رێبەر عەبدوڵڵا دەربوتكی‮ ‬
رەنگە هەلڤەدانا بەرپەرێن دیرۆكا پارتیێ ڤێ‮ ‬یەكێ خویا بكە‮ ‬،‮ ‬كو ب درێژاهییا دیرۆكا دروست بوونا پارتیێ وەكە حیزبەكە نەتەوەیی‮ ‬،‮ ‬د هەر رۆژ ژمێرەكە خوە دا پارتی‮ ‬كارییە خزمەتەكێ پێشكەشی‮ ‬نەتەوەیێ خوە تەڤایا خەلكێ كوردستانێ بكە‮ ‬،‮ ‬ئەڤ تشەتە دیار و بەرچاڤە دناڤا دیرۆكا پارتیێ دا‮.‬
هەر ل دەما دروست بوونا پارتا دیموكراتا كورستانێ ل‮ ‬16 ‮ ‬تەباخا سالا‮ ‬1946‮ ‬وەكە حیزبەكە بەرچاڤ د مەیدانا خەبات و تێكوشانێ دا دناڤا درۆشمێن خوە دا بەردەوام تەكەزی‮ ‬ل سەر خزمەتكرنا نەتەوەیێ خوە هەمی‮ ‬خەلكێ كوردستانێ كرییە‮ ‬،‮ ‬ئەڤە وێ‮ ‬یەكێ ئەشكەرا دكە‮ ‬،‮ ‬كو راستە پارتی‮ ‬د خزمەتا نەتەوەیەكێ دایە.‮ ‬ ژبەر كو‮ ‬یا خویایە دامەزراندنا پارتی‮ ‬ل سەر دەستێ باڤێ رۆحی‮ ‬یێ نەتەوەیی‮ ‬و رێبەرێ تەڤگەرا رزگاریخوازییا گەلێ كوردستانێ مستەفا بارزانی‮ ‬ژبۆ خزمەتا نەتەوەیەكێ مەزلوم و هەمی‮ ‬خەلكێ دامەزراندییە‮ . ‬د دیرۆكا پارتیێ دا رۆژ ب رۆژ دەستكەفتێن نوو ژبۆ گەلێ كورد هاتنە توماركرن‮ ‬،‮ ‬هەر ل دەستپێكا دروستبوونا كومارا كوردستانێ پارتی‮ ‬كار ژبۆ خزمەتا نەتەوەیی‮ ‬دەستپێكرییە‮ .‬
‮ ‬ل پشتی‮ ‬تێكچوونا كومارا كوردستانێ ژی‮ ‬جەنەراڵ مستەفا بارزانی‮ ‬تەڤی‮ ‬كومەكە هەڤالین خوە بەر ب‮ ‬یەكەتییا سۆفیەتا بەرێ ب رێكەتن ژبۆ پاراستن و مانەڤا مللەتەكێ مەزلوم دناڤا چار ئالیێن دوژمن دا‮ . ‬پشتی‮ ‬ڤەگەریانێ ل‮ ‬یەكەتییا سۆفیەتێ مستەفا بارزانی‮ ‬ژبال عەبدولكریم قاسم سەرۆك كومارێ وێ دەمی‮ ‬یێ عێراقێ و گەلێن جدا جدا‮ ‬یێن عێراقێ هاتە پێشوازكرن‮. ‬
پشترە تەڤی‮ ‬هكومەتا عێراقێ‮ ‬،‮ ‬بارزانی‮ ‬نەمر كار ژبۆ وێ‮ ‬یەكێ كر كو مافێن گەلێ كورد ب دەست بخە و ژبال خوەڤە ژی‮ ‬هكومەتا عێراقێ چەندین سوز ب سەكردایەتییا گەلێ كورد دان‮ ‬،‮ ‬لێ ل تەڤایا وان سوزێن خوە پوشمان بوون ل هەمبەر گەلێ كورد‮ . ‬خزمەتێن پارتیێ ل ڤڕ‮ ‬رانەوەستیان و بەردەوامی‮ ‬هەبوو تەڤی‮ ‬گوهەرتێن تەڤایا هكومەتێن‮ ‬یەك لدوف‮ ‬یەك دانوستاندن و گوتوبێژ لدۆر مافێن گەلێ كورد تەڤی‮ ‬وان هكومەتا كر‮ ‬،‮ ‬لێ تەڤایا وان هكومەتا ل هەمبەر كوردان و سەركردایەتییا كوردستانێ سوزێن خوە ب جه نەئانینە‮ .‬
