بەدرخان زاویتەیی
پشتی پیلانا دروستكرنا داعش و رویدانێت 16 ئوكتوبەر كو بو ژنافبرنا هەرێما كوردستانێ و كوشتنا دوزا كوردی هاتبونە دانان و لسەر دەستێ پێشمەرگەیی و پارتی هاتینە ژناڤبرن . ئەڤە ماوەكە پەكەكە وەك كارتەكا دی یاددەستێن دوژمنا دەست ب تێكدانێ و گەفا و دروستكرنا چەتا و هێزن چەكداری لباشورێ كوردستانێ كریە و بەلافكرنا چەند ڤیدیویەكێن مونتاژ كری كو تێدا چالاكیێن خو نیشاندەن دژی سوپایێ توركیا و لدویف گوتنن وان كو ئەف ناوچە دەڤەرا بارزان و زاخو و چەند جهێن دینە . لێ گەلەكا فەرە خەلك هشیاری پیلانن پەكەكێ بیت و راستی و دروسیا دامەزراندنا و مەرەم ژ هەبونا وێ بزانیت.
پەكەكە هەر ژ دەستپێكا دروست بونا وێ و خو راگەهاندن وەك پارتەكا سیاسی یاچەپ ل 27/11/1978 و گێردانا یەكەم كونگرە ل دیمەشقا پایتەختێ سوریێ لسالا 1981 و بلندكرنا دروشمێ دەولەتا كوردی یامازن و دژایتكرنا وێ بو هەر پارتەكا دی یاسیاسی یاكوردی كو دگەل ڤی دروشمێ پەكەكێ نەبیت، خویابو كو هندەك ئەجیندێت موخابەراتی ئەف پارتە دروستكریە تایبەت سوریێ و ئیرانێ و توركیا و هەر زوی هندەك لایەنێن سیاسیی؟! پشتەڤانیا خو بو وی دروشمی دیاركر !! بەلێ یائاشكرا بو كو مەرەم ژڤێ دروشمی ئەوبو كو بهانەیا بدەنە وەلاتێن دەڤەرێ كو هێزێ دژی بزاڤا رێزگاریخوازا كوردی بكاربینن و هیچ رێكەكێ ئان دەلیڤەكێ نەهێلێن بو دانوستاندنا !! و وەك گەف لسەر بەرژەوەندیێت وان و وەلاتێن زلهێز دا نیشاندان!! و وەك گروپێن چەكدار و تێكدەر لقەلمدان. لێ جهێ حێبەتیبونێ یە كو نوكە پەكەكە بفەرمی دبێژیت كو دەولەتا كوردی د فەرهەنگا وان یا سیاسیدا نینە و نە ژ ئەخلاقێ وانە و دژی پارچە بونا ڤان وەلاتانە.
لسەرهلدانا بهارا سالا 1991 لكوردستانا عیراقێ ئەڤێ پارتا بناڤ كوردی چ هەلویست و پشتەڤانی بو سەرهلدانی دیارنەكرن بەروڤاژی پشتی دەربەدەربونا كوردان و كوچبونا وان بو وەلاتێ توركیا و ئیرانێ پەكەكێ دەست بتالانكرنا گوندێت كوردان كر و چەكێ خەلكی ژێ وەرگرت و كری داكو دووبارە ئەڤە نەبنە گەف لسەر ئێمناهیا ڤان وەلاتا و پروپاكندێت درەو و بێ بنەما بەلاڤكرن و بهەمی رەنگا سەركردێن سەرهلدانێ نەشرین كرن دچاڤێ خەلكیدا !!
پشتی هەلبژارتنن سالا 1992 لهەرێما كوردستانێ پەكەكە و ئەجیندێت دەرەكی گڤاشتنن مازن لسەر لایەنێن سیاسیی دروستكرن كو بئەنجامێن وێ رازینەبن و كێشا دروستكەن بەلێ پارتی شیا بلانسێ سیاسی ل كوردستانێ راگریت و فێفتی فێفتی پەرلەمانی و حكومەتێ برێڤە ببەن لێ هەر پەكەكە و لپشت وێ ئەجیندێت موخابەراتی !! نە راوستیا و بهێجەتا داهاتێن حكومەتێ، هندەك لایەن پالدان كو شەڕێ ناڤخو هەل بیت و خەلكی پشتی وان نەهامەتیا خرا توشی كارەساتێن مازنتر بكەن.
