دەبێت، تەنها ئەو سەرکردەیە دەتوانێت ڕزگاری بکات کە دەڵێت: “با بگەڕێینەوە بۆ سەر پێی خۆمان و پشت بە توانای خۆمان ببەستین”.
کورتەی ئەم گوتارە بە زمانی کارگێڕی:
وتەکەی سەرۆک بارزانی کورتکراوەی “سەروەریی ستراتیژی” یە. لە زانستی بەڕێوەبردندا، ئەگەر تۆ “خۆت” (واتە پلانی تۆ، هێزی تۆ، و ئیرادەی تۆ) نەبێت، جیهان وەک ژمارەیەکی زیادە یان وەک پاشکۆ سەیرت دەکات. بەڵام کاتێک وەک “سەنتەر” دەردەکەویت، هەموو بەرژەوەندییەکان لە دەوری تۆ کۆدەبنەوە.
* مامۆستاى زانکۆ – پسپۆر لە بوارى کارگێرى و ئابوورى.
