خه‌بات: فاتیح بەرزنجی:-
بە گوتەی ئەندازیار “سرود عەبدولمەجید” بەڕێوەبەری ئاوەڕۆكانی هەولێر: هەموو ساڵێك بەرلەهاتنی وەرزی زستان و بارانبارین لەلایەن تیمەكانی خاوێنكردنەوەی ئاوەڕۆكانەوە هەوڵ بۆ خاوێنكردنەوەی ئاوەڕۆكان دەدرێت، بۆ چەند جارێكە رێكخراوی Gizی ئەڵمانی هەڵمەتی خاوێنكردنەوەی ئاوەڕۆكان ئەنجامدەدرێت و ئەمساڵیش رێكخراوی ناوبراو هاوكاریمان دەكات بۆ خاوێنكردنەوەی ئاوەڕۆكان، بەداخەوە زۆربەی ئاوەڕۆكان بەهۆی فڕێدانی زبڵ و پاشماوەی هاووڵاتیان و پاشماوەی دوكانداران دەگیرێت، ئەوە لەلایەك، لەلایەكی دیكەوە دزینی هەندێ لە(سەرە مەنهۆڵ)ەكان دەدزرێن و بەپارەیەكی زۆر كەم دەفرۆشرێنەوە و بیر لەوە ناكرێتەوە كەبەدزینی ئەو سەرە مەنهۆڵانە رووداوی دڵتەزێن روودەدەن.
هاووڵاتیان تاچەند هاوكارن لەفڕێنەدانی زبڵ و پاشماوە بۆناو ئاوەڕۆكان
هاووڵاتیانیش رۆڵیان هەیە لەفڕێنەدانی زبڵ و پاشماوە لەبەردەمی ئاوەڕۆكان تا ئاوی باران لەسەر شەقامەكان كۆنەبێتەوە و لافاو دروست نەبێت، بەگوتەی بەڕێوەبەری ئاوەڕۆكان: رۆژانە كرێكارانی ئێمە چەندین تەن لەزبڵ و پاشماوەی وەكو (كۆنە تایە و تەنەكەی كۆن وپاشماوەی خانوو) فڕێدەدەنە ناو ئاوەڕۆكان، بۆیە ئاوەڕۆكان دەگیرێن و (كرێكارانی هۆبەی پاككردنەوەی ئاوەڕۆكان) لەدوای ماندووبونێكی زۆر ئاوەڕۆكان پاكدەكەنەوە.
”كاوە”لەگەڕەكی نەورۆز گوتی: كە باران دەبارێت ئەو ئاوەڕۆیانە دەگیرێن و كەسیش نییە پاكیان بكاتەوە، بەداخەوەلەلایەن هەندێ هاووڵاتیەوە زبڵ و پاشماوە فڕێدەدەرێتە ناو ئەو ئاوەڕۆیانە و بەو هۆیەوە دەگیرێن و ئاوێكی زۆر لەكۆڵانەكان كۆدەبێتەوە.
”سەلیم” لەگەڕەكی مەنتكاوە گوتی: هەندێ هاووڵاتی گوێ بە رێنماییەكانی شارەوانی نادەن، ئەی نازانن ئەگەر ئاوەڕۆیەكان بگیرێن بۆ ئەوان زیانی هەیە؟
”سامان” لەگەڕەكی فەرمانبەران گوتی: هۆكاری سەرەكی گیرانی ئەو ئاوەڕیانە فڕێدانی زبڵ و پاشماوەیە ئەوا، لەشەقامەكان بۆیە لافاو دروستدەبێت.
هەڵمەتێك بۆ خاوێنكردنەوەی ئاوەڕۆكان
دەربارەی ئەو هەڵمەتە ئەندازیار “سرود عەبدول مەجید” بۆ خەبات روونیكردەوە: هەموو ساڵێك بەرلە هاتنی وەرزی بارانبارین، دەست بە خاوێنكردنەوەی ئاوەڕۆكان دەكەین، ئەویش لەلایەن هۆبەی خاوێنكردنەوەی ئاوەڕۆكان ئەنجامدەدرێت، ماوەی دوو ساڵە لەلایەن رێكخراوی Giz ئەڵمانی هەڵمەتی خاوێنكردنەوەكە بەڕێوە دەچێت.
