بارزان عەبدوڵڵا
مێژووی‮ ‬دووبارەبوونەوەی‮ ‬شەڕی‮ ‬براكوژی‮ ‬و هاندانی‮ ‬هاوڵاتیان و عەشیرەتەكان دژی‮ ‬شۆڕشەكانی‮ ‬رزگاریخوازیی‮ ‬بارزانیی‮ ‬نەمر و شێخ ئەحمەدی‮ ‬بارزان لەلایەك دوژمنانی‮ ‬كورد و كوردستان،‮ ‬دەگەڕێتەوە بۆ ساڵانی1885 ‮ ‬تا‮ ‬1958ی‮ ‬زایینی‮ ‬لەلایەن دوژمنانی‮ ‬كورد بۆ تێكدانی‮ ‬ئارامی‮ ‬و دەستكەوتەكانی‮ ‬گەلی‮ ‬كورد پلان بۆ دارێژاوە،‮ ‬ئەم سیناریۆیەش خەریكە دووبارە دەبێتەوە‮.‬ پەكەكە بە ئاشكرا دژایەتیی‮ ‬هەیمەنەی‮ ‬كوردستان دەكا،‮ ‬خەڵكی‮ ‬ناوچە جیاجیاكانی‮ ‬كوردستان و گوندنشینان لەو بارەیەوە دەڵێن ئەوان بە ئیعازی‮ ‬دوژمن چالاكییەكانیان ئەنجام دەدەن،‮ ‬دایمەن دەست لە ناودەستی‮ ‬دژمنن و لەلایەن ئەوانەوە پڕچەك دەكرێن،‮ ‬پەكەكە و سیاسەتی‮ ‬هەڵەی‮ ‬سەركردەكانیان و ئاراستەی‮ ‬ئایدۆلۆژییان ویستی‮ ‬خۆیانە،‮ ‬دەیانەوێ‮ ‬هەرچییەك سەرۆك بارزانی‮ ‬بۆ دامەزراندنی‮ ‬دەوڵەتی‮ ‬كوردی‮ ‬دروستی‮ ‬كردووە بیكەن بە خۆلەمێشی‮ ‬ئامانجە گڵاوەكانی‮ (‬دۆڕان كالكانەكان‮) ‬و مستەشارەكانی‮ ‬حكوومەتی‮ ‬بەشار ئەسەد و حەشدی‮ ‬شەعبی‮ ‬لە عێراق و پیرۆزكردنی‮ ‬ئاڵا و شیعارەكانیان لە پێش چاوی‮ ‬كامێرا و تەكنەلۆژیای‮ ‬سەردەم خەریكی‮ ‬فەلسەفاندنی‮ ‬خیانەتن‮. ‬بەهۆی‮ ‬هەلكوتانە سەر ماڵ و دێهاتەكان خەڵكێكی‮ ‬مەدەنی‮ ‬زۆر زەرەریان كردووە‮ ‬یان كەسیان لێ كوژراوە،‮ ‬تەنیا لە پارێزگای‮ ‬هەولێر و دهۆكدا زیاتر لە450 ‮ ‬گوند و ئاوایی‮ ‬وێران كراون و باغ‮ ‬و رەزەكانیان بووەتە شوێنی‮ ‬بۆردومانی‮ ‬توركیا و تونێلەكانی‮ ‬ئەوان،‮ ‬لەبەر شەڕ‮ ‬و ئاژاوەی‮ ‬توركیا و پەكەكە كەس ناوێرێ ئاوەدانیان بكاتەوە،‮ ‬رەونەقی‮ ‬سیاسەتی‮ ‬پەكەكە تێكدانی‮ ‬گوندەكان و سستكردنی‮ ‬گەشانەوەی‮ ‬ئابووریی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستانە،‮ ‬ئەوەتا دەیانەوێت لوولە نەوتییەكانی‮ ‬هەرێم بتەقێننەوە كە پێشتریش ئەو كارەیان كردبوو،‮ ‬مێرمنداڵی‮ ‬خەڵكی‮ ‬مەدەنی‮ ‬و بێتاوان فریو بدەن و بیكەن بە چەكدار و خوێنیان بە فیرۆ بدەن،‮ ‬ساڵانێكە گرووپی‮ ‬بەكرێگیراوی‮ ‬بەناو گەریلای‮ ‬پەكەكە خەریكە دەستكەوت و خەبات و خوێنی‮ ‬شەهیدانمان ژێرپێ بخەن‮ ‬لەپێناو كۆمەڵێك ئامانجی‮ ‬لاوەكی‮ ‬و بەدینەهاتوویان،‮ ‬هەروەكو چۆن پێشتر پەلاماری‮ ‬خەڵك و دێهات و گوندەكانیان داوە و چەندین منداڵیان لەناو لانكە سوتاند و خوێنی‮ ‬چەندین لاویان‮ ‬ڕشتووە و چەندین گوندیان وێران كردووە‮.‬ ‮ ‬ئەمرۆش هەوڵی‮ ‬نانەوەی‮ ‬ئاژاوە و هاندانی‮ ‬گوندنشینان بۆ لەباربردنی‮ ‬دەستكەوتەكانمان،‮ ‬یاریكردنە بە خوێنی‮ ‬شەهیدان و تێكدانی‮ ‬ئارامی‮ ‬و ئاسایشی‮ ‬كوردستان،‮ ‬دوژمنان نەیانتوانیوە بگەن بە ئاواتە گڵاوەكانیان،‮ ‬ئەمرۆ ئەوان پێشەنگن لە ئاژاوەگێڕی‮ ‬و لێدوان و هەڕەشە‮. ‬ پەكەكە رێكخراوێكی‮ ‬بەكرێگیراوە و ئاراستەكراوە،‮ ‬ئامانجی‮ ‬سەرەكییان تەنیا لەباربردنی‮ ‬حكوومەت و پەرلەمان و ئاڵا و خەباتی‮ ‬باشوری‮ ‬كوردستانە‮ (‬ئەمەشیان نەشادرۆتەوە‮)‬،‮ ‬بەڵگەش بۆ ئەوەی‮ ‬ئاگاداری‮ ‬راستی‮ ‬و دور لەدژایەتی‮ ‬بین لێدوان و هەرەشەكانی‮ ‬سەركردەكانیانە دژی‮ ‬خودی‮ ‬كورد نەك ئاراستەی‮ ‬دوژمنی‮ ‬سەرەكیمان،‮ ‬پەكەكە تا ئێستا هەزاران گوندیان لە لەباكوور و باشوور وێران كردووە،‮ ‬كردوویەتی‮ ‬بە لێڕەوار و شوێنگەی‮ ‬جەنگ،‮ ‬سەرەڕای‮ ‬لێدوانی‮ ‬هەرەشەئامێز و پەنجە هەڵبڕین بەڕووی‮ ‬هەرێم‮ ‬نەیانتوانیوە بستێك لەخاكی‮ ‬باكوور رزگار بكەن،‮ ‬سیاسەتە سەقەتەكانیان بووە هۆی‮ ‬لەدەستدانی‮ ‬عەفرین و چەندین ئاوایی‮ ‬و گوند و باخی‮ ‬كورد لە رۆژئاڤای‮ ‬كوردستان و‮ ‬ڕشتنی‮ ‬خوێنی‮ ‬هەزاران كورد بەدەستی‮ ‬دوژمن،‮ ‬هۆكارەكەشی‮ ‬لوتبەرزی‮ ‬و لەخۆبایی‮ ‬بوونی‮ ‬سەركردەكانیان بووە‮.‬