كاروان محەمەد سینۆ
پاش ئەوەی‮ ‬عادل عەبدولمەهدی‮ ‬دەستكێشانەوەی‮ ‬خۆی‮ ‬لە سەرۆكایەتی‮ ‬وەزیرانی‮ ‬عێراق پێشكەش بە پەرلەمانی‮ ‬عێراق كرد و رۆژی‮ ‬یەكشەممەی‮ ‬رابردوو‮ ‬1ی‮ ‬كانوو‮ ‬یەكەم،پەرلەمانی‮ ‬عێراق لە دانیشتنێكی‮ ‬نائاساییدا،‮ ‬دەستلەكار كێشانەوەی‮ ‬عادل عەبدول مەهدی‮ ‬پەسندكرد‮. ‬دەم و دەست دەرگای‮ ‬چەندین سیناریۆی‮ ‬جودا جودا بەرووی‮ ‬عێراقدا كرانەوە كە ئەستەمە هێچێك لەم سیناریۆ جیاوازانە پێشبینی‮ ‬بكرێن،‮ ‬لە كاتێكدا شەقامی‮ ‬عێراق‮ (‬بەغدا و باشووری‮ ‬عێراق‮) ‬لە كەلەژانێكی‮ ‬بەردەوامی‮ ‬خۆپێشاندان و ناڕەزاییدایە بەرامبەر هەرسێ سەرۆكایەتییەكەی‮ ‬دەسەڵاتی‮ ‬عێراق كە ئێستا لە حوكمڕانیدان و داوای‮ ‬هەڵوەشاندنەوەی‮ ‬هەرسێكیان دەكات و دەخوازێ سیستمێكی‮ ‬سەرتاپای‮ ‬نوێی‮ ‬حوكمڕانی‮ ‬پێك بهێنرێ‮ . ‬بۆیە ئەستەمە پەرلەمان‮ ‬یاخود سەرۆكایەتی‮ ‬كۆماری‮ ‬عێراق بتوانێ لە ئایندەیەكی‮ ‬نزیكدا بە ئاسایی‮ ‬حكوومەتێكی‮ ‬نوێ لە عێراق پێك بهێنێ كە ببێتە جێگای‮ ‬رەزامەندی‮ ‬هەریەكە لە ئەمریكا و ئیران بەرلەوەی‮ ‬ببێتە جێگای‮ ‬رەزامەندی‮ ‬شەقامی‮ ‬عێراق كە ئەوان دەخوازن خودی‮ ‬پەرلەمان هەڵوەشێتەوە و هەڵبژاردنێكی‮ ‬پێشوەختە لە عێراق ئەنجام بدرێ و حكوومەتێكی‮ ‬نوێ پێك بهێنرێ دوور لەو حزب و ئەو بەرپرس و سیاسیانەی‮ ‬كە هەرلە ساڵی‮ ‬2003وە تاكو ئێستا‮ ‬ڕانیەری‮ ‬پڕوسەی‮ ‬شكستخواردووی‮ ‬عێراق بوون‮. ‬بەم شێوەیە عێراق خزاوەتە نێو تونێلێكی‮ ‬تاریك كە دەرچەی‮ ‬لێ بەدی‮ ‬ناكرێ و ئێستاكە لە بەردەم قەیرانێكی‮ ‬گەورەدایە كە چارەسەر ناكرێ‮.‬
ئاشكرایە دوابەدوای‮ ‬دەست لە كاركێشانەوەی‮ ‬عادل عەبدولمەهدی،‮ ‬دۆخی‮ ‬عێراق رووی‮ ‬لە ئاڵۆزی‮ ‬زیاتر و نائارامی‮ ‬ئارامی‮ ‬كردووە لە بواری‮ ‬سیاسی‮ ‬و سەربازیدا‮. ‬بێگومان هەموومان دەبێنی‮ ‬كەوا كەلەژانی‮ ‬خۆپێشاندان و نارەزایی‮ ‬خەڵك لە بەغدا و شارەكانی‮ ‬باشووری‮ ‬عێرق‮ ‬رۆژ دوای‮ ‬رۆژ روو لە زیادبوون و خوێناوی‮ ‬بوونە‮. ‬بۆ نموونە ئێوارەی‮ ‬رۆژی‮ ‬هەینی‮ ‬رابردوو خۆپێشاندەرانی‮ ‬لایەنگری‮ ‬لایەنەكانی‮ ‬حەشدی‮ ‬شەعبی‮ (‬ئەوانەی‮ ‬ئیران پاڵپشتییان دەكات‮) ‬خزانە