دیارە ئەو پاشماوانە دەبێنە هۆكاری گیرانی ئاوەڕۆكان و كەمكردنەوەی قەبارەی ئاوەشۆركردنی ئاوەڕۆكان، بەرلەهاتنی وەرزی زستان و بارانبارین ئەو كارە ئەنجامدەدرێت. لەگەڵ رێكخراوی Giz ئەڵمانی پارساڵیش هەڵمەتێكی گەورەی خاوێن كرنەوەی ئاوەڕۆكان و رەخساندنی هەلی كاركردن و بە ئیشخستنی كرێكاری خۆماڵی لەو كارەدا كە ماوەی 60رۆژ كاریانكرد بۆ ئەو هەڵمەتە و خاوێنكردنەوەی تۆڕەكانی ئاوەڕۆكان و هەڵگرتنی زبڵ و پاشماوەكان، تا لافاو لەشاری هەولێر دروست نەبێت، لەسنووری هەر شەش شارەوانیەكان ئەو هەڵمەتە بەڕێوە دەچێت بۆ لادان و هەڵگرتنی ئەو پاشماوانەی كە لەسەر شەقامەكاندا كۆدەبنەوە و دەبنە هۆكاری دروستبوونی لافاو.
دزینی سەرە مەنهۆڵەكان هەرماوە
دواتر (بەڕێوەبەری ئاوەڕۆكانی هەولێر) دەربارەی دزینی سەرە مەنهۆڵەكان روونیكردەوە:
ماوەی چەندین ساڵە دیاردەی دزینی سەرە مەنهۆڵەكان لەلایەن چەند كەسێكەوە ئەنجام دەدرێت و بۆتە دیاردە و رێژەیەكی زۆری ئەو سەرە مەنهۆڵانە رۆژانە لەلایەن چەند كەسانێكەوە دەدزرێن و ئەمەش كێشە بۆ ئێمە دروست دەكات، بەڵام رێژەی سەرە مەنهۆڵەكان گەلێك زۆرە و لەتوانای ئێمەدا نییە، داوا لە(كەناڵەكانی راگەیاندن ) دەكەین كە یارمەتیدەرمان بن بۆ ئەوەی هاووڵاتیان وشیار بكەنەوە. دەبێ هاووڵاتیان ئەوە بزانن كە بردن و دزینی ئەو سەرە مەنهۆڵانە زیان بە خەڵكی دەگەیەنێت و زبڵ و پاشماوەی زیاتردەچێتە ناو ئاوەڕۆكان و دەگیرێت و لافاو دروستدەبێت و رووداوی هاتووچۆشی لێدروستدەبێت.
دانانی تیمی ئێشكگری شەوانە لەكاتی بارانباریندا
دەربارەی گیرانی ئاوەڕۆكان و بارانبارینی زۆر و لافاو دروستبوون، بەڕێوەبەری ئاوەڕۆكانی هەولێر گوتی: ئەگەر ئاوەڕۆكان خاوێنبن و هاووڵاتیانیش هاوكارمانبن بۆ فڕێنەدانی زبڵ و پاشماوە بۆ ناو ئاوەڕۆكان، هەرگیز ئاوەڕۆكان ناگیرێن و لافاو دروست نابێت.
