خه‌بات: ‬سەنگەر حوسێن:-
ماوەی‮ ‬چەند ساڵێكە هەرێمی‮ ‬كوردستان لە رووی‮ ‬كشتوكاڵییەوە پێشڤەچونێكی‮ ‬باشی‮ ‬بەخۆیەوە بینیوە،‮ ‬چ لەلایەن حكومەتەوە‮ ‬یاخود كەرتی‮ ‬گشتییەوە،‮ ‬لەئێستادا جۆرە درەختێك كە بە‮ ‬داری‮ ‬پاولۆنیا‮ ‬ناسراوە بە بڵاوەیی‮ ‬لە ناوخۆدا دەچێنرێت كە لە داهاتوودا سوودێكی‮ ‬زۆری‮ ‬بۆ جووتیار دەبێت‮. ‬لەم دیمانەیەدا لەگەڵ‮ ‬نەسرەدین جەمیل عەلی‮ ‬بەڕێوەبەری‮ ‬كۆمپانیای‮ ‬شەی‮ ‬پاولۆنیا تیشكی‮ ‬زیاتر دەخەینە سەر چاندنی‮ ‬داری‮ ‬پاولۆنیا‮:‬

لەسەرەتادا دەڵێت‮:‬‮ ‬سەرەتای‮ ‬دۆزینەوەی‮ ‬ئەم جۆرە دارە پێش چوار هەزار ساڵ لە وڵاتی‮ ‬چین بووە‮. ‬لە ئوسترالیا و نیوزلەنداش رووبەرێكی‮ ‬فراوانی‮ ‬داگیر كردووە‮. ‬داری‮ ‬پاولۆنیا لە ماوەی‮ ‬ساڵێكدا شەتڵەكەی‮ ‬لە‮ ‬10 ‮ ‬تا‮ ‬15 ‮ ‬سانتیمەترەوە بۆ‮ ‬4 ‮ ‬مەتر بەرز دەبێتەوە،‮ ‬هەر ساڵە و‮ ‬4 ‮ ‬تا‮ ‬6 ‮ ‬مەتر بەرزدەبێتەوە،‮ ‬تەمەنی‮ ‬ئەو دارە دەگاتە‮ ‬ 80بۆ‮ ‬100 ‮ ‬ساڵ‮. ‬دوای‮ ‬ئەو تەمەنەش هەر سوودی‮ ‬دەبێت،‮ ‬بەڵام ئەوكات بۆ تەختە بەكەڵك نایەت،‮ ‬بەڵكو بۆ دروستكردنی‮ ‬كاغەز و دەستماڵ و شتی‮ ‬دیكە بەكار دێت‮. ‬داری‮ ‬پاولۆنیا هەر چوار ساڵ جارێك دەبڕدرێتەوە بۆ تەختە دروستكردن‮. ‬نرخی‮ ‬یەك مەتر سێجا تەختەی‮ ‬ئەم جۆرە دارە نزیكەیی500 ‮ ‬تا‮ ‬600 ‮ ‬دۆلار دەكات‮. ‬لەهەر دۆنمێكدا دەتوانرێت1250 ‮ ‬دار بچێنرێت،‮ ‬لەدوای‮ ‬بڕینەوەی‮ ‬هەر دارێك نرخەكەی‮ ‬لەنێوان‮ ‬200 ‮ ‬تا300 ‮ ‬دۆلار دەبێت‮. ‬داری‮ ‬پاولۆنیا لەوەرزی‮ ‬بەهاردا گوڵێكی‮ ‬هەیە بۆ مێش هەنگوین زۆر بەسوودە‮. ‬گەڵایەكەشی‮ ‬بۆ مێش هەنگوین باشە چونكە شیلەی‮ ‬تێدایە و لە هەموو وەرزێكیش سوودی‮ ‬لێدەبینێت تەنها لەوەرزی‮ ‬زستان نەبێت‮. ‬لەبارەی‮ ‬سوودی‮ ‬گەڵاكانی‮ ‬داری‮ ‬پاولۆنیا،‮ ‬نەسرەدین جەمیل‮ ‬گوتی‮:‬‮ ‬گەڵای‮ ‬ئەم دارە وەك عەلەف بۆ ئاژەڵ بەسوودە،‮ ‬چونكە بەهای‮ ‬خۆراكی‮ ‬زۆرە،‮ ‬22.6٪ ‮ ‬پرۆتینە،‮ ‬بەبەراورد بە وێنجە كە عەڵەفێكی‮ ‬زۆر باشە‮ ‬17٪ی پرۆتینە،‮ ‬هەر دارێك ساڵانە60 ‮ ‬كیلۆ گەڵای‮ ‬دەوەرێنی‮ ‬كە بۆ پەینی‮ ‬كیمیایی‮ ‬زۆر گرنگە،‮ ‬چونكە دەتوانی‮ ‬گەنمی‮ ‬لەگەڵ بكەیت و بۆ ساڵی‮ ‬دووەم پێویستی‮ ‬بە پەینی‮ ‬كیمیایی‮ ‬نابێت،‮ ‬ساڵانە‮ ‬18٪ تا‮ ‬20٪ ‮ ‬بەرهەمی‮ ‬گەنم و جۆ زیاد دەكات،‮ ‬هەروەها دەتوانرێت لەنێوان دارەكاندا بەرووبوومی‮ ‬دیكە بچێنرێت‮. ‬گشت بەشەكانی‮ ‬ئەو دارە‮ ‬گەڵاكەی،‮ ‬لقەكەی،‮ ‬قەدەكەی‮ ‬و گوڵەكەی‮ ‬بەسوودە،‮ ‬هەروەها ئۆكسجینێكی‮ ‬باشمان دەداتێ،‮ ‬هەر دارێك بەقەد‮ ‬10 تا‮ ‬12 ‮ ‬دار ئۆكسجین دەدات‮. ‬داری‮ ‬پاولۆنیا لە‮ ‬15تشرینی‮ ‬دووەم تا كۆتایی‮ ‬مانگی‮ ‬نیسان ئاوی‮ ‬ناوێت،‮ ‬دواتر هەر3 رۆژ جارێك دەبێ ئاو بدرێت‮.‬

