بە مەبەستی زەمینەسازی بۆ دیالۆگی نیشتمانی و ئامادەبوون بۆ پێشهاتەكانی عێراق و ناوچەكە، ئەنستیتیوتی كوردستان بۆ مافەكانی مرۆڤ، لەشاری هەولێر كۆنفرانسێكی بە ناونیشانی “كوردستان لەبەردەم گۆڕانكارییەكاندا، رێكخست.
لەسەرەتای كۆنفرانسەكەدا گوتەبێژ و ئەندامی مەكتەبی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستان، مەحمود محەمەد رایگەیاند: لایەنەكانی ئۆپۆزسیۆن بەرپرسیارێتیان دەكەوێتە سەرشان، چونكە ئێمە لە ناوخۆ ناكۆكیمان هەیە، هەروەها ئێمە لە هەڵبژارادنەكان بەڵێنمان بە خەڵك داوە كە پاراستنی نیشتمان و خاك وڵات ئەركمانە، بۆیە لەم قۆناغە هەستیارەدا دەبێت حزبەكان و حكوومەت پەیوەندییەكانییان لەگەڵ كۆمەڵگا چاكبكەنەوە، چونكە ئەو پەیوەندییە بەهۆی ناكۆكییەكان، تێكچووە. گوتەبێژ و ئەندامی مەكتەبی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستان، مەحمود محەمەد راشیگەیاند كە لەماوەی رابردوو چەندین گفتوگۆ لەنێوان بەغدا و هەرێمی كوردستان هەبووە بەمەبەستی باشتركردنی باردۆخی عێراق و سەقامگیری ناوچەكە، ئاشكرایشی دەكات كە تا ئێستا هیچ ناوێك بە فەرمی بۆ پۆستی سەرۆكوزیران دەستنیشان نەكراوە.
دەبێت گۆڕانكاری و بەرژەوەندییەكان لە بەرچاو بگیرێت
مەحموود محەمەد، ئەندامی مەكتەبی سیاسی و بەرپرسی دەزگای رۆشنبیری و راگەیاندنی پارتی دیموكراتی كوردستان، ڕایگەیاند، پەیوەست بەم بارودۆخەی عێراق، دەبێت خوێندنەوەیەكی دروستمان هەبێت و خوێندنەوەكەش لە ئاستی ئەو گۆڕانكاری و بەرپرسیاریەتییەدا بێت، ئاڵۆزییەكانیش لە ئاستی نەتەوەیی و نیشتمانی كاریگەری خۆیان هەیە، لە ئەگەری هەر ئاڵۆزییەك كە دروست بێت لە عێراق، ئامادەكاریی تەواو بكەین بۆ هەموو ئەگەرەكان، هەروەها كۆمەڵێك شت روویان داوە یاخود كۆمەڵێك بارودۆخ هاتوونەتە ئاراوە، كە دەبێت گۆڕانكاری و بەرژەوەندییەكان لە بەرچاو بگیرێت، بە جۆرێك بێت زیان بە بەرژەوەندیی خەڵك نەگەیەنێت.
دەبێت هەست بە بەرپرسیارێتی بكەین
مەحموود محەمەد، ئەوەشی وەبیرهێنایەوە كە: لەم بارودۆخەدا بەرپرسیاریەتییەكی گەورە خراوەتە سەر ئەوانەی بەشدارن لە حكوومەتدا، هەروەها ئەوانەی لە حكوومەتیش بەشدار نینە، بەرپرسیارێتییان كەوتووەتە ئەستۆ، بۆیە پێویستە هەموو لایەك لە ئاستی ئەو بەرپرسیارێتییەدا بین، هاوكات پێویستە وابكەین ئەو بارودۆخە كاریگەری لەسەر بەرژەوەندییەكانی خەڵكی كوردستان چ لە رووی سیاسی یان ئابووری یاخود سەربازی نەبێت، هەروەها ناشمانەوێت ئەم بارودۆخە مەترسیی زیاتری لێ بكەوێتەوە، چونكە قۆناغەكە هەستیارە و دەبێت لایەنی دەسەڵات و ئۆپۆزسیۆنیش دۆخەكە لە بەرچاو بگرن، چونكە بابەتەكە نیشتیمانی و نەتەوەییە و دەبێت هەست بە بەرپرسیارێتی بكەین.