بۆ كاتی شەوانەیش تیمی ئێشكگرتن دادەنرێ، جگە لەوەش لیژنەی بەرەنگاربوونەوەی لافاو لە پارێزگای هەولێر هەموو ساڵێك بەرلەهاتنی وەرزی زستان و بارانبارین چەندین كۆبوونەوە ئەنجام دەدرێت بۆ چارەسەركردنی كێشە و كەموكوڕیەكان پلان و بەرنامەی تایبەتیان هەیە و چەندین لەو شوێنانەی كە لافاویان لێ دروست دەبێت كاریان بۆ كراوە، بەتایبەتی ئەو شوێنانەی كە لافاوی لێ دروست دەبێت، دەستنیشانكران و كاریان بۆ كرا، لەوانە لە (گەرەكی گلكەند ـ سێتاقان) ساڵانە كێشەمان لەو شوێنە هەبوو، ئێستاش لەو شوێنە هەوڵمانداوە ئاوەڕۆكانیان بۆ خاوێن بكرێتەوە، هەر لە(گەڕەكی گڵكەند ـ سێتاقان) بەهەماهەنگی (سەرۆكایەتی شارەوانی هەولێر) و لەسەر بودجەی (وەزارەتی شارەوانی) توانیمان لەو شوێنەدا چەند كۆگایەك دروستبكەین، لەگەڵ دانانی (پەمپ) تاوەكو ئەو ئاوە كۆبكاتەوە، ئەو كۆگایە بۆ گلدانەوەی ئاوی بارانە تا لافاو لەو گەڕەكە چیتر دروست نەبێت، ئەو پرۆژەیە تەواوبووە، كارێكی دیكەی گرنگ لەژێر پردی سەیداوا بوو، لەوێش كۆگایەكی دیكە دروستكرا بۆ گلدانەوەی ئاوی باران و چارەسەركردنی كێشەی لافاو دروستبوون، بەهۆی ئەو پەمپەی كە دادەنرێت ناهێڵێ لافاو دروستبێت و چارەسەری تەواوی ئەو شوێنانە دەكات لەبن ئەندەر پاسەكانیش كارمان ئەنجامداوە بەرلەهاتنی وەرزی زستان و بارانبارین پەمپی ژێر ئەو ئەندەر پاسانە رۆژانە بەسەردەكەینەوە و كێشە و كەموكوڕیەكانیان چارەسەر دەكەین، لە(چوار ریانی جیهان (3 پەمپی دیكە زیادكرا تا زیاتر ئاوەشۆركردنی ئاوی باران بكات و ئاوێكی زۆر لەبن ئەو ئەندەرپاسانە كۆنابێتەوە.
ئەمساڵیش هەوڵماندا هەموو ئاوەڕۆكان و ژێر ئەندەر پاسەكان خاوێن بكەینەوە، ئەگەر قەیرانی دارایی نەبووایە ئەوا ژمارەیەك پرۆژەی دیكەی ئاوەڕۆمان ئەنجامدەدا، بۆ زیاتر فراوانكردنی تۆڕەكانی ئاوەڕۆ لە شاری هەولێر، (هۆبەی پاككردنەوەی ئاوەڕۆكان) 40 كرێكاری هەیە و ئەم ژمارەیەیەش كەمەو بەو ژمارە كەمەی كرێكاران رۆژانە ئاوەڕۆی ئەو شارە گەورەیە پاك دەكرێتەوە، لەكۆبوونەوەمان لەگەڵ (وەزیری شارەوانی و گەشت و گوزار) باسمان لە كار و پرۆژەكانی ئاوەڕۆ و زیادكردنی ژمارەی كرێكار كردووە و كاری ئەو كرێكارانە هەم قورسە هەمیش پیسە، هەمووكەسێك ئەو كارە ناكات.
لەپارێزگای هەولێر لیژنەی بەرگرتن لە ئەگەری دروستبوونی لافاو كۆبۆوە
دواتر (بەڕێوەبەری ئاوەڕۆكانی هەولێر)دەربارەی كۆبوونەوەی لیژنەی بەرگرتن لە ئەگەری دروستبوونی لافاو روونیكردەوە: هەموو ساڵێك لەدیوانی پارێزگای هەولێر چەندین كۆبوونەوە سەبارەت بە ئەگەری دروستبوونی لافاو كۆبوونەوە ساز دەكات، بۆ ئەمساڵیش بەئامادەبوونی فرسەت سۆفی پارێزگاری هەولێر و جێگری پارێزگار و قایمقامی قەزای ناوەندی هەولێر و بەڕێوەبەری كاروباری ناوخۆ لەپارێزگا و سەرۆكی شارەوانی هەولێر و بەڕێوەبەری شارەوانیەكان و ژینگە پارێزی و بەرگری شارستانی كۆبوونەوە و باس لە ئامادەكاریەكانی روودانی لافاو لەسنووری پارێزگای هەولێر لەوەرزی زستان و بارانبارین كرا و پارێزگاری هەولێریش داوای لە دامو دەزگا پەیوەندیدارەكان كرد كە بەرلەوەی باران ببارێت بە ئەركی خۆیان هەستن و چارەسەری كەموكوڕیەكان بكەن و باس لە ئامادەكاری تەواوی دامودەزگاكان كرا كە بەشداری تیمەكانی (فریاگوزاری و شارەوانی و بەرگری شارستانی) و دانانی ژووری تایبەت بە فریاگوزاری بۆ هەر حاڵەتێك كە پێویست بە فریاگوزاری و چارەسەركردنی كەموكوڕیەكان بكات كاری لەسەر بكرێت.
