دكتۆرە مەیادە نەجار❊
یەكێك لەهەنگاوە گرنگەكانی پارتی دیموكراتی كوردستان بەدرێژای مێژووی بزاژی ڕزگاریخوازی گەلی كورد، بنیاتنانی كوردستانێكی بەهێزبووە، هەمیشە پارتیەكان هەموو هەولێكیان بۆ دروستكردن و تۆكمەكردنی كوردستان بووە، ئەمەش وایكردووە كە پارتی لەهێزە سیاسیەكانی تر جیاوازبێت، چونكە بۆ ساتێكیش دەستبەرداری مافە نەتەوەییەكان نەبووە. پارتی دیموكراتی كوردستان لەهەڵبژاردنەكانی ئەیلولی 2018دا كوردستانێكی بەهێزی كردە دروشم و بانگەشەی هەڵبژاردن رەنگە ئەوكات زۆر لەهێزە سیاسیەكانی تر بەبیانووی جیاواز خۆیان لەكوردستانی بوون دەزیەوە، تەنانەت هەندێك لەو هێزانە ئەوكات بانگەشەی بەناوەندی كردن سیاسەتیان لە عێراق دەكرد، بەڵام پارتی دیموكراتی كوردستان پێداگری زیاتر لەكوردستانی بوون دەكرد. لەئێستاشدا پێكهێنانی كابینەی نوێیەم بەسەرۆكایەتی ڕێزدار كاك (مەسرور بارزانی)و هەنگاوەكانی بۆ بەهێزكردنی هەرێمی كوردستان دەستپێكردووە، بەهیزكردنی كوردستان و پاراستنی ناوماڵی كورد لەسایەی ئەم كابینەیەدا یەكێك دەبێت لەو پرسانەی كە شایەنی باسكردن بێت. ئەوەی جێگەی سەرنجی هەمووانە ڕێزدار كاك (مەسرور بارزانی) لەكاتێكی زۆر ناهەمواردا ئەركێكی زۆر قورسی كەوتۆتە سەرشان چونكە ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەگشتی بەدۆخێكی زۆر هەستیاردا تێدەپەرێت لەلایەك ناكۆكی نێوان ئێران و ئەمریكا گەیشتۆتە ئاستێكی زۆر مەترسیدار، بێجگە لەوە هێزە هەرێمیەكانی تر ناكۆكیان لە زیادبووندایە، ئەمەش وادەكات كە كێشەی بەرفراوانتر بەرۆكی ناوچەكە بگرێت ، ئەم گۆرانكاری و پیشهاتە سیاسیانە وادەكات ئەركی سەرشانی ڕێزدار (مەسرور بارزانی) زۆر قورستر بێت. بێگومان كەسایەتی بەتوانای ڕێزدار كاك (مەسرور بارزانی) و ئەزموونی كاركردنی و سەركەوتنی لەسەرجەم بوارەكاندا وادەكات بەهەنگاوە ژیر و بوێرەكانی بتوانێت ئەم قوناغە قورسە ببرێت و ئەزموونێكی سەركەوتوو لەسیاسەتی بەرێوەبردن و دەوڵەتداری لە هەرێمی كوردستان بنیات بنێت، چونكە سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان كەسایەتییەكی سیاسی و دیار بووە لە ناو شۆڕشی كوردی و هەرێمی كوردستان و كەسێكی گەنج و ئەكادیمییە و بڕوانامەی بەرزی بەدەست هێناوە و لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەكانیشدا كەسایەتییەكی دیارە و كاریگەری لەسەر بەهیزكردن و ئاراستەكردنی زۆر پرسی دیار هەبووە، هەروەها هەنگاوە سەركەوتوەكانی شایەتی بۆ دەدەن، لەلایەكی ترەوە سەڕەڕای ئەوەی كەسێكی نموونەییە و هەمیشە جێگەی متمانەی هەموو میللەت بووە بەشێكی تر كە سەركەوتنی مسۆگەر دەكات بۆ ئەوە دەگەڕیتەوە كەباوكێكی سەركردە و كاریزمایەكی بەهێزی وەك ڕیزدار سەرۆك مسعود بارزانی پشتیوانی لێ دەكات، كە خەڵك بەشێكی خۆشەویستیی باوكی بەو دەدەن و ئومێدیان پێیەتی كە دەتوانێت كاری بەرچاو بكات. كاریزمایی ڕێزدار كاك (مەسرور بارزانی) وادەكات كەبتوانێت كۆنتڕۆڵی بەشێك لەو پەرتەوازەییەی وڵات بكات، كە ساڵانێكە ململانێ سیاسییەكان شپرزەیان كردووە، بەتایبەتی یەكخستنەوەی نێوماڵی كورد كە ئەرێكی زۆر گرنگ دەبێت لەم قۆناغەدا، بەتایبەتی كاریزمایی سەرۆكی حكومەت دیفاكتۆیەك دروست دەكات كە تەواوی لایەنە بەشداربووەكانی حكومەت ناچاربن تەواوی بەرپرسیارێتی هەڵبگرن، چونكە وەك بینیمان لە كابینەكانی پێشوودا لایەنەكانی بەشداربوو لە حكومەت قاچێكیان لە حكومەت و قاچێكیان لە ئۆپۆزسیۆن بوو، بەلام لەم كابینەیەدا ئەم كارە ئەستەم دەبێت. ئەندازیاری ئارامی و ئاشتی، كارێزمایی دەوڵەتداری یەكێك لەخاڵە بەهێزەكانی ڕێزدار كاك (مەسرور بارزانی) ئەوەیە كە ئەزموونی پێشووی لە ئەنجوومەنی ئاسایش نموونەیەكی بێوێنەی لەسەركەوتن تۆماركرد، چونكە لەو ماوەیەدا كەسەرپەرشتی كردنی ئەم دەزگا هەستیارەی كەوتە ئەستۆ رۆژهەڵاتی ناوەراست كەوتە قەیرانێكی نامۆی ئەمنی و شاڵاوی تیرۆر جەنگی تایەفەگەری زۆربەی ولاتانی ناوچەكەی گرتەوە، دواتر شالاوێكی تیرۆلیستی لەژیر چەندین ناوی جیا لەوانە گروپی تیرۆلیستی داعش رووی لەناوچەكە كرد و هێرشی بۆ سەر زۆربەی وولاتانی رۆژهەلاتی ناوەراست دەستپێكرد، ئەوەی شایەنی باسبێت بەهۆی هەنگاوە ژیرەكانی ڕێزدار (مەسرور بارزانی) بەدرێژای ئەو ماوەیە هەرێمی كوردستان بەئارامی مایەوە تەنانەت ئارامی هەرێمی كوردستان بوو بەدەرگایەك بۆ ولاتانی تری ناوچەكە و وەك خاكێكی فریاد رەس وەها بوو بۆ پەنابەرانن ئەگەر زیاتر ووردبینەوە هەرێمی كوردستان تاكە ناوچەی ئارام بەدرێژای ماوەی چەندین ساڵ و ملیونان پەنابەر روویان لەهەرێمی كوردستان كرد، بگرە زۆربەی چاودیرانی سیاسی هەرێمی كوردستانیان ناولێنابوو دورگەیەكی ئارام لەناو دەریایەكی پڕ لەئاگردا. لێرەدا ئارامی هەرێمی كوردستان بگرە رزگاربوونی ئەو ژمارە بەرچاوەی پەنابەران بۆ بەتوانایی و كارامەیی سەركردەی پالەوان ڕێزدار كاك (مەسرور بارزانی) دەگەڕیتەوە كەشایەنی ئەوەبوو كە ئەفسانەی تێكشاندنی تیرۆر ناوی بنرێت، بۆیە دەكرێت لێرەدا بڵین ڕێزدار كاك (مەسرور بارزانی) نموونەیەكی وەها پیرۆز و گرنگی لە پاراستنی ئارامی و ئاسایشی هەرێمی كوردستان پێشكەشكرد ئەو ئەزموونە بەمانایەك دێت كە لەئەزموونی داهاتوودا سەركەوتنی زۆر خەیاڵی تۆمار دەكات. گرنگیدان بەگەنجان هەنگاوێكی تری سەكەتوو لەپرۆسەی دەوڵەتداریدا كە ڕێزدار كاك (مەسرور بارزانی) زۆر بوێرانە ئەنجامی دا، گرنگیدان بوو بە هێز و توانای گەنجان و خوێنی نوێ لەپرۆسەی فەرمانرەوایدا، وەك دەبنین لە یەكەم پرۆسەی كاری حكوومڕانیدا زۆر بوێرانە، گەنجانی شارەزا و دڵسۆز و ئەكادیمی و پسپۆڕی هێنایە ناو پرۆسە هەستیارەكەی دەوڵەتدارییەوە ئەمەش نیشانەیەكی زۆر گرنگە سەركەوتنی پرۆسەی حوكمداریمان پێدەلێت چونكە لەم كابینەیەدا هێزی گەنجان پشكی شێرییان بەركەوتووە تارادیەكی باش سوود لەتوانای ئەزموون و پسپۆڕ گەنجان وەرگیراوە. بەهێزكردنی ژیرخانی ئابووری یەكێكی تر لەهەنگاوە گرنگەكانی ڕێزدار كاك (مەسرور بارزانی) دروستكردن و بەهێزكردنی پەیوەندییەكانە لەگەل حكومەتی ناوند بەمەبەستی چارەسەكردنی تەواو قەیرانی دارایی و زاڵبوون بەسەر كێشەو گیروگرفتەكان چونكە لەئێستادا ئاسۆیەكی روون بۆ چارەسەركردنی پرسەكان دەركەوتووە، چونكە ئەزموونی سەركەوتووی پێشووی ڕێزدار كاك (مەسرور بارزانی) وادەكات كە جەماوەر ئەو متمانەیەیان هەبێت كە هەرێمی كوردستان لەم كاتەدا دەتوانێت تەوای كێشەكانی لەگەل بەغدا چارەسەر بكات و كێشەو قەیرانی دارایی لەگەل عێراقدا كۆتایی بێ بێت و بگەنە چارەسەرێكی كۆتایی. بنیاتناوەی پەیوەندییەكان یەكێك لەو سێكتەرانەی كە ڕێزدار كاك (مەسرور بارزانی) زۆر سەركەوتوانە كاری لەسەر دەكات و پیدەچێت لەكابینەی نوێیەمدا زۆر سەركەوتوانە بتوانێت جێبەجیی بكات، پەرەپێدان و بەهێزكردنی پەیوەندییەكانی دەرەوە لەرێگەی هەماهەنگییەكی بەرفراوان و تۆكمەكردنی پەیوەندییەكان لەگەل ولاتانی جیهان و جا لەرێگەی نوسینگەی پەیوەندییەكانی حكومەتی هەرێم بێت یان وەزارەتی دەرەوەی عێراق بێت، لەلایەكی ترەوە پرسی ریفۆرم لەسێكتەرە گشتیەكانی تر و نەهێشتنی سیماكانی دوو ئیدارەیی یەكێكی تر دەبێت لەو بوارانەی كە لەم كابینەیەدا زۆر سەركەتوانە كارەكانی جێبەجی دەكرێت بۆیە جەماوەر لەئێستادا متمانەیەكی زۆر بەهێزیان بەتوانا و ئیرادەی سەركەوتنی كابینەی نوێیەم هەیە. یەكێك لەهەنگاوە گرنگەكانی سەرۆكی حكومەتی هەرێم بنیاتناوەی پەیوەندی تۆكمەیە لەگەل حكومەتی بەغدا بەجۆرێك ئەگەر تیرامانێك بۆ سەردانی سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان بۆ بەغدا بكەین و سەرنجێك لەدیدارە دیپلۆماسەیكان بدەین كەتەواوی دیدارەكان لەسەر ئاستی لوتكە بەرێوەچوون، لەكەمتر لەچەند كاتژمرێك سێ دیداری لوتكەی دیپلۆماسی لەنیوان سەرۆكی حكومەتی هەرێم و هەرسێ سەرۆكایەتیەكەی عێراق بەرێوەچوو، ئەمەش چەندین ڕەهەند لەخۆ دەگرێت ئاسۆیەكی روونمان پێنیشان دەدات كە لەنزیكترین كاتدا تەواوی پرسە ناكۆكەكان چارەسەر دەبن. پرسی ناوچە كوردستانیەكانی دەرەوەی هەرێم یەكێكی تر لەو بابەتانەی كە كابینەی نوێیەم كاری لەسەر دەكات یەكلاییكردنەوەی ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم و چارەسەكردنی پرسی ئەو ناوچانەیە كەبەهۆی رووداوە نەخوازراوەكەی دوای 16ی ئۆكتۆبەر داگیركراون، لەئێستا كابینەی نۆیەم زۆر بەووردی كار لەسەر چارەسەكردنی ئەم پرسە دەكات چونكە ڕێزدار كاك (مەسرور بارزانی) سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە بەرنامەی كابینەی نۆیەمی حكومەتی هەرێمدا باسی لە پرسی كەركووك و زەروورەتی چارەسەركردنی ئەو كێشەیەی كردووە، چونكە هەمیشە رۆڵی كاریگەر و سەركەوتوانەی رێزدار (مەسرور بارزانی) سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان بۆ چارەسەركردنی پرسەكان زۆر خیرابووە ئەمەش وادەكات كە هەموو كوردستانیان و كەركووكیەكان بەهەنگاوەكانی كابینەی نوێیەم زۆر دلخۆشبن بۆ چارەسەری گرفتەكانیان، لە كۆتاییدا پێویستە بگوترێت ڕێزدار كاك (مەسرور بارزانی) ئەوەی لێی چاوەڕوان دەكرێت، كەهەنگاوی زۆر نایاب و تایبەتمەند بنێت گۆرانكاری نەوعی لە ژیان گوزەرانی هاووڵاتی بكات و بێگومان ئەگەرێكی زۆر بەهێزە بەم هەنگاوانە ببێتە رەمز بۆ سەركردەیەكی گەنج و كوردستانیش ئەزموونێكی تاقیكراوەی سەركەوتووی ئەكادیمی و گەنجی سەركردەی دەبێت.
❊ ئەندامی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق
