دكتۆرە مەیادە نەجار❊
مێژووی بزاڤی ڕزگاریخوازیی گەلی كوردستان هەمیشە گۆڕانكاری تایبەتی بەخۆیەوە دیوە، زۆرجار گۆرانكارییەكان كاریگەریی لەسەر ئایندەی ئەو میللەتە هەبووە، تەنانەت كاریگەرییان لەسەر خەباتی پارچەكانی تری كوردستانیش بەجێهێشتووە، چونكە مێژووی خەباتی نەتەوایەتی لە هەرێمی كوردستان و تێكوشانی پارتی دیموكراتی كوردستان گرێدراوی یەك پرسە، چونكە پارتی دیموكراتی كوردستان یەكەم پارتی نەتەوەیی نیشتمانی بووە لەسەر ئاستی هەموو پارچەكانی كوردستان خەباتی لەپێناوی مافی نەتەوەیی كورددا كردووە، كە ئەمەش مێژوویەكی تۆماركراوی پڕلە شانازییەوە لە خەباتی ڕزگاریخوازیی گەلی كوردستاندا.
پارتی دیموكراتی كوردستان لە ڕۆژگارێكی زۆر هەستیاردا لە16/8/1946دا بەرابەرایەتی (باوكی رۆحیمان) سەرۆك بارزانیی نەمر دامەزرا، لەكاتێكدا كە جیهانی مرۆڤایەتی لەدوای كۆتایyهاتنی جەنگی دووەمی جیهان بەقۆناغێكی زۆر تایبەتدا تێدەپەڕی و میللەتی كورد لەهەموو كات زیاتر پێویستی بە پارتێكی نەتەوەیی بوو، لەو ساتە وەختەدا پارتی دیموكراتی كوردستان وەك یەكەمین پارتی نەتەوەیی بووە پارتی دایك لە هەرێمی كوردستاندا، لەكەمترین ماوەدا پارتی توانی هزری نەتەوەیی زیندوو بكاتەوە، چونكە پارتی دیموكراتی كوردستان توانی شۆڕشی كورد لە بیروئایدۆلۆژی ماركسییەوە بۆ هزری نەتەوایەتی بگۆڕێت، چونكە یەكەم هەنگاوی خەباتی نیشتمانی بوو لەكوردستان و یەكەم دەستپێكی جریوەی شۆڕشی نەتەوایەتی بوو، چونكە یەكەم پارتی نەتەوەیی نیشتمانی كەوتە خەباتی چەكداری لەڕۆژگارێكی دوای جەنگی دووەمی جیهان، كاتێك زۆربەی نەتەوەكانی جیهان بەسەربەخۆیی و مافی خۆیان گەیشتن، ئەوكات میللەتی كورد بەهۆی سیاسەتی دابەشكراوی نێوان زلهێزەكانی ئەو سەردەمەی جیهان، مییلەتی كورد نەیتوانیبوو ئەزموونێكی سەربەخۆیی بۆ خۆی مسۆگەربكات، لەو ڕۆژگارەدا پارتی دیموكراتی كوردستان بەرابەرایەتی باوكی رۆحیمان سەرۆك بارزانیی نەمر یەكەم گزنگی نەتەوایەتی دەست پێكرد و یەكەم هەنگاوی بەرەو شۆڕشی نەتەوەیی نا، بارزانیی نەمر وەك سەرۆكی خەباتگێڕی هەر چوار پارچەكە زۆر بەوردبینییەوە كاری دەكرد، دوای ئەوەی روودەكەنە كوردستانی رۆژهەڵات و خزمەت بە كۆماری كوردستان وەك دەستكەوتێكی نەتەوەیی دەكەن، هەنگاوی دووەمی دامەزراندنی پارتی دیموكراتی كوردستان دەبێ لە باشووری كوردستان، ئەمە نیشانەی ئەوەیە كە خەباتی پارتی دیموكراتی كوردستان هەمیشە لەپێناوی نەتەوەیی و ڕرزگاری و سەربەخۆییدا بووە لەهەرچوار پارچەی كوردستاندا، لەروویەكی ترەوە بارزانیی نەمر توانی خاڵێكی هاوبەش لەنێوان سەرجەم پارچەكانی كوردستان دروست بكات بە مەبەستی ڕزگاربوون لەدەستی داگیركەران، لێرەدا دەبینین كە پارتی دیموكراتی كوردستان لەیەكەم رۆژی دامەزراندنیەەوە هەولی دروستكردنی دەوڵەتێكی سەربەخۆی بۆ كوردستانی گەورە و یەكگرتنی گشت پارچە دابەشكراوەكانی كوردستان داوە، چونكە یەكەم پارتی نەتەوەیی بووە لەمێژووی خەباتی ڕزگاریخوازیی كوردستاندا.
بارزانیی نەمر كوردی بەجیهان ناساند، رێبازی بارزانیی نەمر بزوێنەری گرنگی خەباتی كوردایەتییە لەكوردستانی گەورە بەگشتی و كوردستانی باشوور بەتایبەتی. بازرانیی نەمر نیشانە و رەمزی تێكۆشانە لەمێژووی نەتەوەكەماندا، چونكە بارزانیی نەمر كوردی بەهەموو جیهان ناساند و لەزۆربەی وڵاتانی جیهان كاتێك كوردێك سەردانی وڵاتانی دەكرد راستەوخۆ بەبارزانی كوردیان دەناسییەوە.
