لوقمان عەبدولقادر: تاوەكو ئێستا تەنیا هەشت منداڵی ونبووی كیمیابارانی هەڵەبجە دۆزراونەتەوە

16

خەبات: عەلی بانیشاری:- سەرۆكی كۆمەڵەی قوربانیانی كیمیابارانی هەڵەبجە ئاشكرایدەكات، لە رێگەی دوو ئامارەوە زانیاری ئەوەیان دەستكەوتووە نزیكەی 420 منداڵ لە تاوانی كیمیابارانی هەڵەبجەدا ونبوون و خەمساردی لە دۆسیەی گەڕان بە دوای منداڵە ونبووەكاندا هەیە، بەوتەی لوقمان عەبدولقادر، بەهۆی ئامادەنەبوونی كەسوكاری منداڵە ونبووەكان لە چەند دانیشتنێكی دادگای هەڵەبجە، لە ئێستادا دۆسیەكە لەلایەن دادگاوە داخراوە.

بەرپرسی پێشووی مانگی سوور لە پاوە و هەورامانی تەخت لە تۆمارێكی دەنگیدا كە لای كۆمەڵەی قوربانیانی كیمیابارانی هەڵەبجە پارێزراوە ئاشكرایكردووە، لە ساتەوەختی تاوانی كیمیابارانی هەڵەبجەدا زیاتر لە 370 منداڵی رادەستی سەرووی خۆی كردووە تاوەكو لە مردن رزگاریان بكات. لەلایەكی ترەوە كەسێكیتر بە ناوی ئاغای بلوریان كە لە ئێستادا لە پارێزگای سنە دەژی لەگەڵ بەرپرسانی كۆمەڵەكە قسەی كردووە و باسیلەوەكردووە، ئەوەیش 47 منداڵی لە كاتی كیمیابارانەكەی 1988ی هەڵەبجە رادەستی سەرووی خۆی كردووە. بەرپرسانی كۆمەڵەی قوربانیانی كیمیابارانی هەڵەبجە دەڵێن: بەپێی وتەی ئەو دوو گەواهیدەرە، نزیكەی 420 منداڵی هەڵەبجە لە ئێران لە دوو قۆناغدا دیار نەماون و لە كەسوكاریان دابڕاون.

لوقمان عەبدولقادر، سەرۆكی كۆمەڵەی قوربانیانی كیمیابارانی هەڵەبجە بە (خەبات)ـی راگەیاند: 76 خێزان لە دادگای هەڵەبجە وتەی خۆیان داوە و داوای 118 منداڵی ونبووی كیمیابارانی 16/3/1988ی هەڵەبجەیان كردووە، بەڵام دوای ئەوەی سێ پشكنینی منداڵە ونبووەكانی هەڵەبجە لەگەڵ خێزانی منداڵەكان لە سەنتەرێكی ئەهلی لە شاری سلێمانی بەراورد كران و دووانیان دووبارەبوونەوە و هەڵەیان تێدا بوو، ئەو خێزانانە چی دیكە ئامادەی دانیشتنی دادگا نەبوون و دۆسیەكە داخرا و تەنانەت 4-5 خێزانیش دەڵێن ئەگەر منداڵیش بدۆزینەوە و بەو شێوەی پێشتر پشكنینی بۆ بكرێت وەریناگرینەوە.

گوتیشی: تاوەكو ئێستا ئامارێكی دروستی منداڵە ونبووەكانی هەڵەبجە لە بەردەست كۆمەڵەكەماندا نییە، بەڵام بە سەدان منداڵ لە ساتەوەختی كیمیابارانی هەڵەبجە كەسی یەكەم و دووەمیان شەهید بووە و لە كەسوكاریان دابڕوان و لە رێگەی سوپاسی پاسداران و كەسانی خێرخوازەوە رەوانەی ئەو فەرمانگانی كۆماری ئیسلامی ئێران كراون كە سەرپەرشتی منداڵی بێ دایك و باوك دەكەن.

