كاروان محەمەد سینۆ
رۆژی دووشەممە7/10/2019 هێزەكانی ئەمریكا لەسەر سنووری نێوان سوریاو توركیا كشانەوە، ئەمریكا رایگەیاند كە ئەوا هەردوو پێگەی سەربازی (گرێ سپی)و (سەرێ كانیێ) لە رۆژهەڵاتی رووباری فوراتیان چۆل كرد. لەم رووەوە لە هەمان كاتدا رەجەب تەیب ئەردوگان سەرۆكی توركیا رایگەیاند كە هێزە ئەمریكییەكان لە باكوری رۆژهەڵاتی سوریا كشاونەتەوە پاش پەیوەندییەكی تەلەفۆنی نێوان خۆی (ئەردۆگان)و دۆناڵد تڕامپی سەرۆكی ئەمریكا.
هەروەها لە درێژەی ڕاگەیاندنەكەیدا (ئەردۆگان) گوتی:”دانوستانمان لەگەڵ بەرپرسانی ئەمریكا بەردەوام دەبێت دەربارەی ئەم بارودۆخە”. هەروەها (ئەردۆگان) خستیەڕوو كە ئەو بە نیازە مانگی داهاتوو (تشرینی دووەم) سەردانی واشنگتۆن بكات و لەگەڵ دۆناڵد ترامپ سەرۆكی ئەمریكا كۆببێتەوە. لەدرێژەی گوتەكانی (ئەردۆغان) رایگەیاند كە لەماوی چەند رۆژی داهاتوودا هێڕش دەكاتە رۆژهەڵاتی فورات كە لەژێر دەسەڵاتی YPG دایە. (ئەردۆغان) هێزەكانی YPG بە تیرۆرست و سێبەری PKK لەقەڵەم داون و دەخوازێ دەڤەرەكانی ژێردەسەڵاتی ئەوان داگیر بكات.
شایانی باسە پلانی توركیا بریتییە لە فەراهەمكردنی دەڤەرێكی ئارام (پشتێنی ئەمنی) لە باكووری رۆژهەڵاتی سوریا بە قووڵای 30كم و درێژایی 500 كم، لە سنووری عێراقەوە تاكو دەگاتە رووباری فورات لە ناو خاكی توركیادا و دەخوازێ هەرچی ئاوارەی سوورییە لە توركیا، بە كورد و عەرەب و خریستیان و شیعە و سوننە، بهێنێتە ئەم دەڤەرە و نیشتەجێیان بكات. بێگومان ئەمە دەبێتە ئەگەری گۆڕینی دیموگرافیای ناوچەكە و سنوورداركردنی كورد لەو دەڤەرەدا و تەعریب و تەتریكێكی دیكە لە دەڤەرە كوردییەكانی دەستپێدەكاتەوە و گەلی كورد لە رۆژئاوای كوردستان گۆشەگیر دەبێت و توشی ئازار و مەینەتی و داگیركردنی خاك و ملك و ماڵ دەبێت. ئەم هەڵوێستە ئەمریكا و توركیا بێزاری و نیگەرانی رایگشتی نێودەوڵەتی و خودی كۆنگرێسی ئەمركای لێكەوتەوە.
بڕیارەكەی تڕامپ بە كشانەوە لە ڕۆژئاوای كوردستان، دووچاری رەخنەی دەرەكی و ناوخۆی ئەمریكا بۆتەوە و هەموولایەك هاوڕان كە كشانەەی ئەمریكا دەبێتە ئەگەری سەرهەڵدانەوەی
(داعش) لە دەڤەرەكەدا و ئەم هەڵوێستەی ئەمریكا “خەنجەرێكە لە پشتی هاوپەیمانەكانی دەدرێ” و “لەكەیەكی ڕەشە بەنیوچەوانی ئەمریكاوە”.
لەم رووەوە سەرۆكی زۆرینەی (كۆماریەكان) لە ئەنجوومەنی پیرانی ئەمریكا (میتش میكۆنێڵ) لە بەیاننامەیەكدا رایگەیان: “كشانەوەی لەناكاوی ئەمریكا لە باكوری سوریا لە بەرژەوەندی روسیا و ئیران و رژێمی (ئەسەد)دایە، هەروەها دەبێتە ئەگەری دووبارە سەرهەڵدانەوەی (داعش) و گروپەكانی دیكەی توندڕۆ”.
هەروەها سیناتۆری ئەمریكا (لیندسی گراهام) كە زۆر نزیكە لە خودی دۆناڵد ترامپ، هەڵوێستەكەی دۆناڵد ترامپی بە (كارەسات) ناوزەد كرد و گوتی:”پشتكردن لە كورد دەبێتە لەكەیەكی بێعاری لە نیوچەوانی ئەمریكا”، گراهام هەڕەشەی كرد كە ئەو پڕۆژە یاسایێك پێشكەش بە ئەنجوومەنی پیرانی ئەمریكا دەكات بۆ ئەوەی سەرۆك ترامپ ناچار بكات لە بڕیاری كشانەوەی خۆی پاشگەز ببێتەوە.
لەلایەكی دیكەوە سیناتۆری ویلایەتی فلۆریدا (ماركۆ رۆبیۆ) بڕیارەكەی دۆناڵد تڕامپی بەوە وەسف كرد كە “هەڵەیەكی گەورەیەو كاریگەری وای دەبێت كە سنوری سوریا تێپەڕ بكات”.
