خەبات‮ ‬ڕۆشنا عەلی‮ ‬
قەیرانی‮ ‬دارایی‮ ‬هاوكاری‮ ‬كەسانێكی‮ ‬خێرخوازی‮ ‬بۆ بوارە جیاوازەكان كردە‮ ‬ڕاستی‮ ‬و زەرورەتی‮ ‬سەردەم‮ ‬،‮ ‬جا لەهەر بوارێك لە بوارەكان ئەم كەسانەی‮ ‬دۆزییەوە‮ ‬یەكێكیش لەو كەسانەی‮ ‬كەلەناو خەڵك بەهاوكاری‮ ‬بواری‮ ‬پەروەردە ناسراوە‮ (‬عەبدولواحید برادۆستی‮)‬ە كەلەساڵی‮ ‬1980 لە دایكبووەو وەك خۆی‮ ‬ئاماژەی‮ ‬پێدا خاوەنی‮ ‬دوو كارگەی‮ ‬پاككردنەوەیە‮ ‬،‮ ‬ناوبراو ماوەی‮ ‬چەند ساڵێكە هاوكاری‮ ‬قوتابخانەكان دەكات لە دابینكردنی‮ ‬پێداویستییەكانی‮ ‬قوتابخانەكان و دابەشكردنی‮ ‬سوتەمەنی‮ ‬بە تانكەر بەسەر قوتابخانەكانی‮ ‬سنوری‮ ‬ناحیەی‮ ‬كەسنەزان و سیدەكان‮ ‬بە جۆرێك هیچ قوتابخانەیەك لەو سنورانە بێبەش ناكات لاپەڕەی‮ ‬پەروەردە بە پێویستی‮ ‬زانی‮ ‬دیمانەیەك لەگەڵ ناوبراو‮ ‬ڕێكبخات‮: ‬
‮❊ ‬پرسیارمان لەبارەی‮ ‬قۆناغی‮ ‬خوێندن لێكرد برادۆستی‮ ‬ئاماژەی‮ ‬بەوەدا كە تەنها تا شەشی‮ ‬ئامادەیی‮ ‬خوێندووە؟
ــ شەشی‮ ‬ئامادەییم خوێندووە ئەویش ساڵی‮ ‬2017 تەواوم كرد‮ ‬،‮ ‬بەڵام كاتی‮ ‬خۆی‮ ‬نەمخوێندوو وازم لە خوێندن هێنا لەبەر ئیش و كارو بژێوی‮ ‬ژیانی‮ ‬خێزانەكەم‮ ‬،‮ ‬لەبەر ئەوەی‮ ‬من كوڕە گەورەی‮ ‬ماڵ بووم و بە منداڵیش هاوسەرگیریم كرد حەزم لە خوێندن بوو ئێستاش ئەو حەزەم هەیەو قوتابی‮ ‬زیرەكم زۆر خۆش دەوێت كاری‮ ‬بزنس ئەكەم خاوەنی‮ ‬دوو كارگەم مەواد دەدەمە هەموو عێراق و ساڵی‮ ‬2018 یەكەم بووم لەسەر ئاستی‮ ‬عێراق لە كوالێتی‮ ‬فاست‮.‬
‮❊ ‬ئایا ئەم هاوكارییەی‮ ‬ئێوە بۆ قوتابخانەكان سەرچاوەكەی‮ ‬تەنها خۆتانن‮ ‬یان لە‮ ‬ڕێگای‮ ‬تریشەوە دەعم دەكرێن بۆ بەردەوامبوون لە كارەكانتان ؟ نەخێر من تەنها كاری‮ ‬خێر خوازی‮ ‬دەكەم و هیچ كەس و لایەنێك شەریك و هاوكاری‮ ‬من نییە جگە لە خۆم‮. ‬
‮❊ ‬لەساڵی‮ ‬چەندەوە ئەم بیرۆكەی‮ ‬هاوكارییەی‮ ‬قوتابخانەكان لای‮ ‬ئێوە گەڵاڵە بووە؟‮ ‬
