خەبات: سلێمانی:-
گوتەبێژی یەكێتی وەبەرهێنەرانی كوردستان، یاسین مەحموود ئاماژەی بەوەكرد لەو 10 هەزار پڕۆژەیەی پێشتر بەهۆی قەیرانی دارایی و شەڕی داعشەوە وەستابوون، رێژەی 70%ـیان دەستیان پێكردووەتەوە.
یاسین مەحموود ناسراو بە”مەلا یاسین”، سەبارەت بە پڕۆژەكانی وەبەرهێنان و رەوشی وەبەرهێنان لە هەرێمی كوردستاندا و بارودۆخی ئەم بوارە لە هەڤپەیڤینێكدا رایگەیاند: وەبەرهێنان لەهەرێمی كوردستان پێی ناوەتە قۆناغێكی نوێوە، بەتایبەتی دوای پێكهێنانی كابینەی نۆیەمی حكوومەتی هەرێم و گوێبیستبوونمان بۆ كارنامەكەی حكوومەتەكەی مەسرور بارزانی.
هەروەها گوتی: ئەوەی ئێمە لەهەرێمی كوردستان كردوومانە وەبەرهێنانێكی زۆر جۆریی نەبوو، راستە بایی زیاتر لە 45 ملیار دۆلار مۆڵەتی وەبەرهێنان لە سێكتەرە جیاوازەكان هەیە، وەكو سێكتەرەكانی بازرگانی، نیشتەجێبوون، گەشتوگوزار، پەروەردە و فێركردن، تەندروستی لەگەڵ بوارەكانی دیكەشدا. وەبەرهێنانی بیانی لە هەرێمی كوردستان بەهاوبەشیشەوە رێژەی 25 %ـی كۆی سەرمایەی وەبەرهێنان تێپەڕ ناكات. بەڵام لەم كابینەیەدا حكوومەتی هەرێمی كوردستان كار بۆ دوو بواری سەرەكی دەكرێت لەم رووەوە، ئەوانیش بریتیین لە: یەكەم كار بۆ زیادكردنی وەبەرهێنانی بیانیی دەكات، بەتایبەت لە ئێستادا كە لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست كێشەیەكی زۆر هەن، لەهەندێك وڵاتدا بەهۆی قەیرانی دارایی، لەهەندێك وڵاتی وەكو ئێران بەهۆی سزاكانی سەری، لە سوریا كە بە بارودۆخی شەڕدا تێدەپەڕێت، لە توركیاشدا كێشەی دراو هەیە و یاریی دەكات، ئەمە وا دەكات بەپێی ئەو داتایانەی كە لەبەردەستی یەكێتیی وەبەرهێناندایە، وەبەرهێنەرانی ئەو وڵاتانە روو بكەنە هەرێمی كوردستان”.
مەلا یاسین لەدرێژەی گوتەكانیدا بەگەشبینیشەوە گوتی: پێشبینی دەكەین لەماوەی چوار ساڵی داهاتوودا رێژەی وەبەرهێنانی بیانیی لە رێژەی 23 لەسەدەوە بۆ 40 لەسەد بەرزببێتەوە، ئەمە زۆر گرنگە. هەروەها پێشبینی دەكەین قەبارەی وەبەرهێنانیش لەم كابینەیەدا لە 45 ملیار دۆلارەوە بۆ 80 ملیار دۆلار زیادبكات”.
سەبارەت بە كەموكورتییەكانی بواری وەبەرهێنان لە رابردوودا رەخنەی گرت و رایگەیاند: “ئەو 13 سێكتەرەی ئێمە لەماوەی رابردوودا وەبەرهێنمان تێداكردوون سێكتەری زۆر ژێرخانیی نین، وەكو پێویست خزمەتییان بە ژێرخانی ئابووری هەرێمی كوردستان نەكردووە. بەڵام بۆ لەمەودوا حكوومەت مۆڵەت بەو پڕۆژە ژێرخانییانە دەدات، بۆ ئەو كۆمپانیایانەش توانایان هەیە. بۆ نموونە لەهەرێمی كوردستان تاوەكو ئێستا لە رێگاوبان، ئۆتۆبان، بەنداوەكان، لە سایلۆ و فڕۆكەخانە و تەنانەت ئەو پڕۆژانەی خزمەتگوزاریی راستەقینە پێشكەشدەكات مۆڵەتمان نەداوە بە وەبەرهێنەر، بەڵام لەم كابینەیەدا ئەو مۆڵەتانە دەدرێت، بەتایبەت كە حكوومەتی هەرێمی كوردستان ئێستا سەرقاڵی هەمواركردنەوەی یاسای وەبەرهێنانە بۆ ئەوەی بینێرێتەوە بۆ پەرلەمان بەمەبەستی پەسەندكردنی. بۆ لەمەودوا یاساكانی PPP وBOT لەهەرێمی كوردستان كاریان پێدەكرێت”.
گوتەبێژی یەكێتی وەبەرهێنەرانی كوردستان لەدرێژەی قسەكانیدا وەبەرهێنانی لە توركیا بەنموونەیەكی باش هێنایەوە بۆ چاولێكردنی لەهەرێم و رایگەیاند:
”ئێستا لەتوركیا فڕۆكەخانە گەورەكانی وەكو فڕۆكەخانەی ئیستانبوڵ كە گەورەترین فڕۆكەخانەی جیهانە، حكوومەت درووستی نەكردووە، بەڵكو بەو یاسایانەی باسمان كردن درووستكراوە و دراون بە وەبەرهێنەر. هەروەها جگە لەوە ئەو شەقامەی كە لە فڕۆكەخانەوە دەتباتەوە بۆ ناو ئیستانبوڵ ئەوەش گرنگە. ئێستا لە توركیا هەندێك شەقام درووستكراون كە بە پارەیە و ئۆتۆبانن. ئەمڕۆ وەبەرهێنانی هەرێمی كوردستان بەرەو ئەوە دەچێت، حكوومەتی هەرێم زۆر سوودی لە وڵاتانی دراوسێ بینیوە بەتایبەت توركیا، چونكە توركیا لەرێگەی وەبەرهێنانەوە توانیویەتی لەماوەی 10 ساڵی رابردوو گەورەترین ژێرخان بۆ خۆی درووستبكات. ئێمە چاوەڕوانییمان هەیە كە وەبەرهێنانی راستەقینە لەهەرێمی كوردستان بەمانای وشە دروست ببێت”.
سەبارەت بە ژمارە و رێژەی پڕۆژانەی لە سەردەمی قەیرانی دارایی و شەڕی داعش لە 2014ەوە، راگیرابوون، و ئێستا دەست بەكاركردن تێیاندا كراوەتەوە،مەلا یاسین رایگەیاند:
” لەهەرێمی كوردستان بەشێوەیەكی گشتی لەنێوان 45 بۆ 50 ملیار دۆلار مۆڵەتی وەبەرهێنانمان داوە، لەو بڕە ئەوەی خزمەتگوزاریی پێشكەش دەكات بایی 20 ملیار دۆلار دەبێت كە پڕۆژەی تەواوكراون. ئەوەی ماوە كە نزیكەی 25 بۆ 30 ملیار دۆلار دەبێت پڕۆژەی وەستاون بەهۆی قەیرانی دارایی و شەڕی داعشەوە. پڕۆژەمان هەیە بایی چەند ملیار دۆلارێكە كە بەتەنها مۆڵەتمان پێداوە و دەستیپێنەكردووە. نموونەی چەندین پڕۆژەمان هەیە وەكو هۆتێل حەیات لە سلێمانی كە مۆڵەتی وەرگرتووە، بەڵام دەستیپێنەكردووە. ماوەیەكە بەتایبەت لەسەرەتای ساڵی 2019ەوە، دوای چارەسەركردنی كێشەی پاشەكەوتی مووچە لەسەدا 40ی پڕۆژە وەستاوەكان دەستیان پێكردووەتەوە. ئێمە رێژەی 30 لەسەدی پڕۆژە وەستاوەكانمان تەواوكردبوو. ئێستا 40 لەسەدیشی دەستیپێكردووەتەوە. كەواتە رێژەی 30 لەسەدی پڕۆژەكانی وەبەرهێنان لەهەرێمی كوردستان كاریان تێدا ناكرێت”.
مەلا یاسین بەتایبەت لەبارەی بە پڕۆژەكانی نیشتەجێبوون دوا و رایگەیاند: “لەهەرێمی كوردستاندا 1000 پڕۆژەی نیشتەجێبوونمان هەیە، تا ئێستا 350 بۆ 400 پڕۆژەیان خزمەتگوزاریی پێشكەش دەكەن. 600 پڕۆژەی دیكەمان هەیە كە 300یان ئێستا كاركردن تێیاندا دەستیپێكردووەتەوە، نزیكەی 150 تا 180 پڕۆژەیان ئیشیان تێدا دەكرێت یان ناكرێت”.
گوتیشی: “لە هەرێمی كوردستان پێشتر 10 هەزار پڕۆژەمان هەبوو، پڕۆژەی بەڵێندەرایەتیی و وەبەرهێنانمان هەبوو كە هیچ كارییان تێدا نەدەكرا، ئێستا نزیكەی 70 لەسەدییان كارییان تێدا دەستی پێكردووەتەوە”.
