مسلم دۆلەمەری
چاودێری كردنی مناڵان هەمیشە ئەركی سەرەكی سەرشانی دایك وباوكانە جا لەهەر رویەكەوە بێت پێویستە لەسەر هەر دایك وباوكێك بەدرێژای ژیان بەرنامەی تایبەت بە چاودێری كردنی مناڵەكانیان هەبێت . بەتایبەتی ئەو مناڵانەی كەتەمەنیان لە خواروی 18 ساڵیدان . لێرەدا من تیشك دەخەمە سەر ئەو دایك وباوكانەی كە مناڵەكانیان قوتابین ، كەتا چەن پێویستە لەسەر دایك وباوكانیان چاودێریەكی وردیان بكەن بەشێوەیەكی بەرنامە دارێژراوی رۆژانە وبەشێوەیەكی پەروەردەی دوور لەهەموو بنەماكانی دژە پەروەردەی ئەویش بەم شێوەیەی خوارەوە.
سەرەتا باس لەوئەركە هەمیشەیانەی دایك دەكەین كەرۆژانە پێویستە ماندوبونی خۆی زیاتر بكات لەوەی كەهەیەتی ، ئەویش زووئامادەكردنی مناڵەكانی بۆ قوتابانە ئەویش بەرێكخستنی جلوبەرگی تایبەتی قوتابخانەو هەروەها دانی خواردنێكی بەسود بۆ مناڵەكانی ،چونكە هەر منالێك بەبێ خواردن بێتە قوتابخانە توانای بەرگری جەستەی زۆر لاواز دەبێت وە لەروی گوێ گرتن وتێگەیشتنەوە تواناكانی كەم دەبێت و زیاتر پەنا دەباتە بەر خواردنی چپسو شیرینەمەنی جۆراو جۆر كەئەویش دەبێتە هۆی تیكدانی باری تەندروستی مناڵان.
پێویستە لەسەر هەموو دایكێك رۆژانە كاتی گەرانەوەی مناڵەكانیان لەقوتابخانە پێشوازیەكی گەرمییان بكەن بۆ ئەوەی هەست بەبەرپرسیاریەتی خۆیان بكەن وبزانن كەئەوان كارێكی گرنگ ئەنجام دەدەن و دایك وباوكیان بەكارەكەیان دڵ خۆشن كەئەویش خوێندنە . وە پێویستە لەسەر دایكان كە پێش ئامادەكردنی خواردن داوای شوشتنی دەست وچاو لەمناڵەكانی بكات و رێنمای تەندروستیان بكات وە گۆرینی جل وبەرگی قوتابخانەش گرنگە لەكاتی پشودان ، وەراستەو خۆ دوای پشودانی مناڵەكان پێویستە لەسەر دایك داوا لەمنالەكانی بكات كە ئەركەكانی قوتابخانەبخانە بەتایبەتی ئەركی ماڵەوە هەرچەندە ئەگەر دایك خوێندەواریش نەبێت بەڵام لێپرسینەوەی بۆ مناڵەكانی زۆر گرنگە، چونكە باوك بەردەوام لەدەرەوەی ماڵەوە كاتی بەرۆژ زۆر كەمترە لەدایك بۆ چاودێری كردنی رۆژانەی مناڵەكانی بەتایبەتی ئەوانەی كەكارەكانیان دوورن لەمالەوە.
ئەرك وپێویستی باوك بۆ چاودێری كردنی مناڵەكانی لەبواری پەروەردە پێویستە لەسەر هەر باوكێك بەلایەنی كەمەوە حەفتەی جارێك سەردانی قوتابخانە بكات وبەوردی چاودێری گشت لایەنەكانی مناڵەكانی بكات وە بەبەردەوامی پێویستە پەیوەندی لەگەڵ بەرێوەبەرو مامۆستایان هەبێت بۆئەوەی لەبچوكترین گرفتی مناڵەكەی ئاگاداربێت جا لەهەر بارەیەكەوە بێت، وە بۆئەوەی كە هەر دەم مناڵەكانی هەست بەوەوە بكات كە باوكیان چاودێری دەكات و دەبێت ئەركەكانیان بەباشی ئەنجام بدەن وەكو قوتابیەك.
دابین كردنی پێداویستیەكانی قوتابخانە ئەركێكی هەرەگرنگە بۆ باوكانی ، بەڵام ئەویش بەپێی تواناوە نەك لە خۆبەدەر بێت وە ئەگەر توانای مادی هەرباوكێكیش باش نەبێت دەبێت مناڵەكانی خۆی وا پەروەردە بكات كەهەست بە بون ونەبون وماندووبونی باوكیان بكەن ، وە هەر وەها فێركردنی مناڵەكان بۆ پاراستن وچاودێری كردنی كەلوپەلی قوتابخانە كارێكی زۆر گرنگە بەتایبەتی بۆ ئەو خێزانانەی كە كەم دەرامەتن ،چونكە پاراستنی كەلو پەل دەبێتە هۆی كەمتر خەرجیاتی خێزانەكە.
چاودێری كردنی باوك لە هاوكاری كردنی مناڵانیان بۆ خوێندن بەتایبەتی قوتابیانی پۆلی یەكەم ودووەم وسێ یەم ،ئەگەر ئێمە تەماشا بكەین شەو رۆژ 24 كاتژمێرە لەم 24 كاتژمێرە 10 كاتژمێر بۆ خەوتن دابنێین لەو 14 كاتژمێرەی ماوە قوتابی 4 كاتژمێر لەقوتابخانە دەبێت گریمان رۆژانە 2 وانەی كوردی دەبێت بۆ هەروانەیەك 40 خولەكە واتە 80 خولەك بۆ وانەیەكی كوردی ئەگەر 20 قوتابیمان هەبێت هەر قوتابیەك 4 خولەكی بەر دەكەوێت ئەگەر باوك یان دایك لەو 10 كاتژمێرەی مالەوە 1 كاتژمێر كاتی خۆیان بدەنە منالەكانیان بەهاوكاری كردن لەگەل مامۆستایان ئاستی مناڵەكانیان چۆن دەبێت ؟ بێ گومان دەلێین زۆر باش دەبێت ، هەروەك چۆن پەندێكی كوردی خۆمان دەلێت چەپلە بەدەستێك لێنادرێ جالێرەدادایكان وباوكان دەستەكانتان بخەنە نێو دەستی مامۆستایان وبەهاوكاری یەكتری مناڵەكانتان پێش بخەن ونەوەیەكی پرلە زانست وزانیاری بۆ وڵاتەكەتان بەرهەم بێنن.
