سابیر حوسێن
ئایا جەنگی‮ ‬نێوان ئەمەریكاو ئێران روودەدات‮ ‬یان روونادات‮. ‬ئەم پرسە هەموو ناوەندەكانی‮ ‬جیهانی‮ ‬بەخۆیەوە سەرقاڵ كردووە‮. ‬هاوكات هەموو نێوەندەكانیش بەدوای‮ ‬وەڵامی‮ ‬گونجاودا دەگەڕێن،‮ ‬ئەمەریكا دەیەوێ رۆڵی‮ ‬ئێران لە ناوچەكە كەمبكاتەوە،‮ ‬ئێرانیش نایەوێ پێشڕەویەكانی‮ ‬سنووردار بكرێ،‮ ‬چونكە ئێستا بڕیاری‮ ‬جەنگ بژاردەی‮ ‬ستراتیژییە،میدیاكانی‮ ‬سەر بەهەردوو لاش زیاتر بارودۆخەكەیان خستۆتە جۆش و خرۆشەوە‮. ‬ئەمەریكاو ئێرانیش زیاتر خاڵەكانی‮ ‬گوشار زیاتر دەكەن‮. ‬هێشتا تیمی‮ ‬ترامپ بڕیاری‮ ‬جەنگیان دژ بە ئێران‮ ‬یەكلایی‮ ‬نەكردۆتەوە،‮ ‬بەم پێیەش بێت تاوەكو بڕیاری‮ ‬جەنگ‮ ‬یەكلایی‮ ‬نەكرێتەوە،‮ ‬ئەوە رووبەڕووبوونەوە لە سەرجەم مەیدانەكان وەك ئەلتەرناتیڤ دەمێنێتەوە‮.

بۆچی‮ ‬ترامپ وەڵامی‮ ‬گێچەڵیەكانی‮ ‬ئێرانی‮ ‬نەدایەوە؟
لە واشنتۆن بەردەوام چاو لەسەر ئەوە بوو كە لە ماوەی‮ ‬دوو مانگی‮ ‬داهاتوو واشنتۆن چۆن بەرپەرچی‮ ‬ئێران دەداتەوە،‮ ‬بەڵام دوای‮ ‬خستنە خوارەوەی‮ ‬فڕۆكە بێ فرۆكەوانەكە،‮ ‬بیروڕاكان بۆ ئەوە چوون كە واشنتۆن بە هێزەوە كردەی‮ ‬سەربازی‮ ‬دژی‮ ‬ئێران ئەنجام دەدات،‮ ‬كەچی‮ ‬ئەمەشیان بێ ئاكام دەرچوو‮. ‬بۆیە ئێستا مقۆیەكی‮ ‬زۆر لە ناوەندی‮ ‬ستراتیژی‮ ‬ئەمریكا لە ئارادایە دەربارەی‮ ‬شێوازی‮ ‬وەڵامدانەوەی‮ ‬ئەمریكا دژ بە ئێران‮. ‬كۆ دەنگیەكیش هەیە كە هەمووان لەسەری‮ ‬كۆكن ئەویش دانانی‮ ‬راددەیەكە بۆ دەست رۆیشتوویی‮ ‬ئێران لە ناوچەكەدا و دەستوەردان لە كاروباری‮ ‬وڵاتان و كۆمەكی‮ ‬كردنی‮ ‬گرووپە تیرۆرستییەكان‮. ‬ئەم تێڕوانینەش وەنەبێ هەر لەسەر ئاستی‮ ‬نوخبەی‮ ‬سیاسی‮ ‬بێت،‮ ‬بەڵكو پێگەی‮ ‬جەماوەری‮ ‬ئەمریكیش هەر لەسەر هەمان ئەو قەناعەتەدایە‮.‬

تاران بەرگری‮ ‬كردنی‮ ‬لە بەرامبەر ترامپ بە‮ ‬سەركەوتوو وەسف دەكات
خستنە خوارەوەی‮ ‬فڕۆكەی‮ ‬سیخوڕی‮ ‬ئەمریكا لەلایەن ئێرانەوە و پەشیمان بوونەوەی‮ ‬ترامپ لە ئەنجامنەدانی‮ ‬هێرشی‮ ‬سەربازی‮ ‬بۆسەر ئێران،‮ ‬ئەمە هۆكارێك بوو تاوەكو سەركردە سەربازیەكانی‮ ‬ئێران بگەنە ئەو قەناعەتەی‮ ‬كە سیاسەتەكانیان لەبەرامبەر واشنتۆن سەركەوتوو بووە و پێویستە لەسەری‮ ‬بەردەوام بن و لە بەرامبەر هەڕەشەكانی‮ ‬ئەمەریكا سازش نەكەن‮. ‬بە گوێرەی‮ ‬توێژینەوەیەكی‮ ‬سیاسیش ئەم رووداوانەی‮ ‬دوایی‮ ‬ئێرانی‮ ‬زیاتر سوور كردووە لەسەر بەردەوامبوون لەسەر ستراتیژیەتی‮ ‬خۆیان،‮ ‬چونكە ئەمەریكا تەنها هەڕەشە دەكات و جێبەجێی‮ ‬ناكات‮.‬