نێو خۆپێشاندەران و ئاڵا جۆراوجۆرەكانی‮ ‬حەشدی‮ ‬شەعبیان بەرزكردەوە،‮ ‬دواتر كۆمەڵێك چەكداری‮ ‬دەمامكدار لە دیوی‮ (‬رەسافە‮) ‬نزیك پردی‮ (‬سنك‮) ‬باڵەخانەیەكی‮ ‬چەند نهۆمییان داگیر كرد و لە و باڵەخانەیەوە بەرووی‮ ‬گۆڕەپانی‮ (‬خەللانی‮) ‬تەقەیانی‮ ‬لە خۆپێشاندەران كرد‮. ‬ئەوەی‮ ‬تاكو ئێستا زانراوە‮ ‬19كەس كوژاوە و‮ ‬177كەس بریندار بووە‮. ‬ئەمەش پێشهاتێكی‮ ‬خوێناوی‮ ‬نوێیە لە قەیرانی‮ ‬ئێستای‮ ‬عێراقداپاش دەست لەكاركێشانەوەی‮ ‬عادل عەبدولمەهدی‮. ‬شایانی‮ ‬باسە لەوەتەی‮ ‬سەرهەڵدانی‮ ‬نارەزایی‮ ‬خەڵكی‮ ‬عێراق دەستی‮ ‬پێكرد لە‮ ‬1ئۆكتۆبەر تاكو ئێستا‮ ‬440كەس كوژاروە و‮ ‬20هەزاركەسیش بریندار بووە‮. ‬هەروەها پاش دەست لەكاركێشانەوەی‮ ‬عادل عەبدولمەهدی،‮ ‬دۆخەكە بەئاراستەی‮ ‬چاوترساندنی‮ ‬خۆپێشاندەران گوزەردەكات و دیاردەی‮ ‬تیڕۆكردن و رفاندنی‮ ‬میدیاكا و وێنەگر و چالاكوانانی‮ ‬نێو خۆپێشاندانەكان بە شێوەیەكی‮ ‬بەرچاو رووی‮ ‬لە زیادبوون كردووە‮. ‬بۆ نموونە رۆژی‮ ‬دووشەممەی‮ ‬رابردوو،‮ ‬پاش رفاندی،‮ ‬تەرمی‮ ‬كچە چالاكوانێكی‮ ‬خۆپێشاندەر لە نزیك ماڵەكەیان دۆزرایەوە كە تەمەنی‮ ‬19ساڵ بوو،‮ ‬بەپێی‮ ‬ڕاپۆرتی‮ ‬پزیشكی‮ ‬دادوەری‮ ‬شوێنەواری‮ ‬لێدانی‮ ‬كارەبا بەسەر جەستەیەوە دیاربوو‮. ‬هەروەها میدیاكارێكی‮ ‬وێنەگر بەناوی‮ (‬زەید ئەل خەزرەجی‮) ‬رفێنراوە و تاكو ئێستا بێ سەروشوێنە،‮ ‬بەهەمان شێوە رۆژانە چەندین حاڵەتی‮ ‬تێرۆركردن و رفاندن و هەڕەشەكردن لە بەغدا و شارەكانی‮ ‬باشووری‮ ‬عێراق ئەنجام دەدرێ،‮ ‬بێجگە لە حاڵاتی‮ ‬تاڵان و دزی‮ ‬كردنی‮ ‬شەوانە و بەربڵاوبوونی‮ ‬بەرچاوی‮ ‬بارزگانی‮ ‬كردن بە ماددە هۆشبەرەكان و‮…‬هتد‮.‬
دوابەدوای‮ ‬ئەم رووداوانە،‮ ‬بەتۆمەتی‮ ‬كوشتنی‮ ‬خۆپێشاندەران و پڵپشتی‮ ‬تیرۆر و گەندەڵی،‮ ‬رۆژی‮ ‬هەینی‮ ‬ئەمریكا سزای‮ ‬خستە سەر سێ بەرپرس هەریەكە لە‮ (‬قەیس ئەل خەزعەلی‮) ‬و براكەی‮ (‬لەیس ئەل خەزعەلی‮) ‬و‮ (‬حسێن عەزیز ئەل لامی‮) ‬كە هەرسێكیان بەرپرسن لە میلیشیای‮ (‬عەسائب ئەهل ئەلحەق‮) ‬لە نێو حەشدی‮ ‬شەعبیدا كە ئیران پاڵپشتییان دەكات،‮ ‬هەروەها سزایان خستە سەر بازرگانی‮ ‬بەناوبانگی‮ ‬عێراق‮ (‬خەمیس ئەل خەنجەر‮) ‬بەرپرسی‮ ‬رێكخراوی‮ ‬سیاسی‮ (‬ئەل محوەر ئەل عەربی‮)‬،‮ ‬هەروەها بەرپرسانی‮ ‬ئەمریكا رایانگەیاند كە ئەمانە باجێكی‮ ‬گەورەی‮ ‬كردەوەكانیان دەدەن‮.‬
