خه‌بات: عەبدولقادر كەڵهۆڕ – به‌شی نێوده‌وڵه‌تی:-
ناڤبەری یەكێتی ئەفریقیا بۆ تەنگژەی سودان رایگەیاند، هەریەكە لە ئەنجوومەنی سەربازی سودان و بزوتنەوەی نارەزایی الاحتجاج لە هەمەبەر راگەیاندنی دەستور گەیشتن بە رێكەوتنێكی تەواو. هەر لەو چوارچێوەدا ، ئاژانسەكانی هەواڵ ئاشكرایانكرد، بە پێی رێكەوتنەكە، هێزەكانی پاڵپشتیی خێرا راستەوخۆ لە ژێر فەرمانی فەرماندەی گشتیی هێزە چەكدارەكان دەبێت.
ناڤبەرە ئەفریقاییەكەلە تەنگژەی سودان محمد ئەلحەسەن ولد لەبات بەرەبەیانی رۆژی 3 ئاب 2019 رایگەیاند، ئەنجوومەنی سەربازی سودان و هێزەكانی سەربەخۆیی و گۆڕانكاری لە هەمبەر دەستوور گەیشتوونەتە رێكەوتنی تەواوەتی. هەر لەو رووەوە ئاژانسی دەنگوباسی سودان سونا لە زاری ولد لەبات رایگەیاند، ناوبراو دوای هاتنە دەرەوەی لە هۆڵی ئەلسەداقە لە خەرتوم لە نێوان ئەنجوومەنی سەربازی و بزوتنەوەی الاحتجاج رایگەیاندووە، هەردوولا لە هەمبەر بەڵگەنامەی دەستوور بەتەواوەتی گەیشتوونەتە رێكەوتن و لەسەر ئەو بنچینەیە درێژە بە گفتوگۆكانیان دەدەن بە مەبەستی ئامادەكردنی رێو رەسمی ئیمزاكردنی رێكەوتنەكە لە بەرانبەر گەلی سودان و وڵاتانی ئەفریقیایی دروسێ و هەموو جیهان. دواتریش ولد لەبات سوپاسی هەمووئەو كەسو لایەنانەی كرد كە هاوكارییان بوون لە گەیشتن بەو رێكەوتنە.لەلایەكی دیكەوە، هەریەكە لە عومەر دقێر و بابەكر فەیسەڵ لە ئەندامانی دانوستانەكان لە هێزەكانی سەربەخۆیی و گۆڕانكاری لە لێدوانێكی رۆژنانەنووسی بۆ ئاژانسی دەنگوباسی سودان سونا دووپاتیانكردەوە، ئێوارەی یەكشەممە رێورەسمی ئێمزاكردنی رێكەوتنەكە ئەنجامدەدرێت و دواتریش ئامادەكاری دەكرێت بۆ دیاریكردنی كات و رۆژ له ئیمزاكردنی راگەیاندنی دەستوور بە بەرچاوی هەموو دەوڵەتانی ئەفریقیا وجیهان لەو چوارچێوەدا سەرچاوە میدیاییەكان ئاشكرایانكرد، لە رەشنووسی دەستوورە ئامادەكراوەكە هاتووە، هێزەكانی پاڵپشتی خێرا دەكەوێتە ژێر فەرمانی راستەوخۆی فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكانی سودان.
هەروەها دەزگەی هەواڵگری سودان لە ژێر سەرپەرشتی هەردوو ئەنجوومەنی سەروەری و وەزیران دەبێت.جێی باسە، هێزەكانی پاڵپشتی خێرا كە سەرۆكی ئەنجوومەنی سەربازی فەریق محمد حمدان دەقلۆ رابەرایەتی دەكات و بەزۆرترین شوێنی سوداندا بڵاو بووەتەوە، بەردەوام هاووڵاتیان نارەزاییان بەرانبەر دەدەبری و بەوە تۆمەتبارییان دەكرد كە سەرپێچی و زێدەرۆیی دەكات.
ئەو رێكەوتنە دوای دوو رۆژهات لە كوژرانی چوار خۆپیشاندەر بە گوللەی هێزە ئەمنیەكان كاتێك بەشدار بوون لە رێپێوانێك لە شاری ئوم دەرمان لە نزیك خەرتومی پایتەختی سودان، كە ئەوانیش بەهۆی كوژرانی شەش كەسی دیكە لە خۆپیشاندانێك لە سەرتاپای سودان لە شاری ئەلئەبیەز لە ناوەراستی سودان، كە لە نێوانیاندا چوارییان قوتابی بوون .دانوستانەكان بەردەوام بوون لە پێناو پارێزبەندی تەواو كە ژەنەراڵەكانی سوپا داوایان دەكردو دەسەڵاتەكانی ئەنجوومەنی سەروەری هاوبەش و بڵاوبوونەوەی دیاردەی چەكداری لە سەرتاپای سودان. میدیاكان ئاشكرایان كرد دوای رێ:ەوتنەكە و وتەكەی لەبات، لاینە سەربازییە دانوستان كارەكان دەستبەجێ هۆڵی دانوستانەكەیان بەجێهێشت، لە بەرانبەردا ئەندامانی شاندی دانوستانكاری هێزەكانی سەربەخۆیی و گۆڕانكاری لەناوهۆڵەكە مانەوە بۆ پیرۆزباییكردن، لەوبارەوەش ئیبراهیم ئەمین كە یەكێك بوو لە شاندانی بەشداربووی دانوستانەكان بە ئاژانسی فرانس پرێسی راگەیاند، لەسەر پرسە هەستیارەكانی وەكو سەربەخۆی و ئەمن و سەروەری و دادوەری و دەسەڵاتەكانی ئەنجوومەنی وەزیران و ئەنجوومەنی سەرەرین رێكەوتین، هەر ئەوانەش ن دەبنە بنەمای دامەزراندنی دەوڵەتێكی مەدەنی.
جێی بیرهێنانەوەیە دوای، لەسەركارلادانی عومەر حەسەن ئەلبەشیر سەرۆكی سودان لەسەر دەسەڵات، قوناغێكی نوێ هاتە بەردەم دەوڵەتی سودان، بۆ دامەزراندنی دەوڵەتێكی مەدەنی و ماوەیەكە و ئەنجوومەنی سەربازی سودان كە لە ژەنەرالەكانی سوپای ئەو دەوڵەتە پێكهاتووەو رۆڵیان هەبوو لە پاڵپشتیكردنی هاوولاتیان وەستانەوە لە دژی عومەر ئەلبەشیر، لەگەڵ هێزەكانی ئۆپۆزیسیۆن كە خۆی لە هێ.ەكانی سەربەخۆیی و گۆڕانكارییەكان دەبینێتەوە لە ململانێدان بۆ دامەزراندنی دەوڵەتێكی مەدەنی بۆ سودان، لەو چوارچێوە چەند ویستگەیەكی هەستیارییان بڕی و چەندین جاریش بوونە هۆی رووبەرووبوونەوەی توندو هاووڵایتانی سودانی بوونە قوربانی، دواتر بەهۆی گوشاری وڵاتانی ئەفرقیا و جیهان هەردوو لایەن دەستیان بە گفتوگۆو دانوستان كرد و لە دواجاریش گەیشتنە رێكەوتنی یەكجاری.