لوقمان عەبدولقادر دەشڵێت: تاوەكو ئێستا تەنیا هەشت منداڵی ونبووی هەڵەبجە دۆزراونەتەوە و چوار كەسی دیكەش كە دووانیان لە رەگەزی مێن و دووانەكەی دیكەیان لە رەگەزی نێرن هەفتەی 1-2 پەیوەندیمان پێوە دەكەن و دەڵێن لە كەسوكارمان دابڕواین، بەپێی ئەو بەراوردانە بێت كە كردوومانە گومان دەكرێت ئەو چوار كەسە منداڵی هەڵەبجە بن، بەڵام بەهۆی داخستنی دۆسیەكە لەلایەن دادگای هەڵەبجەوە، دەبێت هەر كەسێك بگەڕێتەوە و بڵێت منداڵی هەڵەبجەم سكاڵا لەسەر خێزانێك تۆمار بكات و بڵێت من كوڕی ئەو خێزانەم و منیان مراندووە، كە ئەوەش كارێكی ئاسان نییە. سەبارەت بە شوێنی نیشتەجێبوونی ئەو چوار كەسە؟ سەرۆكی كۆمەڵەی قوربانیانی كیمیابارانی هەڵەبجە ئاشكرایكرد، كەسێكیان لە ئێستادا لە هەرێمی كوردستان دەژی و سێ دانەكەی دیكەش لە سەردەشت و كرماشان و كەرەجن.

لوقمان عەبدولقادر نیگەرانی خۆشیدا لەوە نیشاندا، وەكو پێویست خەمی دۆسیەی منداڵە ونبووەكانی هەڵەبجە نەخوراوە. ئەو دەڵێت: دوو خولە پڕۆژە یاسایەك بۆ مافی منداڵە ونبووەكان و كارئاسانی بۆ دۆزینەوەیان ئاڕاستەی پەرلەمانی كوردستان كراوە، بەڵام تا ئەم ساتە نەكراوە بە یاسا. زیاتر گوتی: ئەوەی بۆ منداڵە ونبووەكانی هەڵەبجە لە رابردوودا كراوە 80%ی بە هەوڵەكانی كۆمەڵەی قوربانیان بووە و توانیوومانە بە هەماهەنگی لەگەڵ لایەنە پەیوەندارەكان ژمارەیەك منداڵی ونبوو بە كەسوكاریان شاد بكەینەوە و پێداویستییەكانی ژیانیان بۆ دابین بكەین و چەند كەسێكیشیان لە پەرلەمان و حكوومەت دابمەزرێنین.
هەروەها دەشڵێت: لەو كاتەوەی لەمپەر بۆ كۆمەڵەكەمان دروست دەكرێت و كارەكانی سنووردار دەكرێت، دۆسیەی گەڕان بە دوای منداڵە ونبووەكان وەستاوە و لە خاڵی سفردایە، بۆیە ئەوەی ئێستا دێتەوە و دەڵێت منداڵی هەڵەبجەم وەكو ئەوە وایە بەردێك فرێ بدەیتە ناو دەریایەكەوە. دووپاتیشیكردەوە، دۆسیەی منداڵە ونبووەكان پێویستی بەوەیە بە جدی كاری لەسەر بكرێت و خەمساردی تێدا نەكرێت.

سەرۆكی كۆمەڵەی قوربانیانی كیمیابارانی هەڵەبجە ئەوەشی گوت: ئەگەر حكوومەت بیەوێت كار لەسەر دۆسیەكە بكات، دەبێت وەزارەتی پەیوەندیدار بێنێتە ناو دۆسیەكەوە، لەبەرئەوەی هێنانەوەی منداڵێك و بەجێهێشتنی لە ماڵێكدا ئاسان نییە، چونكە ئەو منداڵە لە كلتوورێكی جیاواز پەروەردە كراوە و قورسە لەگەڵ كلتووری ئێرە خۆی بگونجێنێت، بۆیە هەم منداڵەكە و هەم ئەو خێزانەی منداڵەكەی بۆ دەڕوات پێویستیان بە توێژەری دەروونییە.

ناوبراو ئاماژەی بەوەشدا، وەكو كۆمەڵە داوایانكردووە نمونەی خوێن لە كەسوكاری ئەو منداڵانە وەربگیرێت كە منداڵیان ونبووە و لە شوێنێك كە حكوومەت خۆی سەرپەرشتی بكات هەڵبگیرێت و هەر كەسێكیش گەڕایەوە ئەوەیش نمونەی لێ وەربگیرێت و نمونەكان بەراورد بكرێن، تا ئەگەر كەسوكاری منداڵە ونبووەكانیش كۆچی دواییانكرد منداڵەكە نائومێد نەبێت، بەڵام وەكو ئەو دەڵێت (( لەو 76 خێزانەی داوای 118 منداڵیان كردبوو هیچكامیان نمونەیان لێ وەرنەگیراوە)).