دكتۆر ئازاد حەوێزی
لە مێژووی‮ ‬بزووتنەوەی‮ ‬رزگاریخوازیی‮ ‬كورددا،‮ ‬بەپێی‮ ‬قۆناغەكانی‮ ‬خەبات بۆ داكۆكیكردن لە مافەڕەواكانی‮ ‬گەلی‮ ‬كوردستان بە رابەرایەتی‮ ‬بارزانیی‮ ‬نەمر دەیان داستان لە مێژووی‮ ‬شۆڕشەكاندا تۆمار كراوە و هەتا ئێستاش گەلی‮ ‬كوردستان و پارتیمان‮ (‬پارتی‮ ‬دیموكراتی‮ ‬كوردستان‮) ‬بە شانازییەوە‮ ‬یادی‮ ‬ئەو داستانانە دەكاتەوە كە بۆتە بەشێك لە‮ ‬یادەوەری‮ ‬بەشداربووانی‮ ‬ئەو داستانانە‮.‬
پاش ئەوەی‮ ‬گەڵانی‮ ‬عێراق و ئێران لە پێناو ململانێ سیاسی‮ ‬و خۆ فەرزكردنی‮ ‬شۆڤینیەت و فراوانكردنی‮ ‬دەسەڵات ماوەی‮ (‬8‮)‬ ساڵی‮ ‬جەنگی‮ ‬عێراق‮- ‬ئێران نەهامەتی‮ ‬و كارەساتی‮ ‬مرۆیی‮ ‬گەورەی‮ ‬لێكەوتەوە،‮ ‬سەدان هەزار كەس لەو جەنگە نگریسە بوونە قوربانی،‮ ‬جۆرەها چەكی‮ ‬قەدەغە كراوی‮ ‬نێودەوڵەتی‮ ‬دژ بە مرۆڤایەتی‮ ‬تێیدا بەكارهات،‮ ‬ئەم جەنگەش جگە لە بەرژەوەندیی‮ ‬دەوڵەتە زلهێزەكان هیچ كام لە گەلانی‮ ‬ناوچەكە لێی‮ ‬سوودمەند نەبوون،‮ ‬بەڵكو گەلی‮ ‬كوردستان لەكاتێكدا لە خەباتی‮ ‬چەكداری‮ ‬بوون و ناوچەیەكی‮ ‬فراوانی‮ ‬كوردستان لەژێر دەسەڵاتی‮ ‬پێشمەرگەدا بوون،‮ ‬ئەو جەنگە نگریسەیان گواستەوە سنوورەكانی‮ ‬ئێستای‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان لە خانەقین و بەدرە و جەسە و هەتا سنوورەكانی‮ ‬سێ كوچكەكەی‮ (‬عێراق ـــ ئێران ـــ توركیا‮) ‬تا كار گەیشتە ئەنفال و كیمیاباران و قڕكردنی‮ ‬گەلی‮ ‬كوردستانن،‮ ‬بۆ كپ كردنی‮ ‬دەنگی‮ ‬شۆڕش و شۆڕشگێڕان رق و كینەی‮ ‬رژێمی‮ ‬بەعس لە نزیك كۆتایی‮ ‬ئەو جەنگە گەورەیە رۆژ بە رۆژ زیاتر دەبوو،‮ ‬تەنانەت گەلانی‮ ‬عێراقی‮ ‬بە گشت پێكهاتەكانیانەوە گرتەوە و كەوتنە بەر شاڵاوی‮ ‬گرتن و كوشتن و قڕكردن بەتایبەتی‮ ‬شار و گوند و ناوچە سنوورییەكانی‮ ‬ژێردەسەڵاتی‮ ‬پێشمەرگە،‮ ‬بە هۆی‮ ‬هەل و مەرجی‮ ‬سەختی‮ ‬ئەو بارودۆخە سیاسییە لە ناوچەكە و نزیك بوونەوەی‮ ‬عێراق و ئێران لە رێككەوتن،‮ ‬رژێمی‮ ‬عێراق بۆ گەڕانەوەی‮ ‬سنوورەكانی‮ ‬ژێردەسەڵاتی‮ ‬پێشمەرگە هێزێكی‮ ‬زۆری‮ ‬لە سوپا و چەكدارە بەكرێگیراوەكانی‮ ‬و بە دەیان تانگ و چەكی‮ ‬قورس ئامادە كرد بۆ رووبەڕووبوونەوەی‮ ‬هێزی‮ ‬پێشمەرگە لە سنوورەكانی‮ ‬نێوان عێراق‮- ‬ئێران هەتا سنووری‮ ‬هەر سێ دەوڵەتی‮ ‬عێراق ژ ئێران ژ توركیا،‮ ‬كە دەكاتە ناوچەی‮ ‬خواكورك،‮ ‬بەڵام بە ئازایەتی‮ ‬و قارەمانیەتی‮ ‬هێزی‮ ‬نەپساوەی‮ ‬پێشمەرگە كە بە خۆراگری‮ ‬پارتی‮ ‬و بە سەرپەرشتی‮ ‬راستەوخۆی‮ ‬جەنابی‮ (‬سەرۆك مسعود بارزانی‮) ‬توانرا‮ (‬49‮) ‬رۆژ مقاوەمە لەگەڵ دڕندەترین و بەهێزترین لەشكری‮ ‬دەوڵەتێكی‮ ‬وەك عێراق بكرێ كە‮ (‬8‮) ‬ساڵ بە بەردەوامی‮ ‬جەنگی‮ ‬دژی‮ ‬ئێران كرد،‮ ‬رۆڵەكانی‮ (‬پارتی‮ ‬و بارزانی‮) ‬داگیركاری‮ ‬و ژێردەستەییان رەتكردەوە و قبوڵیان نەكرد،‮ ‬بۆ هەموو جیهانیان سەڵماند كورد ماوە و دەتوانێ لە هەر سات و كاتێكدا بێت بۆ مانەوەی‮ ‬نەتەوەیەك و مافەرەواكانی‮ ‬ئەوپەڕی‮ ‬بەرگری‮ ‬بكات،‮ ‬بۆیە لەو داستانە مەزنە دەرسێكی‮ ‬وا درایە هێزەكانی‮ ‬رژێمی‮ ‬بەعس كە خۆشیان نەیاندەزانی‮ ‬چۆن دەرباز ببن،‮ ‬ئەم مقاومەت و داستانە مەزنە تەنها مەغزای‮ ‬سەربازی‮ ‬و بەرگری‮ ‬و مقاوەمەت نەبوو،‮ ‬بەڵكو مەغزایەكی‮ ‬گەورەی‮ ‬سیاسی‮ ‬لە پشتەوە بوو،‮ ‬هەروەكو‮ (‬سەرۆك بارزانی‮) ‬لەو داستانە مەزنەدا بۆ پێشمەرگە بەشداربووەكانی‮ ‬ئەو داستانە مەزنە لە دوو كۆبوونەوەی‮ ‬فراواندا،‮ ‬سەڕەرای‮ ‬سەركەوتن و ورە بەرزی،‮ ‬پێشبینی‮ ‬گۆڕانكاریی‮ ‬سیاسی‮ ‬گەورەی‮ ‬لە رۆهەەڵاتی‮ ‬ناوەراست و بە تایبەتی‮ ‬لە عێراق وەك مژدەیەك بەخشییە پێشمەرگە و گەلی‮ ‬كوردستان،‮ ‬ئەو پەیامەش ئۆمێدی‮ ‬گەورەی‮ ‬دایەوە نەك بە هێزەكانی‮ ‬پێشمەرگە و پارتییەكان،‮ ‬بەڵكوو بە هەموو هێزە سیاسییەكانی‮ ‬سەر گۆرەپانی‮ ‬خەبات كە هەتا ئێستاش وەك بەڵگەیەكی‮ ‬مێژوویی‮ ‬وتە بە نرخەكانی‮ ‬و پێشبینییەكانی‮ ‬سەرۆك‮ (‬مسعود بارزانی‮) ‬لە بۆنەكاندا رەنگدانەوەی‮ ‬هەیە،‮ ‬بۆیە گەلی‮ ‬كوردستان بە مقاومەت و خۆڕاگری‮ ‬و‮ ‬ڕەوایی‮ ‬كێشە نەتەوەیی‮ ‬و نیشتمانییەكەی‮ ‬سەركەوتنی‮ ‬بە دەست هێنا و بەرهەمەكەشی‮ ‬رووخاندنی‮ ‬رژێمی‮ ‬بەعس‮ ‬بوو كە لە مێژووی‮ ‬مرۆڤایەتیدا دڕەندەترین رژێم بووە كە دژی‮ ‬گەلەكەی‮ ‬خۆی‮ ‬بە كورد و عەرەب و نەتەوەكانی‮ ‬ترەوە بەرەو كوشتن و لە ناوچوون هاتوون،‮ ‬گەلی‮ ‬كوردستان و بزووتنەوە رزگاریخوازییەكەی‮ ‬بە رابەرایەتی‮ (‬سەرۆك بارزانی‮) ‬بەرهەمی‮ ‬قوربانیدان و خۆڕاگری‮ ‬و خەبات و مقاومەتی‮ ‬خۆی‮ ‬بینی،‮ ‬كە حكوومەت و پەرلەمان و هەرێمێكی‮ ‬سەربەخۆی‮ ‬كە كورد حوكمرانی‮ ‬خۆی‮ ‬بكات،‮ ‬داستانی‮ ‬خواكورك و دەسكەوتی‮ ‬گەورەی‮ ‬مێژوویی،‮ ‬سەربازی‮ ‬و سیاسی‮ ‬بەدەستهێنا كە ئەمرۆ بەرهەمەكەی‮ ‬دەبینین لە سایەی‮ ‬خوێنی‮ ‬شەهیدە قارەمانەكانی‮ ‬كە گیانی‮ ‬خۆیان كردە قوربانی‮ ‬گەل و نەتەوە و نیشتمان،‮ ‬ئەو داستانە بووە سیمبولی‮ ‬مقاومەت و خۆڕاگری‮ ‬پێشمەرگە قارەمانەكان كە سەرۆك‮ (‬مسعود بارزانی‮) ‬رابەرایەتی‮ ‬و سەركردایەتی‮ ‬دەكرد،‮ ‬هەزاران سڵاو لە رۆحی‮ ‬پاكی‮ ‬سەرجەم شەهیدانی‮ ‬رێگای‮ ‬رزگاریی‮ ‬كورد و كوردستان،‮ ‬هەر لەو كات تا بە ئێستاش دەگات پێشمەرگە زامنی‮ ‬پاراستنی‮ ‬دەسكەوت و مافەكانی‮ ‬گەلی‮ ‬كوردستانە‮.‬