بەدواداچوون : بڕیار كۆیی
لە هەرێمی كوردستان بەهۆی ئەوەی وەزارەتی كارەبا لە توانایدا نییە24 كاتژمێر كارەبا بە هاووڵاتیان بدات لە هەر گەڕەكێك لە سەرجەم شار و شارۆچكە و شارەدێیەكان مۆلیدەی تایبەت داندراوە بۆ پڕكردنەوەی كاتژمێرەكانی كارەبای هاووڵاتیان و ئەو مۆلیدانە لە بەرامبەر بڕێك پارە كە مانگانە گۆڕانی بەسەردادێت كاتژمێر و ئەمپێری كارەبا دەدەن بە هاووڵاتیان، ماوەیەكە بەشێك لە هاووڵاتیان گلەیی ئەوە دەكەن كە لە بڕی پارەی ئەمپێری كارەبای مۆلیدە ئەهلییەكان لە گەڕەكێك بۆ گەڕەكێكی دیكە جیاوازیی هەیە. بەپێی بەدواداچوونێكی ڕۆژنامەی (خەبات) لە زۆرینەی گەڕەكەكانی شاری هەولێر نرخی ئەمپێری كارەبای مۆلیدە ئەهلییەكانی جیاوازییان هەیە تەنانەت لە ناوچەی گەڕەكێك بۆ ناوچەیەكی دیكەی هەمان گەڕەكیش جیاوازیی لە ڕووی نرخەوە بەدی دەكرێت بۆ نموونە، لە گەڕەكی هەڤاڵان نرخی ئەمپێری كارەبا بۆ مانگێك10 هەزار دینار و لە گەڕەكی هەولێری نوێ 8250 دینارە و لە كەسنەزان8 هەزار و لە گەڕەكی حەسارۆك7750 و لە گەلاوێژ7 هەزار و لە گەڕەكی ڕۆشنبیریش8 هەزار دینارە. بەمەبەستی زانینی هۆكاری ئەو جیاوازیی نرخەی نێوان گەڕەكەكانی شاری هەولێر سەبارەت بە ئەمپێری كارەبای مۆلیدە ئەهلییەكان و دەستكەوتنی زانیاریی زیاتر پەیوەندیمان بە قارەمان مەولود، سەرۆكی لیژنەی مۆلیدە ئەهلییەكانی پارێزگای هەولێر ناوبراو لە وەڵامی پرسیاری (خەبات)دا ڕاگەیاند:”ڕاستە ئێمەش دەزانین بەشێك لە هاووڵاتیان گلەیی لە جیاوازیی نرخی ئەمپێری كارەبای مۆلیدە ئەهلییەكان دەكەن لە گەڕەكێك بۆ گەڕەكێكی شاری هەولێر، بەڵام بابەتەكە زۆر ڕوونە و هیچ سەرپێچییەكی تێدا نییە، چونكە نرخی ئەمپێری مۆلیدەی هەر گەرەكێك پەیوەستە بە ژمارەی كاتژمێرەكانی كارەبای نیشتمانی لەو گەڕەكە چەندە كارەبای نیشتمانی زیاتر بدرێت كارەبای مۆلیدە ئەهلییەكان كەمتر دەدرێت، بەمەش نرخی ئەمپێری مۆلیدە كەمتر دەبێتەوە”. ناوبراو جەختیشیكردەوە كە ژمارەی كاتژمێرەكانی كارەبای نیشتمانی لە گەڕەكێك بۆ گەڕێكی دیكە جیاوازیی هەیەو ئەمەش بەهۆی بارقورسی سەر فیدەرەكانەو ناتواندرێت بەپێی پێویست كارەبای نیشتمانییان بدرێتێ، بەمەش دەبێت ئەو كاتژمێرانەی كارەبایان بە كارەبای مۆلیدەی ئەهلی بۆ قەرەبووبكرێتەوە. گوتیشی:”ئێمە