سەبارەت بە بەرهەمی‮ ‬ئەو جۆرە درەختە،‮ ‬نەسرەدین جەمیل‮ ‬گوتی‮:‬‮ ‬ئەوەی‮ ‬جێی‮ ‬دڵخۆشییە لە ئێستادا گەیشتینە بەرهەمی‮ ‬ئەو دارە،‮ ‬دوای4 ‮ ‬ساڵ دارەكان گەورە بوون و توانیمان بیبڕینەوە و ئەنجامەكەی‮ ‬زۆر باش بوو‮. ‬ئێمەش وەك كۆمپانیا بەرهەمەكەی‮ ‬لە جووتیاران دەكڕینەوە،‮ ‬بۆ ئەم مەبەستەش هەر لە سەرەتای‮ ‬چاندندا گرێبەستێك لەگەڵ جوتیار دەكەین و دوای‮ ‬بڕینەوەی‮ ‬دارەكەی‮ ‬لێی‮ ‬دەكڕینەوە و هەناردەی‮ ‬دەرەوەی‮ ‬دەكەین‮.‬

نەسرەدین دەشڵێت‮:‬‮ ‬پێش‮ ‬12 ‮ ‬ساڵ ئێمە‮ ‬یەكەم كۆمپانیا بووین ئەم جۆرە دارەمان هێنا كوردستان،‮ ‬بەڵام ئەوكات بەشێوەی‮ ‬تاك تاك دەمانڕواند،‮ ‬بەڵام وەك پرۆژەی‮ ‬چاندنی‮ ‬رووبەری‮ ‬گەورە و فراوان ماوەی‮ ‬3‮ ‬ساڵە دەستمان پێكردووە،‮ ‬لە ئێستادا نزیكەیی25000 ‮ ‬دارمان لەیەك پارچە زەوی‮ ‬چاندووە،‮ ‬هەمانە‮ ‬15‮ ‬هەزار و‮ ‬10 هەزار و‮ ‬8 ‮ ‬هەزار دار،‮ ‬تێیدا سەركەوتنی‮ ‬باشمان بەدەست هێناوە‮. ‬دوای3 ‮ ‬مانگ لە بڕینەوە دارەكە باڵای‮ ‬دەگاتە نزیكەیی‮ ‬5‮-‬6 ‮ ‬مەتر،‮ ‬كە تەمەنی‮ ‬ساڵێك بوو دوای‮ ‬بڕینەوە ئەوا دەبێتە ‮‬8‬مەتر‮.‬

ئەو خاوەن كۆمپانیایە زیاتر دەڵێت‮: ‬لەبەرنامەمان دایە كارگە بهێنینە كوردستان تاكو بەرهەمی‮ ‬ئەو جۆر دارە لە ناوەخۆی‮ ‬كوردستان سوودی‮ ‬لێوەربگیرێت،‮ ‬ئەوەی‮ ‬زیادەش دەبێت دەینێرینەوە دەرەوە ئەم هۆیەش لەگەڵ چەندین كۆمپانیای‮ ‬رۆمانی‮ ‬و سوێدی‮ ‬و فینلەندی‮ ‬پەیوەندی‮ ‬باشمان هەیە و‮ ‬یەك گروپین‮.‬
لەبارەی‮ ‬كۆمپانیاوە‮:‬
كۆمپانیای‮ ‬شەی‮ ‬پاولۆنیا كاری‮ ‬سەرەكی‮ ‬هاوردە و چاندنی‮ ‬داری‮ ‬پاولۆنیایە‮. ‬پرۆژەیەكی‮ ‬گشتگیرە،‮ ‬هەر لە هێنانی‮ ‬شەتڵ و چاندن و سەرپەرشتیكردن تا بە بازاڕكردنی‮ ‬تەختەی‮ ‬دارەكە،‮ ‬لەگەڵ راهێنانی‮ ‬جووتیاران لەسەر پەروەردەكردنی‮ ‬ئەم جۆرە دارە‮. ‬لەبەر ئەوەی‮ ‬پەروەردەكردنی‮ ‬داری‮ ‬پاولۆنیا تایبەتمەندی‮ ‬خۆی‮ ‬هەیە و كۆمپانیاش تا بڕینەوەی‮ ‬دارەكە لەگەڵ جوتیار دەبێت‮. ‬خاوەن كۆمپانیاكە دەڵێت‮:‬‮ ‬ئێمە شەتڵ نافرۆشین بەڵكو دارستان دروستدەكەین و سەرپەرشتی‮ ‬دەكەین بەبێ بەرامبەر و دڵنیایش دەدەین ئەگەر هەر دارێك تا ساڵێك لەناووچوو ئێمە بەخۆڕایی‮ ‬بەداری‮ ‬دیكە قەرەبووی‮ ‬دەكەینەوە‮.‬