ــ من كاتی‮ ‬خۆی‮ ‬نوسینگەی‮ ‬كڕین و فرۆشتنی‮ ‬خانوو زەویم هەبوو لەساڵانی‮ ‬2004 – 2005 تازە بەڕێوەبەرایەتی‮ ‬كارەبا لە كەسنەزان كرابۆوە‮ ‬چوومە ئەوێ كورسییەكانییان باغە بوو وتم بۆ ئەم كورسیانەتان داناوە وتییان پارەمان نییە منیش هەرئەوكاتە پێداویستییەكانم بۆ كڕین و كاك حسێن كە ئەو كات بەڕێوەبەری‮ ‬كارەبا بوو‮ ‬ڕێزوو سوپاسی‮ ‬پێدام ئەوە‮ ‬یەكەم‮ ‬ڕێزوو سوپاسە وەرمگرتووە دوای‮ ‬ئەوەش بەردەوام بووم تا ئێستا‮.‬
‮❊ ‬ئایا هاوكارییەكانی‮ ‬ئێوە تەنها سوتەمەنییە و بەڕێكەوتە‮ ‬یان شێوازی‮ ‬ئەم هاوكارییە چۆنە؟‮ ‬
ــ لەراستییا من زۆر حەزم لە هاوكاری‮ ‬قوتابخانەكانە بە بەرنامە نییە تەنها بزانم پێداویستی‮ ‬قوتابخانەیەك بە هاوكاری‮ ‬من پڕدەكرێتەوە دەیكەم‮ ‬،‮ ‬جا شەرت نییە هەر‮ ‬سوتەمەنی‮ ‬بێت زۆر جار دۆڵاب و كەل و پەلی‮ ‬قوتابخانە و مۆبیلیات ومۆلیدەو هەموو ئەو شتانەشم بۆ قوتابخانەكان دابینكردووە نەوتم بۆ هەموو قوتابخانەكانی‮ ‬كەسنەزان بردووە قوتابخانە هەیە سێ دەوامە بۆهەر سێ دەوامەكەم بردووە بەبێ جیاوازی‮ ‬هەندێك لەڕێگای‮ ‬خەڵكەوە هەندێكیش لەڕێگای‮ ‬حیزبەوە كە داوام لێدەكەن فڵانە قوتابخانە پێویستی‮ ‬بە فڵانە شتە هەندێكیش لە‮ ‬ڕێگای‮ ‬پەروەردەوە تەنها ژمارەكان وەردەگرم‮ ‬108 بەرمیلم تا ئێستا لە كەسنەزان دابەشكردووە جگە لە‮ ‬50 بەرمیلی‮ ‬دیكە بۆ كەمدەرامەت پار تەنها سەنتەری‮ ‬ناحیەمان دابەشكرد ئەمساڵ هەمووی‮ ‬واتە دەوروبەری‮ ‬42 گوند دەكات جگە لە سیدەكان‮ . ‬
‮❊ ‬وەك دەزانین داواكارییەكی‮ ‬زۆرلێ دەكرێت‮ ‬ڕۆژانە بۆ دابینكردنی‮ ‬هەندێك شت وەك پێویستی‮ ‬قوتابخانە‮ ‬تەكلیفەكان زیاتر چین ئایا خەڵك كە دێنە لات بەزۆری‮ ‬داواكاریان چییە؟‮ ‬
ــ هیچ مامۆستایەك تا ئێستا بۆ داواكاری‮ ‬تایبەت نەهاتووە هەموو هەر بۆ قوتابخانەكەی‮ ‬تەكلیف دەكات بەراستی‮ ‬هەستدەكەم مامۆستایان لە كوردستان خەمخۆرن منیش حەز دەكەم خزمەتی‮ ‬قوتابخانەكان بكەم بەرنامەشم هەیە لە ئایندە قوتابخانەیەك دروستبكەم و بەخواستی‮ ‬خۆم دەمەوێت لە سیدەكان دروستی‮ ‬بكەم داوادەكەم وەزارەتی‮ ‬پەروەردە زەویم بۆ تەرخانبكەن بە زوترین كات لەسەر كوالێتییەكی‮ ‬بەرز قوتابخانەیەك دروستدەكەم ئەگەر نا خۆشم زەویەكە دابیندەكەم كاری‮ ‬من خێر خوازییە و دەمەوێت لە بواری‮ ‬پەروەردە بێت زیاتر منداڵی‮ ‬كورد سوودی‮ ‬لێ وەربگرێت‮.‬