پارتا دیموكراتا كوردستانێ ل هەمبەر وان بێ سوزیێن كو هكومەتێن عێراقێ ل هەمبەر كوردان كری‮ ‬،‮ ‬شورشا مەزنا ئەیلولێ ب سەركردایەتییا بارزانیێ نەمر شەر دژی‮ ‬هكومەتا عێراقێ راگەهاند ژبۆ ب دەستخستنا مافێن گەلێ كورد‮ ‬،‮ ‬هكومەتا عێراقێ ل سەردەمێ ئەحمەد حەسەن بەكر نەچار بوو‮ ‬،‮ ‬كو ب كەڤە ناڤا دانوستاندنان تەڤی‮ ‬سەركردایەتییا پارتییا دیموكراتا كوردستانێ ب سەركردایەتییا بارزانیێ نەمر‮ ‬،‮ ‬ئەنجامێن وان دانوستاندنا ژی‮ ‬بوویە سەدەما ژ دایك بوونا مافی‮ ‬ئوتونومێ ژبۆ گەلێ كورد‮ ‬،‮ ‬كو ل رۆژا‮ ‬11 یێ ئادارا سالا‮ ‬1970 ‮ ‬ئەو لهەڤهاتن دناڤبەرا سەركردایەتییا كوردستانێ‮ ‬و هكومەتا عێراقێ هاتە ئیمزەكرن‮ . ‬پشتی‮ ‬بنپێكرنا وێ لهەڤهاتنێ ژی‮ ‬پارتی‮ ‬ل خزمەتكرنا نەتەوەیێ خوە بەردەوام بوو‮ ‬،‮ ‬پشتی‮ ‬نسكۆیا سالا‮ ‬1975 ێ دەما خەلكێ كوردستانێ ئاوارەیێ كوردستانا رۆژهەلات بووی‮ ‬،‮ ‬پارتی‮ ‬جارەكە دن خوە ژبۆ خزمەتكرنا نەتەوەیێ خوە‮ ‬یێ مەزلوم دەست ب نوو بوونا خوە كر و جارەكە دن شۆڕش ب سەركردایەتییا ئیدریس جوانە مەرگ و سەرۆك بارزانی‮ ‬ئاڤا كر‮ ‬،‮ ‬كو شورشا گوڵانێ بوویە رووناهییەكە روون د تاریاتییا كو ل سەر گەلێ كورد هاتبوو سەپاندن‮ . ‬شۆڕشا گوڵانێ د‮ ‬26 گوڵانێ سالا1976 دەشتپێكر و ئەڤ‮ ‬یەكە ژی‮ ‬بوویە سەدەما درێژەدان ب شۆڕشا ئەیلۆلێ و هێڤییەكە مەزن ژی‮ ‬ژبۆ گەلێ كورد ئاڤا كر‮ ‬،‮ ‬كو ب كار بن بگەهن خەونێن خوە‮ . ‬هەر دناڤا شۆڕشا گوڵانێ دا چەندین داستانێن قەهرەمانانە هاتنە تومار كرن‮ ‬و پلانا بەریێ كوردستانێ دانا ژبۆ راپەرینا مەزن‮ ‬یا سالا‮ ‬1991 ‮ ‬ب سەركردایەتییا ئیدریس جوانە مەرگ و سەرۆك بارزانی‮ . ‬كو ل رۆژا‮ ‬5 ئادارێ‮ ‬1991 ‮ ‬راپەرینا مەزن دەستپێكر و خەلكێ كورستانێ ژ بن زۆلم و زورییا رژێما ل ناڤ چوویا بەعس دەرخست‮ ‬،‮ ‬پشتی‮ ‬سەركەفتنا راپەرینا مەزن ل دژی‮ ‬رژێما بەعس‮ ‬،‮ ‬ل باژارێ كۆیێ دناڤا جەماوەری‮ ‬دا سەرۆك بارزانی‮ ‬فەرموو‮: ( ‬دڤێ هەلبژارتنن دیموكراسیانە بێن كرن ژبۆ ئاڤاكرنا سازیێن‮ ‬یاسایی‮ ‬ل كوردستانێ‮ ) ‬ئەڤ ئاخفتنا سەرۆك بارزانی‮ ‬بوویە سەدەما ئاڤاكرنا سازیێن‮ ‬یاسایی‮ ‬ل هەرێما كوردستانێ وەكە پەرلەمێنتا كوردستانێ و هكومەتا هەرێما كوردستانێ‮ ‬،‮ ‬خەلكێ كوردستانێ ل بن سێبەرا هكومەتا هەرێما كوردستانێ دەست ب ژیانەكە ئارام كر و رۆژ ب رۆژ كورد بەر ب پێشدا د چوون‮ . ‬پشتی‮ ‬هەرفینا رژێما بەعس ل سالا‮ ‬2003 ێ پارتییا دیموكراتا كوردستانێ ب سەركردایەتییا سەرۆك بارزانی‮ ‬دیسان دەست ب هەڤدیتنا كر تەڤی‮ ‬وان كەسایەتیێن سیاسی‮ ‬یێن عێراقێ ژبۆ ب دەستخستنا مافێن رەوا‮ ‬یێن گەلێ كورد‮ ‬،‮ ‬هەیا كو دناڤا دەستورا عێراقێ ژی‮ ‬دا چەندین ماددەیێن گرینگ لدۆر ماف و ئیمتیازێن گەلێ كورد هاتن چەسپاندن‮ . ‬تێ زانین كو پارتییا دیموكراتا كوردستانێ هەرگاڤ هەول ددە، كو خەونێن گەلێ كورد ب دەست بینە و هەر‮ ‬یا بەردەوامە‮. ‬
د سالا‮ ‬2014 ‮ ‬تەڤی‮ ‬هاتنا چەكدارێن خەلافەتا ئیسلامی‮ ‬ژبۆ سەر ئاخا كوردستانێ‮ ‬،‮ ‬پارتییا دیموكراتا كوردستانێ‮ ‬ب سەركردایەتییا سەرۆك بارزانی‮ ‬ل هەمبەر وان راوەستان‮ ‬،‮ ‬نەهێلا ئاخا كوردستانێ بكەڤە بن كونترۆلا وان ژ دەست وان دەرخست‮ ‬،‮ ‬كو ب هزاران پێشمەرگەهێن قەهرەمانێن خوە گۆری‮ ‬ئاخا پیروزا كوردستانێ كر‮ . ‬
ل دەما كو پارتییا دیموكراتییا كوردستانێ ب سەرۆكاتییا سەرۆك بارزانی‮ ‬بریارا ئەنجامدانا ریفراندومی‮ ‬دا‮ ‬،‮ ‬دژومنێن كوردان كەتنە ناڤا گەفان و چەواشەكارییان ل دژی‮ ‬سەرۆك بارزانی‮ ‬و پارتییا دیموكراتا كوردستانێ‮ ‬،‮ ‬لێ ئەو‮ ‬یەك نەبوویە سەدەما سارڤەكرنا پارتی‮ ‬و سەرۆك بارزانی‮ ‬و خەلكێ كوردستانێ لدۆر دەستخستنا مافی‮ ‬چارەنڤیسا گەلێ كورد‮ ‬،‮ ‬ل رۆژا‮ ‬
25 ‮/‬ 9 ‮/‬ 2017 ‮ ‬پروسەسا ریفراندومێ ب سەرۆكاتییا سەرۆك بارزانی‮ ‬و پشتەڤانییا خەلكێ كوردستانێ هاتە ئەنجامدان و سەركەتنەكە مەزن ب دەست خست‮ . ‬كو پرانییا خەلكێ كوردستانی‮ ‬ب دەنگێ‮ ( ‬بەلێ‮ ) ‬ژبۆ سەربخوەبوونا كوردستانێ دەنگ دان‮ . ‬كو رێژەیا‮ ‬92،7% ‮ ‬دەنگان ب دەست خست‮ . ‬ئەڤە ژی‮ ‬د دیرۆكا پارتییا دیموكراتا كوردستانێ دا بوویە‮ ‬،‮ ‬مەزنترین دەستكەفت ژبۆ ئاڤاكرنا دەولەتا كوردستانێ ب سەرۆكاتییا سەرۆك بارزانی‮ . ‬كو سەد سالە گەلێ كورد ژبۆ خەون و چارەنڤیسا خوە خەبات و تێكوشانێ دكە‮ ‬،‮ ‬دا بگەهە وان داخوزیێن خوە‮ ‬،‮ ‬هەر چەند هنەك ئالی‮ ‬و گروپ‮ ‬یێن خیانەتكار د خوازن رێگریێ ل وان گاڤێن پارتیێ بگرن‮ ‬،‮ ‬لێ ئەو نەكارینە و نكارن ژی‮ ‬،‮ ‬ژبەر كو سیاسەتا حەكیمانەیا‮ ‬یا جەنابی‮ ‬سەرۆك بارزانی‮ ‬وان هەمی‮ ‬پیلانان ژ ناڤ دبە‮ ‬،‮ ‬كو دبنە رێگر ل هەمبەر چارەنڤیسێ گەلێ كورد‮.‬
د نها ژی‮ ‬دا پارتییا دیموكراتا كوردستانێ ب سەرۆكاتییا سەرۆك بارزانی‮ ‬رۆژ ب رۆژ دەستكەفتێن مەزن ژبۆ گەلێ كورد ب دەست دخە و كوردستان بەر ب پێشدا دچە و رۆژێن گەش چاڤەریێ كوردستانێ دكەن‮.