خەبات – شادان قادر
هەروەكو خۆیان باسی لێوە دەكەن لە وەرزی بەهاردا بازاڕی كاریان باشترە، بەڵام لەگەڵ پێگەیشتنی پەنیر بازاڕی ماست كەم دەبێتەوە، پەنیرەكە لە مانگی 4 تاوەكو مانگی 6 دەبەن بۆ شاخ و لە ناو كونە پێست دایدەنێن، لەوەرزی پاییزدا پەنیری وشك پێدەگات و ئەوان دەڵێن ئێواران لە شاخی قەندیلەوە پەنیرەكە دەهێننەوە بۆ ناو شار و باسی سەختی رێگاكە دەكەن و ئاشكرای دەكەن تائێستا سەدان كەس لەو رێگایە توشی رووداو بووە و گیانی لەدەست داوە.
پورە فاتم تەمەنی 63 ساڵە و ماوەی 20 ساڵە هەموو رۆژێك لە گوندی بێگەڵاسی پشدەرەوە دێتە ئەم مەیدانە بۆ فرشتنی بەرهەمەكانی و بۆ (خەبات) دەڵێت:” هەموو رۆژێك لە كاتژمێر 6ی بەیانیەوە دێمە ئێرە بۆ فرۆشتنی ماست و پەنیر”.
گوتیشی: رۆژانە خۆم بە عارەبانەیەكی دەستی ماست و پەنیر دەگوازمەوە بۆ ئەم مەیدانە بازاڕم زۆر خراپە و زۆربەی رۆژەكان دوكاندارەكان بێزارم دەكەن و دواتریش بەبیانووی ئەوەی ئێرەم پیس كردووە پاكی دەكەنەوە پێم.
ئەو فرۆشیارە باس لەوەش دەكات، كە خێزاندارە و چەند ساڵێك بەر لە ئێستا هاوسەرەكەی بە هۆی مینەوە چاوێك و هەردوو دەستی لە دەست داوە و سەختی ژیان وایلێكردووە پەنا بۆ ئەم كارە ببات.
ئاماژە بەئەوەش دەكات، لە رەمەزاناندا بازاڕمان كەمترە، بەڵام ناچارین بێین بۆ ئەوەی كڕیارەكانمان لە دەست نەدەین، كە ئێمە نەبین دەبن بە كڕیاری كەسانی دیكە.
پورە فاتم زیاتر گوتی: ” سەوزە و شتی تر بەكەمی دەتوانین بهێنین لەبەرئەوەی دوكاندارەكانی بازاڕ رێگامان پێنادەن ئەو شتانە بهێنین كە ئەوان هەیانە، زۆرجاریش ماستەكەم بۆ نافرۆشرێت و لێرە دەیكەم بەخێر یان دەیدەم بە دوكاندارەكان”.
دەشڵێت: ساڵانی رابردوو باشتر بوو لەئێستا لەبەرئەوەی قەیرانە و خەڵك كەمتر شت دەكرن، نەخۆشی درێژخایەنیشم هەیە ئەو پارەی كە وەری دەگرم بەشی مەسرەفی دكتۆریشم ناكات، هەروەها سێ منداڵی كوڕە تاقانەكەم بەخێو دەكەم كە ماوەی چوار ساڵە شەهید بووە و لە ماڵەوەش خۆمان پێنج كەسین و هیچ كاسبكارێكیشمان نیە.
هیوا رەسووڵ، كڕیاری هەمیشەیی پورە فاتمەیە گوتی:” لەبەرهەمەكانیان رازیم، بەڵام پێموایە شوێنێكی گونجاویان نییە ئەم بازاڕە، ئەگەر بێت و شوێنێكی گونجاویان بۆ دابین بكرێت باشترە و گۆرینی شوێنەكەش هیچ لە بازاڕی ئەوان كەم ناكاتەوە، لەبەرئەوەی كڕیار شوێنێكی پێویست بێت خۆی بەدوایدا دەگەرێت”.
زیاتر گوتی: قەیرانەكە كاریگەری زۆری كردۆتە سەر بازاڕی ئەوانیش بە بەراورد بە ساڵانی رابردوو، چونكە ئەوكات رەنگە كڕیارەكان توانیبێتیان لە یەك كاتدا ماست و پەنیر و كولێرە بكرن، بەڵام لە ئێستادا تەنها توانای كرینی یەكێك لەو بەرهەمانەیان هەیە”.
پورە ئامینە كە تەمەنی 70 ساڵە و ژنێكی دیكەی مەیدانەكەیە بە تەنیشتی پورە فاتمەوە دانیشتووە و باس لەوە دەكات، پێشتر مانگا و گامێشی هەبووە و ماستیشی فرۆشتووە، لەبەر ئەوەی ئێستا وەكو جاران توانای نەماوە و ئەو هەموو كارەی پێناكرێت زۆر جار هاوسەرەكەی بە ئامادەكراوی سەوزە و ماستەكەی لە گوندەوە بۆ دەهێنێت و ئەویش رۆژانە لەبازاڕ دەیان فرۆشێت و زۆرجاریش بەهەرزانتر لە خەڵكی دیكەیان دەكڕێت و دەیفرۆشێتەوە.
باس لەوەش دەكات، لە سەردەمانی كۆندا ژیان زۆر باشتر و خۆشتر بوو پشتمان بەخۆمان دەبەست و بۆ ساتێكیش بئ كار دانەدەنیشتین و خاوەنی بەرهەمی خۆماڵی خۆمان بووین، ئێستاش ئەگەر ناچاری نان پەیداكردن نەبم بەم تەمەنەوەخەریكی سەوزە فرۆشتن نابم كە هیچ خێرێكی بۆم نیە .
مەیدانی ماست فرۆشان لە شارۆچكەی قەڵادزێ لە هەرچوار وەرزی ساڵدا بەدی دەكرێت و ژمارەیەكی زۆر لە گوندنشینانی دەڤەرەكە بەشێكی خەرجی ماڵ و منداڵەكانیان لە رێگای فرۆشتنی بەرهەمەكانی شیر دەستەبەر دەكەن.
لەم بازاڕەدا جگە لە شیر و ماست و پەنیر هێلكە و كولێرەی گەرم و سەوزە و كۆمەڵێك خواردنی دیكەی كوردەوار بەدی دەكرێن، كە كڕیاری باشیان هەیە و بەپێی قسەی ئەو فرۆشیارانە بێت ماست و پەنیر كڕیاری زیاتریان هەیە.
هەروەها ژنێكی دیكەی ئەم بازاڕە بەناوی شوكریە ئەحمەد، باسی سەختی رێگای گوندەكان دەكات و دەڵێت:” رێگا و بانەكان وەكو سەنگەر وایە بەڵام گەر گوێ بەو شتانە بدەین كارمان بۆ ناكرێت، هەرچەند رۆژێك دەبێت پەیژەی یەكێك لەو دووكانانە كەوت بە سەر سەرمدا و چەن رۆژیك لە نەخۆشخانە مامەوە و تا ئێستاش ئازارەكەی هەر ماوە.
لەبارەی كڕیارەكانیان گوتی: ” كڕیار هەیە بە هەفتە پارەمان ناداتێ، هەشیانە بەهەرمەكانمان كەم دەكاتەوە لە بەرچاوی خەڵك و لە بەرهەمەكانیان دادەبەزێنێت، جاری واش هەبووە ئاگاداری نرخی بازاڕ نەبووم و بە زەرەر ماستەكەم فرۆشتووە”.
شوكری بەردەوام دەبێ لە قسەكانی و دەڵێت: “بۆ خۆم و ماڵ و منداڵ و هاوسەرەكەم خەریكی ئەم كارەین، ماوەی 10 ساڵ زیاترە نانی بەیانیم نەخواردووە لە ماڵی خۆم، وە زۆر جار نانی بەیانی و نیوەرۆ پێكەوە لە عەسردا دەخۆم و رەمەزانان لە پارشێوانەوە هاتومەتە ئێرە، زۆربەی رۆژەكان ئەو پانتۆڵە پیاوانەی لەبەرمدایە بۆتە سەرین و دۆشەك و هەموو شتێكی من و ئێوارانیش لە پێناو دەست كەوتنی تیكێ نان لێرە بەربانگمان كردۆتەوە.