لەسەر ئاستی‮ ‬سەربازیش،‮ ‬ئەمڕۆ عێراق لەبەردەم قەیرانێكی‮ ‬گەورەدایە و باجی‮ ‬ململانێی‮ ‬نێوان ئەمریكا و ئیران دەدات‮. ‬هەر رۆژی‮ ‬پێنج شەممەی‮ ‬رابردوو دوو مووشەك لە جۆری‮ (‬مۆرتەر‮) ‬ئاراستەی‮ ‬بنكەی‮ ‬فڕۆكەوانی‮ (‬ئەل بەلەد)كرا كە هێزی‮ ‬سەربازی‮ ‬ئەمریكا تێیدا جێگیرە،‮ ‬بێ ئەوەی‮ ‬زیانی‮ ‬گیانی‮ ‬لێ بكەوێ‮. ‬دەربارەی‮ ‬ئەم هێڕشە بەرپرسانی‮ ‬ئەمریكا دەڵێن ئێمە چاوەڕوانی‮ ‬زانیاری‮ ‬زیاتر دەكەین،‮ ‬بەڵام پەنجەی‮ ‬تۆمەتی‮ ‬ئەم مووشەك بارانە ئاراستەی‮ ‬ئێران دەكەن‮. ‬شایانی‮ ‬باسە رۆژی‮ ‬سێشەمەی‮ ‬رابردووش پێنج مووشەك ئاراستیە بنكەی‮ ‬سەربازی‮ (‬عەین ئەل ئەسد‮) ‬كرابوو لە پارێزگای‮ ‬ئەنبار كە هێزەكانی‮ ‬ئەمریكا تێیدا جێگیرە‮.‬
بۆیە بە شێنەیی‮ ‬دەڵێم‮.. ‬بەم شێوەیە سەرەرای‮ ‬دەست لەكاركێشانەوەی‮ ‬عادل عەبدولمەهیدی‮ ‬لە پۆستی‮ ‬سەرۆكایەتی‮ ‬وەزیرانی‮ ‬عێراق،‮ ‬بەڵام دەبینین كە رۆژ دوای‮ ‬رۆژ دۆخی‮ ‬ئەمنی‮ ‬و سەربازی‮ ‬و گوزەرانی‮ ‬خەڵكی‮ ‬عێراق روو لە داڕمان و نائارامی‮ ‬و شڵەژانە‮. ‬كەواتە سەرەڕای‮ ‬بوونی‮ ‬گەندەڵی‮ ‬و پاشاگەردانی‮ ‬لە عێرادا،‮ ‬بەڵام كێشەی‮ ‬سەرەكی‮ ‬عێراق لە حكوومەت و حوكمڕانی‮ ‬و عادل عەبدولمەهدی‮ ‬و فڵان و فڵان نییە،‮ ‬بەڵكو ئەمڕۆ عێراق لە بەردەم قەیرانێكی‮ ‬گەورەدایە كە هۆكار و ئەگەر و چارەسەریەكەی‮ ‬لە دەستی‮ ‬خۆیدانییە‮. ‬بەڵكو‮ (‬خۆشیمانبێ ترشیمانبێ‮) ‬ئەمڕۆ عێراق بۆتە مەیدانی‮ ‬ململانێی‮ ‬نێوان ئەمركیا و ئێران،‮ ‬ئەمە واقعێكە و دەبێ حكوومەت و لایەنە سیاسییەكانی‮ ‬عێراق بە كوردیشەوە دان بەم واقعە بنێن و هەنگاو و سیاسەت و ستراتیجیای‮ ‬خۆیان لەسەر ئەم واقیعە بونیاد بنێن و هەوڵ بدەن بە كەمترین خوێن و زیان لەم ململانێی‮ ‬نێوان ئەمریكا و ئیران دەربچن‮. ‬ئینجا دواتر دەستبكەن بە چاكسازی‮ ‬و هەمواری‮ ‬دەستوور و هەڵبژاردن و دیاریكردنی‮ ‬بەرپرسانی‮ ‬هەرسێ سەرۆكایەتییەكەی‮ ‬عێراق‮.‬