هەروەها (نیكی هایلی) باڵیۆزی پێشووی ئەمریكا لە نەتەوە یەكگرتووەكان كە ئێستا كەسایەتییەكی بەرچاوی حزبی جمهورییە، رایگەیاند: “پێویستە سەرۆك ترامپ لە بنەمایەكی ئاسایی پەیوەندییەكان ئاگادار بكرێتەوە (پێویستە پاڵپشتی هاوپەیمانەكانمان بكەین، ئەگەر بمانەوێ ئەوان پاڵپشتی ئێمە بكەن).. كوردەكان لەسوریادا رۆڵێكی كاریگەریان هەبوو لە جەنگی ئێمە دژی (داعش) و بەوپێیە سەركەوتنمان بەدەست هێنا، بۆیە پشت تێكردنی ئەوان بەم شێوەیە هەڵەیەكی گەورەیە”.
پنتاگۆنی ئەمریكاش لە بەیاننامەیەكدا دووپاتی كردەوە كە ئەوان پاڵپشتی هێڕشەكەی توركیا ناكەن لە باكوری سوریا و بەروونی ئەوەیان خستەروو كە (وەزارەتی بەرگری ئەمریكا و سەرۆك ترامپ پشتگیری هێڕشەكەی توركیا ناكەن لەسەر باكوری سوریا).
لە ئەگەری هەڵوێستەكەی دۆناڵد ترامپ بە كشانەوە لە رۆژئاوای كوردستان، لە لەلای خۆیەوە خاتوو (نانسی پیلوسی) سەرۆكی ئەنجوومەنی نوێنەرانی ئەمریكا، هێرشێكی توندی كردۆتە سەر دۆناڵد ترامپ. لە بەیاننامەیەكدا رۆژی 7/10/2019 پیلوسی رایگەیاند: “بڕیاری سەرۆك تڕامپ بە كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا لە باكووری سوریا، پێشینەیەكی ترسناكە و بریتییە لە خیانەت لە كوردە هاوپەیمانەكانمان، ئەوانەی شەریكی سەرەكیمان بوون لە تێكشكاندنی (داعش)، وێرای هەرشتێكی كە سەرۆك ترامپ دەیڵێت، هێشتا (داعش) وەكو هەڕەشەیەكی جیدی ماوەتەوە”، لە درێژەی گوتەكانیدا پیلوسی گوتی: “جارێكی دیكە سەرۆك ترامپ پشتی لە كوردە هاوپەیمانەكانی كردەوە”. پیلوسی جەختی لەوە كردەوە كە “ئەم بڕیارەی ترامپ (كشانەوە لە رۆژئاوای كوردستان) هەڕەشەیەكی ترسناكە لەسەر هێمنی و ئارامی ئەقلیمی، هەوەها نامەیەكی كراوەیە بۆ ئیران و روسیا و هاوپەیمانەكانمان كە چیدی ئەمریكا هاوپەیمانێكی باوەرپێكراو نییە”. لە كۆتایی قسەكانی (نانسی پیلوسی) سەرۆكی ئەنجوومەنی نوێنەرانی ئەمریكا هێڕشی كردە سەر دۆناڵد ترامپ و گوتی: “ئەم بڕیارە هەڵەو سەرەڕۆیە، هەوڵە سەربازییەكانی ئێمە و هاوپەیمانەكان ئیفلیج دەكات بۆ كۆتاپێ هێنانی زوڵمی (داعش)و پێویستە سەرۆك ترامپ لەم بڕیارەی پاشگەز ببێتەوە”.
لەسەر ئاستی نێودەوڵەتیش، هەریەكە لە نەتەوە یەكگرتووەكان و یەكێتی ئەوروپا و فەڕەنسا لە توركیایان خواستووە كە دووركەونەوە لە ئاژاوە و پشێوی لە دەڤەرەكە.
لەهەمان رۆژی كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا لە رۆژئاوای كوردستان 2019/10/7 لەسەردانێكیدا بۆ هەرێمی كوردستان، سێرگی لاڤرۆڤ وەزیری دەرەوەی روسیا سەردانی سەرۆك بارزانی كرد لە سەری بڵند، لەدیدارەكەدا سەرۆك بارزانی نیگەرانی خۆی دەربارەی لە ئایندەی گەلی كورد لە سوریا، لەم رووەوە سەرۆك بارزانی بە وەزیری دەرەوەی ڕووسیا راگەیاند و داوای لێ كرد كە ڕووسیا ڕۆڵی خۆی ببینێت بۆ ڕێگەگرتن لە ئێش و ئازارەكانی گەلی كورد لە سوریا.
هەروەها ڕۆژی سێشەمە 8/10/2019 سەرۆك بارزانی لە تویتێكدا ڕایگەیاند كە بەڕێزیان لە پەیوەندیدایە لەگەڵ زۆرلایەن، بۆئەوەی خوشكو براكانمان لە ڕۆژئاوا توشی كارەسات نەبن. بێشك سەرۆك بارزانی وەكو مەرجەعی كورد نیگەرانی خۆی ڕاگەیاندووە بە بارودۆخی ئێستای دەڤەرەكەو لە هەوڵ و كۆششدایە بۆ چارەسەر كردنی كێشە و گرفتەكانی دەڤەرەكە و لە هەر شوێنێكدا. بۆیە پێویستە ئەمڕۆ هەموومان و هەر لایەنەنێكی سیاسیی كوردستان هاوكار و هەماهەنگی سەرۆك بارزانی بن بۆ فەراهەم كردنی ئاشتی و پێكەوە ژیانی هەموو چین و نەتەوە و ئاین و ئاینزاكان لە چوارچێوەی رێزگرتن لە یەكدی و كاركردن بۆ دەستەبەركردنی ژیانێكی ئاسوودەوە و ئارام لە دەڤەرەكەدا.