ئەوەی زۆر گرینگە
نێو ماڵی كوردە
بۆ خوێندنەوەی ئەو بارودۆخەش، مەحموود محەمەد، ئەندامی مەكتەبی سیاسیی پارتی دیموكراتی كوردستان باس لەوە دەكات، پێویستە چەند خاڵێك لە بەرچاو بگرین، یەكێك لەوانە بۆ ئێمەی خەڵكی كوردستان گرینگە كە لەو مەترسییانە دوور بكەوینەوە، دەشبێت هەوڵ بدەین حزبەكان و حكوومەتیش پەیوەندییەكانمان لەگەڵ خەڵك رێك بخەینەوە. پێیشی وایە، ئەوەی زۆر گرینگە نێو ماڵی كوردە، كە لەنێو ئەو بارودۆخەدا دەبێت لایەنە كوردستانییەكان پەیوەندییەكانیان رێك بخەنەوە، تێكراش رووبەڕووی مەترسییەكان ببینەوە و لەگەڵ واقعی ئێستا مامەڵە بكەین، نەك باكگڕاوندی ڕابڕدوو، یان مێژووی ڕابردوو هەڵبدەینەوە، چونكە گرنگە لەگەڵ ئێستادا بژین. هەروەها باسی لەوەش كرد، پێویستە پێكەوە بە عەقڵێكی ئازاد و سەركردایەتییەكی بەكۆمەڵ، ڕووبەڕووی گۆرانكارییەكانی عێراق ببینەوە.
عێراق ناوە ناوە
شەڕ و ئاڵۆزی و كێشەی دەولی هەبووە
مەحمود محەمەد لە لێدوانێكیشدا رایگەیاند: لە راستیدا وڵاتێك كە بە سەقەتی دروستكرابێت، ئاڵۆزییەكانی بەئاسانی چارەسەر ناكرێن، چونكە ئەم سەقەتییە لە بابەتی كۆمەڵایەتی، سیاسی، ئابووری، دیپلۆماسی رەنگیداوەتەوە، ئەم وڵاتەش لە بنەڕەتدا وابووە و چارەسەرەكانیش بنەڕەتی نین، هەموو مێژووی عێراق سەیربكەین دەبینین ناوە ناوە شەڕ و ئاڵۆزی و كێشەی دەولی هەبووە، بۆیەش سەقامگیر نەبووە، دەبینین كە عێراق بەراورد بە وڵاتانی پێشكەوتوو لە رووی كۆمەڵایەتی، سیاسی، كارگێڕی و زانستییەوە لە دواوەیە، چونكە هەرچی توانای ئەو خەڵكە هەبووە لە بەرەنگاربوونەوەی یەكتر خەرجكراوە، ئەم وڵاتە لە جیاتی ئەوەی بونیادبنرێت، لێكهەڵوەشاوەتەوە.
چۆن چارەسەری بارودۆخەكە بكەین؟
گوتەبێژ و ئەندامی مەكتەبی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستان، مەحمود محەمەد گوتیشی: لە چوارچێوەی ئەم بارودۆخەی ئێستای عێراق، ئێمە نابێت لە پەراوێزی كاركردندا بین و نابێت دووربین لەو بڕیارانەی ئێستا دەدرێن، چونكە قۆناغێكی هەستیارە و دەبێت هەوڵبدەین و رێگا نەدەین دەستكەوتەكانمان لەدەست بچێت. مەحمود محەمەد لەبارەی ئەوەی كە هەفتەی رابردوو چەند سەركردەیەكی عێراق سەردانی هەرێمی كوردستانیان كردووە گوتی: هاتوچۆ و گفتوگۆ و یەكتربینین هەر ئەوە نییە كە باس دەكرێت، بۆیە ئەم ترافكە زۆرە و هەمووش لەوەوە سەرچاوە دەگرێت كە چۆن چارەسەری بارودۆخەكە بكەین؟ لەڕاستیدا دیاریكردنی كەسێك بۆ جێگرەوەی سەرۆكوەزیرانی دەستلەكاركێشانەوەی عێراق، عادل عەبدولمەهدی زیاتر پەیوەستە بە لایەنەكانی شیعەوە، گفتوگۆكانیش هەر ئەوەیە، لەوانەیە هەموو كەس شان نەداتە بەر ئەو كێشانەی كە لە عێراق هەیە، دەمێنێتەوە سەر لایەنە سیاسییەكان و ئەو كەسانەیشی كە داواكارن و هاتوونەتە سەر شەقام.
هیچ ناوێك بۆ سەرۆكوەزیرانی داهاتووی عێراق دیاری نەكراوە
گوتەبێژ و ئەندامی مەكتەبی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستان، مەحمود محەمەد لەبارەی بوونی ڤیتۆ لەلایەن كورد لەسەر كەسێكی دیاریكراوە بۆ پۆستی سەرۆكوەزیرانی داهاتووی عێراق گوتی: تا ئێستا نەمانزانیووە كەسێك دەستنیشانكرابێت تا ڤیتۆمان لەسەر هەبێت، چونكە بە شێوەیەكی فەرمی هیچ ناوێك دیاریی نەكراوە.
سهرهتا بهدواداچوون مەحمود محەمەد: وڵاتێك بە سەقەتی دروستكرابێت ئاڵۆزییەكانی بەئاسانی چارەسەر ناكرێن