‮❊ ‬وتیان‮ ‬یەكێك بووی‮ ‬لەوانەی‮ ‬هاوكاری‮ ‬پێشمەرگەشت كردبوو لە شەڕی‮ ‬دژی‮ ‬داعش‮ ‬ئەم هاوكاریكردنە لەچ‮ ‬ڕوویەكەوە بوو؟‮ ‬
ــ بەڵێ من خۆم بە خزمەتكاری‮ ‬پێشمەرگە ئەزانم شانازییە بۆ من‮ ‬876 سەر حەیوانم بۆ پێشمەرگە لەشەڕی‮ ‬داعش بردووە لە زووممار هەتا مەخموور من بە هۆی‮ ‬ئەوانەوە لێرە بە ئیسراحەت دانیشتووم لە هەموو وڵاتانی‮ ‬دنیا باجێكی‮ ‬زۆر لەسەر هەموو ئیش و كارێكی‮ ‬خەڵكە ئێمە لێرە ساڵانە باجێكی‮ ‬ڕەمزی‮ ‬دەدەین ئەمە هەمووی‮ ‬لەسایەی‮ ‬حكومی‮ ‬حكومەتی‮ ‬هەرێمە من وەك خۆم هاوكاری‮ ‬حكومەت بە واجب دەزانم‮.‬
‮❊ ‬تاچەند ئەم هاوكاریانەی‮ ‬تۆ بەبایەخەوە تەماشا دەكرێت و هاندەدات بۆ هاوكاری‮ ‬زیاتری‮ ‬خەڵك و حكومەتیش لەلایەن خەڵك و بەرپرسان؟‮ ‬
ــ ئەوەی‮ ‬لای‮ ‬من جێگای‮ ‬خۆشحاڵییە بەردەوام‮ ‬ڕێزلێنانە لە كارەكانم بە شانازیەوە تەماشای‮ ‬دەكەم بۆنموونە وەزیری‮ ‬پەروەردەی‮ ‬پێشوو د‮. ‬پشتیوان‮ ‬ڕێز لێنانی‮ ‬پێدام بۆمن زیاتر هاندانە وەزیری‮ ‬نوێ مامۆستا ئالان‮ ‬تەلەفۆنی‮ ‬بۆكردم ئەمە دیارە ئەوانیش پێزانینییان هەیە بۆ كارەكانی‮ ‬من‮ ‬ڕاستە من تەنها بۆ خەڵك ئیش ئەكەم،‮ ‬بەڵام بێگومان ئەو پێزانینانەش مایەی‮ ‬دڵخۆشییە من هیچ شتێیەكم بەبەرامبەر نەكردووە و بە نیازی‮ ‬نە پۆست و نە پلەو نەهیچ شتێیەكم هەیە ئیشی‮ ‬خۆم بە هیچ شتێیەك ناگۆڕمەوە‮ ‬109 ڕێزوو سوپاسم هەیە لە‮ ‬2006 ەوە تا ئێستا‮. ‬
جگە لە پەروەردە بینام بۆ لاوانی‮ ‬كەسنەزان دروستكردووە هەفتەی‮ ‬داهاتوو لەڕێورەسمێكدا دەكرێتەوە لە‮ ‬2007 ەوە ماوەی‮ ‬12 ساڵە‮ ‬مۆلیدەیەكم داناوە بۆ چل ماڵ بەبێ بەرامبەر‮ ‬
‮❊ ‬ئەگەر بەم ئیمكانییەتەی‮ ‬ئێستات بگەڕێیتەوە بۆ كاتەی‮ ‬واز لە خوێندن هێنا چی‮ ‬ئەكەی‮ ‬و لە كوێوە دەستپێدەكەیتەوە؟
