ئەحمەد شێروانی‮❊‬
بەهێزكردنی‮ ‬بەرگریی‮ ‬لەشی‮ ‬منداڵ زۆر گرنگە لەرێگای‮ ‬خۆراكی‮ ‬تەندروستەوە،‮ ‬بەشێوەیەكی‮ ‬گشتی‮ ‬ئاژەڵە ئاوییەكان وەك ماسی‮ ‬چونكە بڕێكی‮ ‬زۆر ئۆمێگا3ی‮ ‬تێدایە كە زۆر پێویستە بۆ لەش وپێكهاتەی‮ ‬ترشەچەوریان تێدایە،‮ ‬دەبێتە هۆی‮ ‬چالاككردنی‮ ‬لەش و بەهێزكردنی‮ ‬بەرگری‮ ‬وبەرزكردنەوەی‮ ‬ئاستی‮ ‬زیرەكی‮ ‬مێشك‮. ‬برۆكلی‮ ‬یەكێكەلەباشترین جۆرەكانی‮ ‬سەوزەوات بۆ لەشی‮ ‬منداڵ و پێكهاتەی‮ ‬دژە ئۆكسان،‮ ‬ڤیتامین،‮ ‬كانزا و ماددەی‮ ‬ریشاڵی‮ ‬زۆری‮ ‬تێدایە،‮ ‬لە هەمانكاتدا دژی‮ ‬نەخۆشییەكانی‮ ‬شێرپەنجەی‮ ‬ڕیخۆڵەیە و ئێسكەكان وبەرگری‮ ‬لەش بەهێزدەكات هەروەها بۆمنداڵانی‮ ‬تەمەن‮ ‬6‮ ‬ساڵ رۆژانە خواردنەوەی‮ ‬كوپ شیری‮ ‬كەم چەور پێویستە،چونكە سەرچاوەی‮ ‬دابینكردنی‮ ‬ڤیتامینD ‮ ‬و كالیسیۆمەكە دەبێتە هۆی‮ ‬بەهێزكردنی‮ ‬ئێسك وددانەكان و بەرگری‮ ‬لەش و باشی‮ ‬گەشەكردن‮. ‬سەرەڕای‮ ‬ئەوەش دەبێت دایك وباوكان گرنگی‮ ‬بەشووشتنی‮ ‬ددانی‮ ‬منداڵەكانیان بدەن كەرۆژانە پێویستە ددانیان بشۆن،‮ ‬جارێك تەنها پێش كاتی‮ ‬نووستن وە بەلایەنی‮ ‬كەم جارەكەی‮ ‬ترلەماوەی‮ ‬رۆژدا بێت‮. ‬زۆر خواردنی‮ ‬شیرینی‮ ‬زیانی‮ ‬زۆری‮ ‬هەیە بۆ ددان و خواردنی‮ ‬چەرەزات سوودێكی‮ ‬زۆری‮ ‬هەیە بۆ ددانەكان‮. ‬وە دەبێت بەردەوام ساڵانە پشكنینی‮ ‬پزیشكی‮ ‬وەكو‮ (‬پەستانی‮ ‬خوێن و شەكرە و پشكنینی‮ ‬چاو و ڤیتامین‮ ‬Aو‮ ‬D‮‬ ئەنجام بدرێت،‮ ‬كە ساڵانە نزیكەی‮ ‬چارەكە ملیۆنێك منداڵ تووشی‮ ‬كوێری‮ ‬دەبن بەهۆی‮ ‬كەمی‮ ‬ڤیتامین‮ ‬A یەوە،‮ ‬ئەویش‮ ‬یەكێكەلەنیشانەو بەرئەنجامە توندەكانی‮ ‬كەمی‮ ‬ئەو ڤیتامینە‮.‬
نووستن‮: ‬جەستەی‮ ‬مرۆڤ بەگوێرەی‮ ‬تەمەنی‮ ‬پێویستی‮ ‬بەوە هەیەلەشەو‮ ‬ڕۆژێكداچەند كاتژمێر بخەوێت،‮ ‬بۆیە كاتێك منداڵ دەچێتە خوێندنگە واتەلەتەمەنی‮ ‬6‮ ‬بۆ‮ ‬13ساڵیدا پێویستە لەشەو رۆژێكدا‮ ‬9‮ ‬بۆ‮ ‬11‮ ‬كاژێر بخەوێت‮. ‬شێوازی‮ ‬خەوتن زۆر گرینگە نووستن لەسەر سك‮ (‬خەوتن بە دەما‮) ‬زیانێكی‮ ‬زۆری‮ ‬هەیە و دەبێتە هۆی‮ ‬بەد هەرسی،‮ ‬زیادبوونی‮ ‬كێش،‮ ‬زیانی‮ ‬گورچیلە و ئازار لە پشت و ئەژنۆدا دروست دەكات،‮ ‬بۆیە نووستن لەسەر لای‮ ‬راست سوودی‮ ‬زۆری‮ ‬بۆ لەشت هەیە،‮ ‬چونكە هەناسەدانت ئاسان دەكات،‮ ‬سییەكان چالاك دەكات وكرداری‮ ‬هەرس وكارەكانی‮ ‬جگەر خێرا دەكات‮. ‬گونجاوترین كاتی‮ ‬خەوتن بۆ منداڵان كاژێر‮ ‬9‮ ‬شەوە چونكە لەو كاتەدا هۆرمۆنی‮ ‬خەوتن‮ (‬میلاتۆنین‮) ‬لە مێشك دەردەدرێت‮. ‬پلەی‮ ‬ستەیشن‮ ‬یەكێكە لەو‮ ‬یاریە ئەلیكترۆنیانەی‮ ‬لەم رۆژگارەدا منداڵان و هەرزەكاران تووشی‮ ‬جۆرێك لە خووگیری‮ ‬كردووە كە رۆژانە چەندین كاژێر خەریكی‮ ‬ئەم‮ ‬یارییە ئەلیكترۆنیانەن كە بە داخەوە گوێ بەڕەوشی‮ ‬دانیشتن و پاڵكەوتنیش نادەن كاتێك ئەم‮ ‬یارییانە دەكەن كە ئایا دانیشتنێكی‮ ‬تەندروستە‮ ‬یان نا،‮ ‬بە داخەوە زۆر جار كاریگەری‮ ‬خراپی‮ ‬دەبێت بۆ كۆئەندامەكانی‮ ‬لەش بە تایبەتی‮ ‬پشت و چاو،‮ ‬كات دیاری‮ ‬بكەن بۆ منداڵان وهەرزەكاران بۆ‮ ‬یاریكردن بەپلەی‮ ‬ستەیشن كە رۆژانە لەیەك كاژێر تێپەڕ‮ ‬نەكات‮..‬
‮❊ ‬قوتابی‮ ‬كۆلێژی‮ ‬پزیشكی