خەبات‮: ‬تریفە ئازاد:-
لە گەڕی‮ ‬ئەمساڵی‮ ‬كۆڕبەندی‮ ‬داڤۆس،7پرسی‮ ‬جیهانی‮ ‬تاوتۆ كران‮: ‬گەرمبوونی‮ ‬گۆی‮ ‬زەوی،‮ ‬ئەگەرەكانی‮ ‬سوتانی‮ ‬دارستانەكانی‮ ‬ئوسترالیا و ئەمازۆن،‮ ‬گرژییەكانی‮ ‬نێوان ئەمەریكا و ئێران و پرسی‮ ‬رێككەوتننامەی‮ ‬ئەتۆمی‮ ‬وڵاتانی‮ ‬5+1 و ئێران،‮ ‬خستنەخوارەوەی‮ ‬فڕۆكەی‮ ‬مەدەنیی‮ ‬ئۆكرانی‮ ‬لەلایەن سوپای‮ ‬پاسدارانی‮ ‬ئێران،‮ ‬پرسی‮ ‬ئابووری‮ ‬نێوان ئەمریكا و چین،‮ ‬ناكۆكییەكانی‮ ‬نێوان ئەمریكا و وڵاتانی‮ ‬یەكێتیی‮ ‬ئەوروپا،‮ ‬هەڕەشە تەندروستییەكان لەجیهاندا‮.‬لە كۆڕبەندی‮ ‬ئەمساڵدا نزیكەی‮ ‬224‮‬پانێڵ و دیدار و كۆبوونەوەی‮ ‬ئەنجام دەدرێن و‮ ‬774‮‬ بەشداربووی‮ ‬كۆربەندەكە بە وتار و بەشداری‮ ‬پانێڵ و كۆبونەوە قسە دەكەن‮. ‬شایانی‮ ‬باسە ئەمساڵ نێچیرڤان بارزانی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬حكوومەتی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان بەشداری‮ ‬كۆڕبەندەكەبوو و لەگەڵ دۆناڵد ترامپی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬ئەمریكا كۆبووەوە و پەرەپێدانی‮ ‬پەیوەندییەكانی‮ ‬نێوان هەرێمی‮ ‬كوردستان و ئەمریكا و چۆنیەتی‮ ‬هێوركردنەوەی‮ ‬گرژییەكانی‮ ‬رۆژهەڵاتی‮ ‬ناوەڕاست و هەڵوێستی‮ ‬هەرێم دەربارەی‮ ‬پرسە هەرێمی‮ ‬و جیهانییەكان تاوتوێ كرا‮. ‬ئەم كۆبوونەوەی‮ ‬نێچیرڤان بارزانی‮ ‬و دۆناڵد ترامپ لە لایەن میدیاجیهانی‮ ‬و كوردستانی‮ ‬و عێراق رەرز و گرنگ نرخێنرا،‮ ‬چونكە دەرەنجامەكانی‮ ‬ئەم كۆبوونەوەیە سیاسەت و نەخشەرێگای‮ ‬رۆژهەڵاتی‮ ‬ناوەراست وێناكرا‮. ‬شایانی‮ ‬باسە سەرۆكی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان لە پانێڵێكدا بە ناونیشانی‮ “‬رۆژهەڵاتی‮ ‬ناوەڕاستی‮ ‬ناسەقامگیر‮” ‬باس لە قەیران و ئاڵۆزییەكانی‮ ‬رۆژهەڵاتی‮ ‬ناوەڕاست كرا، كە بوونەتە سەرچاوەی‮ ‬ترس و نیگەرانییەكی‮ ‬گەورەی‮ ‬جیهانی‮ ‬و ناوچەیی‮. ‬هەروەها نێچیرڤان بارزانی‮ ‬لەم پانێڵەیدا تیشكی‮ ‬خستە سەر كاریگەرییەكانی‮ ‬قەیرانی‮ ‬ئێستای‮ ‬رۆژهەڵاتی‮ ‬ناوەراست لەسەر ئاشتی‮ ‬و سەقامگیری‮ ‬كەنداو،‮ ‬عێراق و سووریا‮.‬

هەرێمی‮ ‬كوردستان دەتوانێت ئەو ئەكتەرە بێت كە جێگەی‮ ‬عێراق بگرێتەوە بۆهێزەكانی‮ ‬ئەمریكا