ــ‮ ‬یەكەم شت دەچم دەخوێنمەوە بریا بمخوێندبا دكتۆر بام‮ ‬یان موهەندیس‮ ‬،‮ ‬كۆبوونەوەیەكی‮ ‬زۆر زەخممان هەبوو لە صین نزیكەی‮ ‬45 شەریكە بووین هەمووی‮ ‬خۆی‮ ‬ئەناساند چی‮ ‬تەواو كردووە گەشتە سەرەی‮ ‬من بوومە ئارەقە ئەوە‮ ‬ڕاستییە لەو وەختەوە هاتمەوە چووم پۆلی‮ ‬12 ەم تەواو كرد‮ ‬،‮ ‬چونكە من ئەو بڕوایەم هەیە هیچ شتێیەك نابێتە خوێندن ئەگەر بگەڕێمەوە ئەو كاتە تەنها دەخوێنم پارە هەرگیز بە خوێندن بەراورد ناكرێت و زانست و خوێندن بە پارە ناكڕدرێت ئەگەر بشكڕدرێت بێ بەهایە هەمیشە ئامۆژگاری‮ ‬منداڵەكانم دەكەن كە تەنها بخوێنن هیوایەتم تەلەبەی‮ ‬زیرەكە دەیان دیاریم بۆ قوتابی‮ ‬كڕیوە كە‮ ‬90 بەسەرەوەی‮ ‬هێناوە نەشم ناسیوە بە‮ ‬ڕێكەوت بینیومەو بەڵێنم پێداوە و ئەو داهاتەی‮ ‬هەمە بەشی‮ ‬هەموو قوتابییەك ناكات بریا ئەوەندە بوایە هەر هەموو قوتابییەكم بەسەر بكردایەتەوە تەنها‮ ‬بۆ قوتابی‮ ‬زیرەك كەس وەك من نازانێت موعاناتی‮ ‬بێ بڕوانامەیی‮ ‬چەندە و كەس بە قەدەر من خەفەتی‮ ‬لە نەخوێندن نەخواردووە‮. ‬
‮❊ ‬ئەم هیوایەت و خۆشەویستییەت بۆ قوتابی‮ ‬زیرەك لە چییەوە هاتووە خۆتۆ پۆلی‮ ‬12 ت تەواوكردووە بۆت ئاسانە هەر شوێنێ بتەوێ بخوێنی؟‮ ‬
ــ لەبەر خۆم من بە هەزار حاڵ پۆلی‮ ‬شەشم تەواوكردووە بە نەخوێندەوار حسابم پاش‮ ‬35 ساڵ ئەوە ناكاتە خوێندن لە بەرنامەمدایە زۆربەی‮ ‬ئەو قوتابیانەی‮ ‬سەرووی‮ ‬نەوەد ئەهێنن خەڵاتییان بكەم‮ .‬
‮❊ ‬ئەو بودجەیەی‮ ‬لە داهاتی‮ ‬خۆت بۆ خزمەتی‮ ‬قوتابی‮ ‬خەرجی‮ ‬ئەكەی‮ ‬چەندە دیاریتكردووە؟
ــ من داهاتەكەی‮ ‬خۆم دابەشی‮ ‬سێ ئەكەم بەشێكی‮ ‬ئەخۆم بەشێكیشی‮ ‬ئیشەكانی‮ ‬پێئەكەم واتە ئیشی‮ ‬دیكەم هەیە بەشێكیشی‮ ‬دەكەمە خێر جگە لە مەسەلەی‮ ‬قوتابخانەو قوتابی‮ ‬،‮ ‬مووچەم بۆ بیست تا سی‮ ‬ماڵ بڕیوەتەوە تەنها لە كەسنەزان هەندێك شت پێم خۆش نییە باسی‮ ‬بكەم من هیچم ناوێت خۆشەویستی‮ ‬خەڵك بەسە بۆمن لە قوتابخانەیەكی‮ ‬ناحكومی‮ ‬لە سیدەكان بێ ئەوەی‮ ‬هیچ سوودێكم هەبوو بێت بۆیان كە ناحكومییە قوتابخانەكە‮ ‬هۆڵێكییان بە ناوی‮ ‬من كردۆتەوە تەنها وەك كەسێك كە كارم بۆ قوتابی‮ ‬كردووە بێ‮ ‬ئەوەی‮ ‬خۆم ئاگادار بم‮.