هۆشەنگ باوانی
24ی یۆلیۆی2023 یادی سەد ساڵەی پەیماننامەی لۆزانە و بەمەش كاریگەری و باندۆری بڕگەكانی ئەو پەیماننامەیە كۆتایی پێدێت و ئیتر دەوڵەتە مۆركەرەكانی بەهیچ شێوەیەك پابەندنابن و هەریەك بیر لەبەرژەوەندی خۆی و بیر لە داڕشتنی كارنامەی نوێ دەكەنەوە، بۆیە ئەردوگان گوتویەتی ساڵی2023 ساڵی وەرچەرخانی گەشەسەندن و گۆڕانكاری سیاسییە لە توركیا.
لۆزان لە 24ی تەموزی 1923 دوای كۆتایی جەنگی جیهانی یەكەم لەنێوان توركیای عوسمانلی و وڵاتانی هاوپەیمان “بەریتانیا، فەرەنسا، ئیتالیا، یابان، یونان، رۆمانیا، پورتوگال، بولگاریا، یوگسلاڤیا” مۆركراوە. بەپێی بڕگەكان. پێویستە توركیا دەستبەرداری قوبرس، میسر، عێراق، سووریا، و دەستكەوتەكانی لە لیبیا ببێت و سەرلەنوێ سنوورەكانی لەگەڵ هەریەك لە ئێران، قوبرس، عێراق، سووریا دابڕێژێتەوە وەكو شكستخواردووەكی لەجەنگ. لەهەمووشی گرنگتر، بەهیچ شێوەیەك تا 2023توركیا مافی پشكنین و دەرهێنانی نەوتی خۆی نییە. جگەلەوەش دەبێ دەوڵەتی سیكۆلاریزم رابگەیەنێت و تەواوی سامان و داهات و موڵكی خەلافەتیش دەستی بەسەر داگیرا.
بۆیە توركیا زۆر بەتامەزرۆییەوە چاوەڕێی هاتنی ئەم بەروارە دەكات. جا ئەگەر ئەمەریكا بەر لەهاتنی ئەو مێژووە بەجدی بیر لە كشانەوەی یەكجارەكی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەگشتی و لەم ناوچە كوردستانیانە بەتایبەتی بكاتەوە ناهەق نییە، چونكە ترەمپ رایگەیاندووە كە هاتنی ئەوان بۆ رۆژهەڵاتی ناوەڕاست هەڵە بووە. ئەگەر ئەمەریكا كە ئەمڕۆ سەركردایەتی هێزە هاوپەیمانەكانی دژی تیرۆر لە جیهان دەكات بەیەكجاری نەكشێتەوە ئەوا دەبێ بیر لە گرێبەست و پەیمانێكی تری نوێ بكاتەوە بەتایبەت لەگەڵ توركیای ناتۆ و دۆست و هاوپەیمانە نوێیەكانی كە كوردیش ئەمڕۆ بووە بە یەكێك لەو ژمارانە، ئەمەش بۆ ئەمەریكا قورسترین هاوكێشەی سیاسیە.
بۆیە بەدیدی من بارگەتێكنان و گواستنەوەی سەنگەر لەم ناوچەیە بۆ ئەمەریكایەك كە خاوەنی سەرۆكێكی وەكو ترەمپ بێ، هەرزانتر و كەم مەسرەف ترە. دەكرێ رووسیای ئایندە و ئەورووپای بەبێ ئینگلیز بتوانن نەخشە و رۆژهەڵاتێكی نوێ و توركیایەكی ماقووڵ، بەپێی پەیماننامەیەكی تر پێكبهێنن. هەرگیزیش لەو بڕوایەدا نیم هاوپەیمانان لەئایندەدا رێگە بە توركیایەكی سیكیۆلاری كە كەسانی وەك ئۆردوگان و حزبێكی وەكو ئاكپارتی حوكمڕانی بكات بدەن تا ئابووری توركیا لەڕێگەی دەرهێنانی نەوت و گەشەسەندنی وزە بەهێزبێت. كەواتە دەكرێ پێشبینی ئەوە بكەین تا ساڵی2023 ئەمەریكا بەیەكجاری بكشێتەوە و سیستەمی توركیاش بگۆڕێت.