د.پەروێز رەحیم،‮ ‬قادر مامۆستا لە بەشی‮ ‬پەیوەندییە نێودەوڵەتییەكان و دیپلۆماسی‮ ‬لە كۆڵیژی‮ ‬زانستە سیاسییەكان ــ زانكۆی‮ ‬سەلاحەدین لە بارەی‮ ‬بەشداری‮ ‬كردنی‮ ‬ڕێزدار نێچرڤان بارزانی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان لە كۆڕبەندی‮ ‬جیهانی‮ ‬داڤۆس لە لێدوانێكی‮ ‬تایبەت بۆ‮ ‬ڕۆژنامەی‮ ‬خەبات گوتی‮: ‬بانگهێشتكردنی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان بەرێز نێچیرڤان بارزانی‮ ‬بۆ كۆڕبەندی‮ ‬جیهانیی‮ ‬ئابووری‮‬WEF‮‬ یاخود داڤۆسكە نزیكەی‮ ‬2800 سیاسەتمەدار لە‮ ‬50 وڵاتی‮ ‬جیهان و هەروەها نوێنەرانی‮ ‬
رێكخراوەكانی‮ ‬كۆمپانیا و كۆمەڵگەی‮ ‬مەدەنی‮ ‬و زانا و هونەرمەند و كەسانی‮ ‬ناسراوی‮ ‬117 وڵاتی‮ ‬جیهانی‮ ‬بەشداریان تێدا كردووە لەم كاتەدا بەچەندین هۆكار گرنگی‮ ‬تایبەتی‮ ‬هەیە:بەرێز سەرۆكی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان لەلایەن سەرۆكی‮ ‬ئەمریكاوە پێشوازی‮ ‬لێدەكریت و بەجیا لە سەرۆك كۆماری‮ ‬عێراق دادەنیشن و گفتوگۆ دەكەن لەپاڵ دانانی‮ ‬ئاڵای‮ ‬كوردستان كە لەرووی‮ ‬سیمبۆلی‮ ‬و دیپلۆماسییەوە بۆ هەرێمی‮ ‬كوردستان زۆر گرنگە.دیداری‮ ‬سەرۆك ترامپ و سەرۆك هەرێمی‮ ‬كوردستان دەرخەری‮ ‬ئەوەیە كە لەلایەك هەرچەندە كوردستان دەوڵەت نییە بەڵام هەرێمی‮ ‬كوردستان پێگەیەكی‮ ‬بەرزی‮ ‬لە ستراتیژی‮ ‬ئەمریكا لە ناوچەكەدا هەیە و لەلایەكی‮ ‬تریشەوە پەیامێكە بۆ عێراق كە هەرێمی‮ ‬كوردستان دەتوانێت ئەو ئەكتەرە بێت كە جێگەی‮ ‬عێراق بگرێتەوە بۆ ێزەكانی‮ ‬ئەمریكا و هەروەها پاداشتی‮ ‬ئەوەیە كە بەشداریان لە دەنگدان لەسەر بڕیاری‮ ‬پەرلەمانی‮ ‬عێراق بۆ دەركردنی‮ ‬هێزە سەربازییەكانی‮ ‬هاوپەیمانان بە گشتی‮ ‬و ئەمریكا بە تایبەتی‮ ‬نەكردووە و بۆیە دیانپارێزین‮. ‬بەتایبەتی‮ ‬لەپاش ئەوەی‮ ‬كە ئێران چەند مووشەكیكی‮ ‬ئاراستەی‮ ‬بنكەی‮ ‬هێزەكانی‮ ‬هاوپەیمانان لە هەولێر كرد‮.‬

گرنگیپێدانی‮ ‬راگەیاندنە نێودەولەتییەكان بەگشتی‮ ‬و میدیای‮ ‬ئەمریكا بەم دانیشتنە دیوێكی‮ ‬تری‮ ‬گرنگیی‮ ‬ئەم دیارەی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬هەریمی‮ ‬كوردستانە‮