هەروەها خەباتی نەتەوەیی پارتی دیموكراتی كوردستان هەمیشە كۆمەڵێك بەهای گرنگی پراكتیزە كردووە وەك پاراستنی یەكڕیزی نیشتمانی و هەوڵدان بۆ یەكدەنگی نەتەوەیی و پاراستنی سروشتی نیشتمانی گەلەكەمان و هەمیشە دەرگای پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ گشت كەمە نەتەوەیی و كەمە ئاینییەكان كراوە بووە، لەرێگەی پارتی دیموكراتی كوردستانەوە خەباتی هاوبەش بۆ ڕزگاریی كوردستان كراوە، گشت پێكهاتە جیاوازەكان لەچوارچێوەی خەباتی نیشتمانی و نەتەوەیی پارتی دیموكراتی كوردستان كاریان كردووە، تەنانەت ئەو كەسانەی كە ڕۆژانێك دژی پارتی دیموكراتی كوردستان كاریان كردووە، هەمیشە بارزانیی نەمر زۆر بەڕۆحێكی لێبوردەیی مامەڵەی لەگەڵ كردوون و وەك برا تەماشای كردوون، بەڵگەش بینیمان بارزانیی نەمر چەندین جار لەپێناوی پاراستنی برایەتی و یەكڕیزیی نەتەوەیی لە نەیارانی خۆی خۆشبووە ،تەنیا لەپێناوی یەكڕیزی گەلی كوردستاندا، ئەمڕۆش لەژێر ڕۆشنایی خەباتی 73 ساڵەی پارتی دیموكراتی كوردستان دەبێ ئاماژە بەوە بدرێت كە پارتی لەئێستادا ئەركەكەی زۆر قورسترە لەرابردوو، چونكە نەیارانی هەموو هەوڵێكیان لەباربردنی پرۆسەی دیموكراتییە لەكوردستاندا.
پارتی و ڕابەرایەتی شۆڕش
كاتێك خۆیندنەوەیەكی ورد بۆ مێژووی شۆڕشەكانی گەلی كورد دەكەین دەبینین كە پارتی دیموكراتی كوردستان دامەزرێنەری گشت شۆرشەكان بووە، هەمیشە هەموو ڕاپەرین و شۆرشەكان بەڕابەرایەتی پارتی بوون، بەرەنگاربوونەوەی هێزە داگیركەرەكانی بەریتانی و عێراقی لەیەك كاتدا دواتریش پارتی دیموكراتی كوردستان یەكەم زەنگی شۆڕشی نەتەوەیی لە یانزەی ئەیلولی 1961 لێدا كە شۆڕشی مەزنی ئەیلوول یەكەم شۆڕشی نەتەوەییە كە بووە هۆی لەدایكبوونی رێككەوتنامەی یانزەی ئازاری 1970 كە یەكەم جاڕنامەیە لەمێژووی عێراقدا بەفەرمی دان بەمافی نەتەوەیی كورددا بنرێت، هەروەها باوكی رۆحیمان بارزانیی نەمر، توانی بەجیهان بڵێت كە كورد میللەتێكە لە بەرانبەر داگیركەراندا چۆك دانادات.
ئەمڕۆش دەبینین پارتی دیموكراتی كوردستان بەسەركردایەتی سەرۆك مەسعود بارزانی بەردەوامە لە هەڵگری مەشخەلی نەتەوەیی و هەڵگری مەشخەڵی ئاوەدانییە، هەڵگری پەیامی ئاشتی و برایەتییە، هەڵگری وەرچەرخانێكی مێژووییە، هەڵگری هێمای سەركەوتنە بۆ هەموو تاكێكی كورد.
كابینەی نوێیەم و ئایندەیەكی گەش
ئەمرۆش لەیادی دامەزراندنی پارتی دیموكراتی كوردستاندا، لەسایەی كابینەی نۆیەم بەسەرۆكایەتی ڕێزدار (مەسرور بارزانی) ئایندەیەكی گەش چاوەڕێی هەرێمی كوردستان دەكات، ئەمساڵ هەنگاوەكانی پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ دروستكردنی كوردستانێكی بەهێز یەكێكە لەو پەیامە پیرۆزانەی كە هەموو تاكێكی كوردی دڵخۆش كردووە، سەرەڕای هەنگاوە سەركەوتووەكانی كابینەی نۆیەم لەچارەسەركردنی تەواوی كێشە جیاوازەكاندا كە بۆتە هۆی بەخشینی ئومێدی گەش بۆ سەرجەم تاكی كورد.
لەكۆتاییدا باسكردن و شرۆڤەكردنی دامەزراندنی پارتی دیموكراتی كوردستان و هەنگاوە زێرینەكانی ئەو پارتە بەئاسانی ناتوانرێت لەنووسینكی وەها سادەی پۆختدا باس بكرێت، پێویستی بەچەندان توێژینەوەی ئەكادیمیی زانستی بەرفراوان هەیە، بەهیوای ئەوەی توانیبێتم كە تا رادەیەك كەمێك ئاوڕ لەو مێژووە پڕ لەشكۆداری و فیداكارییەی پارتی بدەمەوە.
❊ ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق.