پێوەری تایبەتمان لە زۆرینەی مۆلیدە ئەهلییەكان داناوە بۆ ئەوەی بزانین مانگانە چەند كاتژمێر كارەبای داوەتە هاووڵاتیان لەسەر ئەو بنەمایە نرخەكان دادەنێین، جگە لەوەش ئێمە پێوەری نهێنیمان لە زۆرینەی گەڕەكەكانی شار داناوە بۆ ئەوەی جەخت لە ڕاستی و درووستی پێوەرە سەرەكییەكە بكەینەوە، جگە لە ئەوەی كە ئێمە خشتەی كارەبای نیشتمانییش وەردەگرین بۆ ئەوەی بزانین لە هەر گەڕەكێك كارەبای نیشتمانی چەند كاتژمێر هەبووە”. سەبارەت بە ئەوەی ئەگەر هاتوو هاووڵاتییەك گلەیی لە مۆلیدەی گەڕەكەكەی خۆی هەبوو چ ڕێگایەك بگرێتەبەر، سەرۆكی لیژنەی مۆلیدە ئەهلییەكانی هەولێر ئاماژەی بۆ ئەوەی كرد كە لەسەر هەر پسوولەیەكی كارەبای مۆلیدەی ئەهلی كە مانگانە لە بری پارە دەدرێت بە هاووڵاتیان ژمارەی تەلەفۆنی كارمەندانی لیژنەكەی لەسەر نووسراوە و هەر هاووڵاتییەك ئەگەر گلەیی هەبێت لە نرخ و كاتژمێری كارەبای مۆلیدەی گەڕەكەكەی دەتوانێت پەیوەندی بەو ژمارانەوە بكات، دوای ئەوەی لیژنەكە بەدواداچوون بۆ گلەیی و گازاندەكە دەكەن ئەگەر هاتوو دەركەوت كە خاوەنی مۆلیدەكە كەمتەرخەمە ئەوا ڕێككاری تایبەتی لەبەرامبەر دەگیرێتەبەر. سەبارەت بە چۆنیەتی سزادانی ئەو خاوەن مۆلیدانەی كە سەرپێچی دەكەن قارەمان مەولود گوتی، دوای ئەوەی ئێمە دڵنیادەبینەوە لە سەرپێچییەكە نووسراوی تایبەت ئاراستەی قایمقامییەتی هەولێر دەكەین و قایمقامییەت لە دەسەڵاتیدا هەیە رێوشوێنی پێویستی لەبەرامبەر بگرێتەبەر و تاوەكو ئێستا چەندین خاوەنی مۆلیدەی گەڕەكەكان بەهۆی سەرپێچییەوە سزادراون. سەبارەت بە ئەوەی ئاخۆ لەسەر چ بنەمایەك مۆڵەت دەدرێت بە كەسێك كە مۆلیدەی ئەهلی لە گەڕەكێكی تازە یان ناوچەیەك كە مۆلیدەی لێ نەبێت دەدرێت ناوبراو ئاماژەی بە ئەوە كرد، كە دوای ئەوەی دڵنیا دەبنەوە لە ئەوەی كە ئەو گەڕەكە یان ئەو شوێنە پێویستی بە دانانی مۆلیدەی ئەهلییە، ئەگەر هاتوو چەند كەسێك داوای مۆڵەتی پێشكەش كردبوو، لیژنەی مۆلیدە ئەهلییەكانی لەسەر بنەمای رێككەوتی پێشكەشكردنی داواكان بڕیار دەدات مۆڵەت بدات بە كێ كامیان زووتر داوای پێشكەش كردبێت مۆڵەتی دانانی مۆلیدەكە بەو كەسە دەدرێت.
سهرهتا بهدواداچوون دانیشتووانی هەولێر گلەیی لە جیاوازی نرخی ئەمپێری كارەبای مۆلیدە ئەهلییەكان دەكەن









