سەربەست خالد كۆچەر
قوتابی‮ ‬دەولەمەندترین چینا جڤاك و دەولەتێ‮ ‬یە‮. ‬هەڤدەم د هشیاری‮ ‬و پێشكەفتن و دەستڤەئینانا ئایندەكێ سەركەفتی‮ ‬دا،‮ ‬قوتابی‮ ‬پێشرەو پێشەنگێ هەمی‮ ‬بزاڤەكێ‮ ‬یە‮. ‬ئەو وەڵاتێن بەرەڤ پێش و پێشكەفتی‮ ‬هێزا خوە ل سەر بیر و زانستێ قوتابی‮ ‬بنیات دانایە،‮ ‬قوتابی‮ ‬رۆلەكێ دیار هەیە د تێكۆشین و شورەشێن گەلان دا و كاریگەری‮ ‬ل سەر وان نەتەوە و جڤاكێن پێشكەفتی‮ ‬هەیە،‮ ‬یێن ئەڤرۆ د گوپیتكا ب هێزبوونێ دا‮.‬
مرۆڤایەتی‮ ‬ئەڤرۆ ل سەر بنیاتێ نەتەوایەتیێ دابەش بوویە د سەر چەند دەولەتا دا ل دویڤ بریارا‮ ‬نەتەوەیێت ئێكگرتی، هەر مللەتەكێ مەرجێت نەتەوایەتی‮ ‬هەبت ئەو ماف هەیە بریارا چارەنڤێسێ خوە ئەو بخوە بدەت، نەخاسمە ئەگەر ببتە دەولەت‮.‬
ب درێژایا دیرۆكێ كێشا رەوایا كوردان ل هەر چوار پارچێن كوردستانێ بوویە مەترسی‮ ‬ل سەر دوژمنان‮. ‬ژبۆ چارەسەركرنا ڤێ كێشێ چ رژێمەك نەشیاییە رێكە چارەیەكا دروست بینت، بتنێ زمانێ چەكی‮ ‬ب كارهاتیە ل دژی‮ ‬مافێن گەلێ مە‮. ‬ب هەموو شێواز و ئامرازان دوژمنی‮ ‬خوە نەدایە پاش ژ گوهۆرینا پێكهاتا‮ (‬نەتەوە، كەلتور،‮ ‬جڤاكی‮ ‬و جوگرافیا دەڤەرێ‮). ‬هەلبەت تشتەكێ ئاشكەرایە كو هەردەم سیاسەتا رژێمێن گوربەگور ئەو بوویە بۆ نەهێلانا گەلێ مە‮.‬
ژبەرهندێ ب وی‮ ‬گیانێ ئێكگرتن و بەرخودانێ كاربكەین ژبۆ پەرەپێدان و چاندنا هزرا‮ (‬نەتەوەی‮ ‬و نیشتمانی‮) ‬د شیان و بیردانكا قوتابی‮ ‬دا، كو ئەركێ سەرەكیێ هەر سازیەكێ‮ ‬یە‮. ‬چونكی‮ ‬ب هێزكرن و بنیاتدانانا بنچینەیی‮ ‬بیردانكا بیروباوەرێن نەتەوەیی، نیشتمانیی‮ ‬و فەرهەنگا كەلتۆرێ وەلات پارێزیێ، ئاسۆیەكێ پرشنگدار و گەشە بۆ گەل و وەلاتی‮.‬
ئێكەم پێنگاڤا پێشڤەبرنا بەرپرساتیا مەزنا هزرا‮ (‬نیشتمان پەروەریی، نەتەوە پەرستی‮ ‬و دەستنیشانكرنا خالێن ژیانێ‮). ‬ئەركێ رەوشەنبیرانە، پرۆسەكا گرنگە تایبەت د رێیا دیمۆكراسیەتێ دا،‮ ‬داكو وەڵاتەك ساخلەم ل سەر بنەمایەك موكوم بهێتە ئاڤاكرن ئەڤە ژی‮ ‬دچیتە د خانەیا نیشتمان پەروەریێ دا‮.‬
ئەرك و رۆلێ هەری‮ ‬مەزن، ئەڤرۆ ژبۆ قوتابیان ڤەدگەریت د بەرەڤانیكرن و بەردەوامی‮ ‬دان ب رەسەناتیا نەتەوەبوون و خەباتا بێ راوەستیانا بزاڤا رزگاریخوازیا گەلێ مە،‮ ‬كو باشترین گولەیە ژبۆ دوژمنان‮. ‬داكو شەرمزار نەبین بەرامبەر مللەت و دیرۆكا خوە چونكی‮ ‬مێژوویێ دوو دەرگەه هەنە‮:‬
دەرگەهێ سەرفەرازیێ و دەرگەهێ روورەشیێ و زبلدانێ‮. ‬
پاراستنا دەستكەفتان و دەستنیشانكرنا رۆژێن سەخت و بریقەدار‮ ‬یێن شۆرەشێن گەلێ مە‮ ‬یێن ئێك ل دووڤ ئێك، ئەرك و هەلسەنگاندنەكا دیرۆكی‮ ‬یە، ژبۆ هشیاركرنا نڤشێ نوو، و لڤاندنا هەستا نەتەوەیی‮ ‬و تەناكرنا وژدانا مرۆڤی‮.‬
پێدڤیە ئاماژێ پێ بكەم كو قوتابی‮ ‬هێڤێنێ هەبوونا هەر مللەتەكێ‮ ‬یە،‮ ‬لەورا فەرە نەخشە و پلانێن زانستی‮ ‬و ئەكادیمی‮ ‬بێنە دارشتن و ئامادەكرن‮. ‬هەمی‮ ‬شیان بێنە تەرخانكرن ژبۆ بلندكرن و ب هێزكرنا ژێرخانا ئاستێ رەوشەنبیریا‮ (‬نیشتمان‮ ‬، نەتەوە‮ ‬، زمان‮ ‬، ئالا‮ ‬، كەلتۆر و بیروباوەرێن كوردینیێ‮) ‬ل دەڤ قوتابی‮. ‬كو‮ ‬دیرۆكێ ئەو‮ ‬یەك سەلماندییە، سیاسەتا توندوتیژی‮ ‬و قركرن دژی‮ ‬كوردان بێ مفایە،‮ ‬داگیركەر نەشێن گیانێ بەرخودانێ ل دەڤ مللەتێ مە بمرینن‮. ‬
ل ڤێرێ دشێم بێژم ب ئەمانەت وەكو قوتابیەك چەند خالان دانمە سەر چەند پەیڤان ژبۆ دیرۆكێ‮ (‬دوهی، ئەڤرۆ، ئایندەی‮) ‬كو ژبیرنەكەین قوتابیان تنێ ئێكگرتن، ئێكرێزیامە‮ ‬سمبۆلە ژ بۆ پاراستنا دەستكەفتێن ئەڤرۆ و شەرمزاركرنا دوژمنان ل هەر پارچەكێ‮. ‬كو رۆژا گەشا ئازادی‮ ‬و سەربەستیێ ل ئا سمانێ وەڵاتێ مە دێ هەلدەت،‮ ‬گری‮ ‬و هەوار و ئیرادا دایكێن شەهیدا و خورتێن چەلەنگێن وەلاتی، دێ بنە سرودێن نیشتمانی‮ ‬و سترانێن شادیا رزگاربوونێ‮. ‬بژیت‮ ‬یەكگرتنا كوردان‮.‬