شەر خوسارەتیە و مال خرابكرنە بو هەمی لایێن شەركەر !! و ئەو شەرێ ناڤخو كو دروست بوی تانوكە ئاسەوارێت وی یت ماین و كوردستانێ باجەكا مازن یاوی شەری دا بەلێ مخابن لشوینا پەكەكێ رولێ نیوانگێریێ دیتبا و هەولدابا شەر راوستیت !! جەبهەیەكێ دی یێ شەری ڤەكر دژی پارتی و تایبەت لسنورێت دەڤەرا بەهدینا و سەرەرایی وان ئابلوقێن ئابوری و ین سیاسی یت مازن لسەر هەرێمێ پەكەكێ ئەو گوندێت پشتی ئەنفالا ماین ژی خرابكرن و خەلك ژ كوندان دەركەت و بارێ خەلكی ژ هەمی لاڤە ئێكجار خراب بو !! دوژمنن دوزا كوردی هوسا هزردكر كو بڤی رەنگی د شیێن پارتی و مالا بارزان ژ نافبەن و ژ هەر بزاڤەكا سیاسی دویركەن و دوزا كوردی ئێدی نامینیت !! لێ ئەو شكەستن و پارتی بهێز تر لێهات.
ئەڤە ئەگەر ئەم بزانین كو پەكەكە لسوریا هەڤپەیمانە دگەل ریژێمێ و دژی هەر پارت و بزاڤەكا كوردیە ل روژئاڤا و ئەگەرێ سەرەكی بو كو رێژێما سوریێ نە روخیێت. هەروەسا پیلانا وان لكوبانێ سەرنەگرت كو وی باژێری رادەستی داعش بكەن و بەهانەیا بدەنە توركیا كو بو پارستنا سنورێت خو بێت و كوبانێ داگیربكەت. لێ بهەول بەردەوامێن بارزانی ئەو باژێر هاتە پاراستن و پاقژكرن ژ تیرورستا . لەورا دووبارە ئەو پیلان ل عەفرینێ گێرا و مخابن توركیا ئەو شارێ كوردستانێ نوكە داگیركریە و هەمی بزاڤا یا دكەت كو مونبج داگیربكەت و هەبونا كوردان لسوریێ بەرەف لاوازیەكا تمام ببەت. بو زانین كوردستان ل سوریێ 822 كیلومەتر سنور دگەل توركیا هەنە لێ هێشتا پەكەكێ یەك فیشەك دژی توركیا لوی سنوری نە پەقاندیە و یەك بیسە ژی بو لەشكەرێ وان و ملیشاتن سەر ب توركیاڤە نە داناینە لعەفرینێ كو ئەڤە ماوەكێ درێژە یاداگیركری.
ل ئیرانێ داردەستا دەستهەلاتێ یە و پارێزەرا سنورێت ئیرانێ لدەڤەرێن كوردی و دیسا دژی وان پارتێن كوردیە ین دژی كومارا ئیرانێ. و چەندین جارا رێگێری ل چونا پێشمەرگێ روژهەلات كریە بچنە ناف ئیرانێدا و مفای ژ كاودانن زور خراب یت ئیرانێ ببینن بەلكو دژ راوستیا و شەركر و چەند پێشمەرگە ژی شەهید كرن.
