فەرحان جەوهەر
هەموو ئەو كەسە تێكۆشەرانەی رۆژانێك لە پاڵ ئەو سەركردە مەزنەی كورد خەباتیان كردووە، هەرگیز ناتوانن لە بیری بكەن، ئیدریس بارزانی سەركردەیەكی پشوودرێژ بووە لە سیاسەت و گفتوگۆزانێكی گەورەش بووە لە بەیەكگەیاندنی لایەنە جیاوازەكان، ئاشتەوایی سیاسی لایەنە كوردییەكان و دامەزراندنی بەرەی كوردستانی لەسەردەستی ئەو سەركردەیە لە دایكبوون، بەر لەو هەنگاوەش رۆڵی سەرەكی گێڕاوە بۆ هەڵسانەوەی شۆڕشی كوردستان و دووبارە خۆسازدانەوە بۆ درێژەدان بە شۆڕش و خەبات.
لە شۆڕشی مەزنی ئەیلوولیش چ وەك سەركردەیەكی مەیدانی پێشمەرگە لە بەرەكانی شەڕ و دیپلۆماتكارێكی لێهاتوو بۆ گفتوگۆ لەگەڵ هەموو لایەنەكان بە تایبەتی رۆڵی مەزنی لە دەرچوونی بەیانی ئازارگەلێك زۆر بوو، هەروەها سەركردایەتیكردنی شەڕی گەورە و بەناوبانگی هەندرێن، كە بووە هۆی گۆڕینی هاوسەنگی هێز لەگەڵ حكوومەتی عێراق و ناچاربوون مل بدەن بۆ گفتوگۆ، كۆكردنەوەی پێشمەرگەكانی حزبی شوعیی شانبەشانی پێشمەرگەی پارتی و شۆڕش لەم شەڕەدا كە شیوعییەكان رۆڵی بەرچاویان هەبوو، دەرەئەنجامی بیری فراوانی ئەو سەركردە مەزنە بوو، بۆ هاوخەباتی و پێكەوەبوون، هەر لەم روانگەیەشەوە لەسەر دەستی ئیدریس بارزانی كۆتایی بە شەڕی نێوخۆی لایەنە سیاسییەكانی كوردستان هات.
لەگەڵ لایەنەكانی ئۆپۆزسیۆنی عێراقیش هەماهەنگی دروستكرد، بۆ خەباتكردن پێكەوە لە دژی دیكتاتۆرییەت، وێڕای لایەنی سیاسی، لایەنی كۆمەڵایەتیش هیچ كاتێك خۆی لە خەڵك جیا نەدەكردەوە، كێشەكانی تاك بەتاكی پێشمەرگە و هاووڵاتییان و گەنجانی چارەسەر دەكرد، پێداویستییەكانی پێشمەرگە و بەرەكانی جەنگی دابین دەكرد، هیچ كەسێك نەبووە كێشەی لای ئەو سەركردەیە چارەسەر نەكرابێت، گەلێك لەو گەنجانەی دوای نسكۆی شۆڕشی مەزنی ئەیلوول بەنیازی هاندەران بوون، دوای دانشتنیان لەگەڵ ئەو سەركردەیە رایەكانیان دەگۆڕا و دەچوونە ناو ریزەكانی پێشمەرگە و دەستیان بە خەبات دەكردەوە، ئەمەش نیشانەی سەركردەی كاریزمایە، كە دەتوانێت لە سەختترین كاتدا بڕوا و هێز بداتە دۆست و لایەنگرانی، هەر بۆیە لە دوای نسكۆی شۆڕشی مەزنی ئەیلوول لە ئاوارەیی توانی دەستەدەستە پێشمەرگە كوبكاتەوە و لە باردۆخێكی زۆر سەختدا رەوانەی سنوورەكانیان بكات و سەركردایەتییەكی كاتی پێكبهێنێت، بۆ دووبارە هەڵگیرسانەوەی شۆڕش، دواتر بە شۆڕشی گوڵان ناسێندرا، هەروەها لە ئێرانیش وێڕای چاودێری دەزگای جاسووسی ساڤاك، كاری رێكخستنی حزبی و یارمەتیدانی خەڵكە ئاوارەكەی لە ئەستۆگرتبوو، هیچ ماڵە پێشمەرگەیەك نەبووە ئیدریس بارزانی یارمەتی نەدابێ، بەو بڕە پارەیەی لە پاشماوەی شۆڕش مابووەوە هەریەك بەگوێرەی پێداویستی خۆی، هەموو ئەو فەرماندە پێشمەرگانەی پەیوەندییان لەگەڵ ئەو سەركردەیە هەبووە، رۆژێك نەبووە دڵی یەكێكیانی زویر كردبێت، بەپێچەوانەوە هەبووە لەناو ئەو فەرماندانە، دڵی ئەویان شكاندبێ، بەڵام وەك باس دەكەن هیچ بەسەر خۆی نەهێناوە، لە گفتوگۆ هێمن بووە و بواری بە بەرانبەرەكەی داوە بە ئازادیی رای خۆ دەرببڕێت، ئەوكاتەی ئۆپۆزسێونی عێراقی لایەنی شیعی ویستویەتی لە كۆنگرەی تاران ساڵی1986 كە هەموو لایەنە كوردییەكانیش بەشداربوون، فۆڕمێكی دیاركراوی خۆیان بۆ حوكمدارێتی لە دوای رژێمی سەددام بەسەر لایەنەكان بسەپێنن، ئیدریس بارزانی تەنیا سەركردەبوو رووبەروویان بووە و داوای كرد، دەبێ خەڵكی عێراق بە هەڵبژاردن ئەم بابەتە یەكلابكەوە، نەك بە سەپاندنی مۆدێلێك بەزۆر، بۆیە هەموویان رازی بوون بەو رایەی ئیدریس بارزانی، ئەمڕۆ لە هەموو كاتێك زیاتر پێویستمان بە فیكر و بۆچوون و خاسییەتانەی سەركردەی هەمیشە زیندوو ئیدریس بارزانی هەیە.