د.پەروێز رەحیم،‮ ‬هەروەها گوتی‮: ‬كۆبوونەوەی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان رێزدار نێچیرڤان بارزانی‮ ‬لەگەڵ بەرپرسانی‮ ‬باڵای‮ ‬وڵاتان لەم كۆڕبەندەدا دووبارە دەرخەری‮ ‬رۆڵ و پێگەی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان و هەروەها پێگەی‮ ‬ستراتیژی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان لە هاوكێشە جیۆسیاسیەكانی‮ ‬عێراق و ناوچەكەیە‮. ‬هەروەها دەرفەتێكیشە بۆ هەرێمی‮ ‬كوردستان كە پەیوەندییەكانی‮ ‬لەگەڵ ئەكتەرە هەرێمی‮ ‬و نێودەوڵەتییەكان توندوتۆلتر بكات و دەرچەی‮ ‬نۆی‮ ‬بۆ هەماهەنگی‮ ‬و هاوكاری‮ ‬لە بوارە جۆراوجۆرەكاندا ببینێتەوە‮. ‬لەلایەكی‮ ‬تریشەوە ئەم كۆڕبەندە و گرنگییەكەی‮ ‬لەرووی‮ ‬ئابوورییەوە دەتوانێت دەرفەتێك بێت بۆ هەرێمی‮ ‬كوردستان كە لەگەڵ كۆمپانیا و وڵاتانی‮ ‬تر پەیوەندی‮ ‬بەهێز ببەستێت و سەرەنجیان بۆ وەبەرهینان لە كوردستان رابكێشێت كە ئەمەش جگە لە لێكەوتەی‮ ‬ئابووری‮ ‬كاریگەری‮ ‬لەڕووی‮ ‬سیاسییەوە دەبێت‮.‬،پێشوازی‮ ‬ئاست بەرزی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬ئەمریكا لە سەرۆكی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان رەواندنەوەی‮ ‬نیگەرانییەكانی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان بوو لەرێگەی‮ ‬دووبارەكردنەوەی‮ ‬هاوپەیمانی‮ ‬ئەمریكا بۆ هەرێمی‮ ‬كوردستان كە بەهۆی‮ ‬رووداوەكانی‮ ‬16ی‮ ‬ئۆكتۆبەری‮ ‬ساڵی‮ ‬2017 لە ئە

مریكا نیگەران ببوون‮. ‬لەلایەكی‮ ‬تریشەوە پەیامی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان و سوپاسكردنی‮ ‬ئەمریكا بۆ پاڵپشتی‮ ‬كوردستان لەرووی‮ ‬دیپلۆماسییەوە گرنگی‮ ‬تایبەتی‮ ‬هەیە بۆ ناوەندەكانی‮ ‬دروستكردنی‮ ‬برێار و رای‮ ‬گشتی‮ ‬ئەمریكا‮. ‬جگە لەمانەش جەختكردنەوەی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان لەسەر تێكشكاندنی‮ ‬داعش بە هاوبەشی‮ ‬كورد و ئەمریكا خاڵی‮ ‬زێرینی‮ ‬پەیام و وتەكەی‮ ‬بەرێز نێچیرڤان بارزانییە‮.‬،بەشداری‮ ‬بەرێز سەرۆكی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان لە پانێلێكی‮ ‬تایبەت سەبارەت بە ئاسایش و سەقامگیری‮ ‬و پرسەكانی‮ ‬رۆژهەڵاتی‮ ‬ناوەڕاست دەربڕی‮ ‬ئەوەیە كە رۆلی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان لە چارەسەركردنەكان و هەروەها‮ ‬ڕوانگەی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان گرنگی‮ ‬تایبەتی‮ ‬هەیە بۆ وڵاتان و لەپاڵ ئەمەش وتەكانی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان ئەوەی‮ ‬دووپاتكردەوە كەبەبێ كورد عێراق سەقامگیر نابێت و پێویستە لە عێراق بەشداری‮ ‬راستەقینە بۆ هەموو پێكهاتەكان هەبیت بۆ ئەوەی‮ ‬كیانێك بە ناوی‮ ‬عێراق بەردەوام دەبێت و ئەمەش پەیامێكی‮ ‬دیپلۆماسییە بۆ دەسەڵاتدارانی‮ ‬عێراق و هەروەها وڵاتانی‮ ‬دراوسی‮ ‬و ئەكتەرە نیودەوڵەتییەكان كە سیاسەتی‮ ‬دەسەڵاتدارانی‮ ‬عێراق ناتوانن بە هەمان سیاسەتی‮ ‬ڕابردوو بەردەوام بن.پێداگری‮ ‬بەرێز سەرۆكی‮ ‬هە

رێمی‮ ‬كوردستان لەسەر دەستێوەرنەدان لە كاروباری‮ ‬ناوخۆیی‮ ‬عێراق لەلایەن وڵاتانی‮ ‬تر لەلایەك و پێداگری‮ ‬لەسەر مانەوەی‮ ‬هێزەكانی‮ ‬هاوپەیمانان و ئەمریكا بۆ پاراستنی‮ ‬عێراق لە جەنگی‮ ‬دژە تیرۆر دەرخەری‮ ‬سیاسەت و ستراتیژی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستانە لەهەمبەر ئەو رووداوانەی‮ ‬ئەم دواییەی‮ ‬عێراق.لە كۆتاییدا ئەم سەردانەی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان جوولەیەكەی‮ ‬دیپلۆماسی‮ ‬گرنگە لە بەستنەوەی‮ ‬ئاسایشی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان بە ئاسایشی‮ ‬ناوچەكە و ئاسایشی‮ ‬نێودەوڵەتی‮ ‬و‮ ‬پاشان پێداگرییە لەسەر رۆڵی‮ ‬بكەرایەتی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان وەكوو ئەكتەرێكی‮ ‬نا-دەوڵەتی‮ ‬كاریگەر لە هاوكێشە ئاسایشییەكانی‮ ‬عێراق و ناوچەكە‮.‬

كۆڕبەندی‮ ‬جیهانیی‮ ‬داڤۆس و كاریگەرییە ئابورییەكانی
هۆشمەند رەفیق،‮ ‬مامۆستای‮ ‬زانكۆ شارەزار لە بواری‮ ‬كاروباری‮ ‬ئابوری‮ ‬لە بارەی‮ ‬بەشداری‮ ‬كردنی‮ ‬ڕێزدار نێچرڤان بارزانی‮ ‬لە لێدوانێكی‮ ‬تایبەت بۆ‮ ‬ڕۆژنامەی‮ ‬خەبات گوتی‮:‬‮ ‬بەشداری‮ ‬بەڕێز نێچیرڤان بارزانی،‮ ‬سەرۆكی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان وەك سەركردەیەكی‮ ‬دیارو كاریگەری‮ ‬كورد لە رۆژهەڵاتی‮ ‬ناوەڕاست لە كۆڕبەندی‮ ‬ئابووریی‮ ‬لە زستانەهەواری‮ ‬داڤۆس لە سویسرا،‮ ‬لەو كاتەدا مانای‮ ‬زۆر دەبەخشێت،‮ ‬ئەگەرچی‮ ‬لە‮ ‬ڕووی‮ ‬سیاسییەوە گوزارشتی‮ ‬زۆر هەڵدەگرێت،‮ ‬بە جۆرێك مانای‮ ‬كاریگەری‮ ‬كورد لە هاوكێش

ە سیاسییەكانی‮ ‬ناوچەكە دەگەیەنێت،‮ ‬لە سەرووی‮ ‬هەموو ئەوانەشەوە پێشوازییە ئاست بەرزەكەی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬ئەمەریكا لە سەرۆكی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان لە‮ ‬ڕووی‮ ‬پرۆتۆكۆلییەوە كە ئاڵای‮ ‬كوردستان لە تەنیشت ئاڵای‮ ‬ئەمەریكا و عێراق وەك پێشوازی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬دەوڵەتێك بوو،‮ ‬هەڵبەتە هەموو جوڵە سیاسییەكان لە جیهان ئامانجی‮ ‬ئابووری‮ ‬لە پشتەوەیە،‮ ‬بۆیە وەك دەڵێن ئابووری‮ ‬و سیاسەت دوو‮ ‬ڕووی‮ ‬یەك دراون،‮ ‬بۆیە دەكرێت چ‮ ‬ڕاستەوخۆ لە پانێڵەكان‮ ‬یا لە پەراوێزی‮ ‬كۆڕبەندەكەدا سەرۆكی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان لەگەڵ سەركردە سیاسیی‮ ‬و ئابوورییە كاریگەرەكانی‮ ‬جیهان كۆ بۆتەوە باس لە ئابووری‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان بكات،‮ ‬قسە لەسەر بەشداری‮ ‬كۆمپانیا بیانییەكان لە پڕۆسەی‮ ‬وەبەرههێنان لە هەرێمی‮ ‬كوردستان بكات،‮ ‬چونكە‮ ‬یەكێك لە تەوەرە هەرە گرینگەكانی‮ ‬كۆڕبەندەكە ناكۆكییە ئابوورییەكانی‮ ‬ئەمریكا و چین و رەوشی‮ ‬ئابووری‮ ‬جیهانە،‮ ‬بۆیە ناكرێ قسە لەسەر ئابووری‮ ‬كوردستان نەكرێت كە لە ئێستادا هەرێمی‮ ‬كوردستان چۆتە سەر نەخشەی‮ ‬جوگرافیای‮ ‬نەوتی‮ ‬جیهانی‮ ‬و لە‮ ‬یارییە سیاسییەكانی‮ ‬ناوچەكەش بەشداری‮ ‬پێدەكرێت،‮ ‬بۆیە دەرفەتێكی‮ ‬گرینگ بوو كە كۆبوونەوەكان بقۆزرێنەوە بە ئامانجی‮ ‬ڕاكێشانی‮ ‬سەرمایەی‮ ‬بیانی‮ ‬بۆ هەرێمی‮ ‬كوردستان،‮ ‬لە پێناو بوژانەوەی‮ ‬كەرتە ئابوورییەكان بە گشتی،‮ ‬بێگومان ئەگەر پەراوێزی‮ ‬كۆبوونەوەكاندا‮ ‬یاداشتنامەی‮ ‬لە‮ ‬یەكگەیشتن‮ ‬یا رێككەوتنامە واژووكرا بێت لە نێوان هەرێمی‮ ‬كوردستان و ئەو سەركردەی‮ ‬ئەو وڵاتانەی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬هەرێم لەگەڵیان كۆبۆتەوە‮ ‬یا لەگەڵ بەڕێوەبەری‮ ‬ئەو كۆمپانیایانەی‮ ‬لەگەڵی‮ ‬كۆبونەتەوە ئەوە دەبێتە هۆی‮ ‬هاتنی‮ ‬سەرمایەی‮ ‬بیانیش بۆ هەرێمی‮ ‬كوردستان و ئاستی‮ ‬داهاتی‮ ‬تاك بەرز دەكاتەوەو‮ ‬ڕێژەی‮ ‬بێكاری‮ ‬كەمدەبێتەوەو رادەی‮ ‬گەڕخستن زیاد دەبێت و درەفەتی‮ ‬كار زیاد دەكات،‮ ‬ئەمەش بە قازانجی‮ ‬كوردستان تەواو دەبێت،‮ ‬ڕەنگە ئەو بەشدارییە‮ ‬ڕەنگدانەوەكەی‮ ‬خێرا نەبێت و ماوەیەكی‮ ‬بووێت،‮ ‬بەڵام لە داهاتوودا ئەگەر هەرێمی‮ ‬كوردستان وەك هەرێمێكی‮ ‬ئارام و سەقامگیر بمێنێتەوە،‮ ‬ئەوا هانی‮ ‬كۆمپانیا بیانییەكان دەدات وەبەرهێنان ئەنجام بدەن‮.‬