ل سەر سنوورێ ئیرانی، پەكەكە یا كێشە و ئاریشا چێدكەت داكو گوشار و نارحەتی بكەڤیتە ناڤ هەرێما كوردستانێ. ل عێراقێ پەكەكە ب هەمیی رەنگەكێ كاودانێن خو دژی هەرێما كوردستان و دانوستانێنن ناڤبەرا هەێمێ و بەعدا ئاراستە دكەت، خو ل ئەرمینا هەڤپەیمانە دگەل هەر دوو پارتێن هاشناق ژ تاشناق ین دەستهەلاتدار كو تومەتبارێن ب ئەنجامدانا كومەلكوژیا دژی كوردان و رێگرێن بەرامبەر هەر بزاڤەكا كوردی لوی وەلاتی .لتوركیا پەكەكە نە دژی توركانە بەلكو دژی وان پارتانە ین كو باوەری ب چارەساریا ئاشتیانەیا كێشا كوردی هەیی و مخابن پەكەكێ و هندەك حزبێن سیاسی لهەرێما كوردستانێ ئەو هەولێن دوبلوماسی ین لباكورێ كوردستانێ هەین توشی گرفتێن مازن كرن و بهانە دانە حكومەتا توركیا كو پروسا سیاسی و بیڤاژویا ئاشتیێ راوستینیت و شەری دەست پێكرە ڤە و پەكەكێ شەر برە دناف باژێرێن كورداندا و كرنە كاڤل و ژیان تێدا نە هێلا و خەلكێ كورد توشی كارەسات و دەربەدەریێ كر.
دروست بونا داعش و هاندانا وێ دژی هەرێمێ لهاڤینا سالا 2014 پیلانەك بو پشتی پیلانن ئوپراسیونا دیجلە و بادیە وجەزیرە و برینا موچە و بودجا هەرێمی و ئەو كودەتایا سپی یال پەرلەمانێ هەرێمێ دروست بوی ژلایێ هندەك لایەنن سیاسی ین هەرێمێ شكەستن ئینایی !! هوسا دیاردبیت ئەو پیلانا دژی پارتی و مێللەتێ كورد هاتیە دارێتن لسالا 1993 تا سالا 1997 و شكەستن ئینایی . هەمان پیلان برەنگەكێ دی هاتە دارێتن و لدەستپێكا سالا 2014 دەست پێكر و تانوكە یابەردەوامە . لەورا دگەل شەرێ داعش رولێ پەكەكێ هات بو دیاركرن، ئەوژی پشتی داعش پەلەماری شنگال و دەڤەرێن دی دەت و داگیردكەت دگەل وان كاودانا پەكەكە بێت و وان جهێن گرنگ بگریت و برێیا راگەهاندنێ راپورتێن بێ بنەما دژی هەرێمێ و پێشمەرگەیی بەلافكەت و بهەمی رەنگا هەول بدەت نافێ پێشمەرگەیی كرێت و نە شرین بكەت دچاڤێ خەلكیدا و بێ باوەریێ لدەف پەیدا كەت و تانوكە یابەردەوامە و بەهانەیا بدەتە وەلاتێن وەكو توریكیا و ئیرانێ و سوریا بێن دەڤەرێن سنوری بگرن و پتر هەرێمێ دورپێچ بكەن و لاواز بكەن. زور ژێدەر خویا دكەن كو گەلەك نەهامەتیێن كوردێن ئێزێدی پەكەكێ بخو ئەنجامداینە و زورەك ژ كچ و زاروكێن وان برینە.
لڤێرە خویا دبیت كو پەكەكە ژ ئالیێ چەند دەزگایەكێن موخابەراتی دئێتە برێڤەبرن و بەرژەوەندیت وان د پارێزیت و پتنێ ئەو جێبەجێكەرن و ئارمانجا هەرە گرنگا ڤێ حزبێ ئەوە كو ئاستەنگ و كێشا و گرفتا بەرامبەر سەربەخویا كوردستانێ دروستكەت، تایبەت پشتی ئەنجامدانا ریفراندومێ كو ببیتە رێگر بهەمی رەنگا بەرامبەر ڤێ خواستا مێللەتێ كورد. داگیركرنا قەندیلی و چەند ناوچەین دی ین باشورێ كوردستانێ پتنێ بو وێ چەندێ یە سوپایی ڤان وەلاتا راكێشیتە ناف هەرێمێ و كوردستانێ توشی چەندین قەیران و گرفتن دی بكەت. بەلێ هەمی پێشبینی بو وێ چەندێ دچن كو پشتی دورپێچكرنا ئیرانێ و دانانا ئابلوقا سەر و تێكچونا بارودوخێ توركیا و لاوازبونا پارتا دەستهەلاتدار پشتی هەلبژارتنن شارەوانیا و راگرتنا بەلانسێ پەیوەندیا دنافبەرا هەولێر و بەغدا د پەكەكە وەكی هەر رێكخراوەكا دی یا نەرحەت دێ بدوماهیك هێت.