شكستی‮ ‬وەشاندنی‮ ‬گورزی‮ ‬ئەمەریكی‮ ‬دژ بە ئێران
ماڵپەڕی‮ ‬رووسیا ئەلیەوم بابەتێكی‮ ‬لەژێر ناونیشانی‮ ( ‬شكستی‮ ‬وەشاندنی‮ ‬گورزی‮ ‬ئەمەریكی‮ ‬دژ بە ئێران‮) ‬بڵاوكردۆتەوە‮. ‬تێدا لەو بابەتە شیكاریەدا ئاماژە بۆ ئەو گۆڕانكاریە خێرایانەی‮ ‬ناوچەی‮ ‬رۆژهەڵاتی‮ ‬ناوین كراوە‮. ‬جەختیش لەسەر ئەوە كراوەتەوە كە خستنە خوارەوەی‮ ‬ئەو فڕۆكە بێ فرۆكەوانەی‮ ‬ئەمەریكا كە لە بەرزاییەكی‮ ‬زۆرەوە هەڵدەفڕی،‮ ‬ئەو حەقیقەتەی‮ ‬سەلماند كە سەركردە سەربازیەكانی‮ ‬ئێران بەباشی‮ ‬خۆیان بۆ ئەگەری‮ ‬هەر جەنگێك لەگەڵ ئەمریكا ئامادە كردووە‮. ‬بەجۆرێك سەرباری‮ ‬ئەو هەموو ئابڵۆقەیەی‮ ‬خراوەتە سەر تاران،‮ ‬كەچی‮ ‬ئەوان توانیان ئامانجی‮ ‬خۆیان بپێكن‮. ‬لە شیكردنەوەكەدا ئاماژە بۆ ئەوە كراوە كە ئەم رووداوە سەركردنەكانی‮ ‬بنتاگۆنی‮ ‬ناچار كرد كە گۆڕانكاری‮ ‬بەسەر پلانی‮ ‬سەربازی‮ ‬خۆیان دژ بە ئێران بهێنن‮.‬

‮ ‬درێژكردنەوەی‮ ‬رووبەڕووبوونەوەكان بە ئاوڕدانەوە لەسەر سزاكان
دەربارەی‮ ‬سروشتی‮ ‬ململانێ نێوان ئەمەریكا و ئێران چاودێران پێیان وایە ئەو ململانێیە بەردەوامی‮ ‬دەبێت‮. ‬واتە دەبێت تیمی‮ ‬هەردوو لایەن ئەمەریكی‮ ‬و ئێرانی‮ ‬خۆیان بۆ ئەو قۆناغە ئامادە بكەن و بەردەوامی‮ ‬بە ململانێیەكان بدەن‮. ‬تەنها لە حالەتێك نەبێت كە میحوەرە سیاسییەكان گۆڕانكاریەكان بەسەردا بێت‮. ‬ترامپ پێشتر پەلەی‮ ‬بوو لەسەر سەرەنجامی‮ ‬سزا ئابووریەكان و دەیەویست تاران ملكەچ بكات بۆسەر مێزی‮ ‬گفتوگۆیەكان،‮ ‬بەڵام ئێستا ترامپ دەڵێ‮: ‬پێویستە پەلەمان نەبێ لەسەر ئەوەی‮ ‬ئێران ناچار بكەین بێتە سەر مێزی‮ ‬گفتوگۆیەكان‮.‬

ترامپ ئەوەی‮ ‬كرد لەگەڵ ئێران،‮ ‬كە كەنەدی‮ ‬لەگەڵ كوبای‮ ‬كرد‮!‬
‮ ‬سەرۆكی‮ ‬ئەمەریكی‮ ‬تاوەكو ئێستا نەیتوانیوە بەرسڤی‮ ‬پێشێلكاریەكانی‮ ‬ئێران بداتەوە لە رێگەی‮ ‬كردەی‮ ‬سەربازیەوە‮. ‬ترامپیش هەڵوێستەكانی‮ ‬لە هەڵچوونەوە بۆ رۆچوون دەگۆڕێتەوە‮. ‬ژەنەراڵێكی‮ ‬بەریتانیش دەربارەی‮ ‬خستنە خوارەوەی‮ ‬فڕۆكە ئەمەریكیەكە جەخت دەكاتەوە كە ئەو فڕۆكەیەی‮ ‬ئێران خستیە خوار فڕۆكەیەكی‮ ‬ستراتیژی‮ ‬گەورە بوو،‮ ‬بە ئەندازەی‮ ‬فڕۆكەی‮ ‬بۆینگ‮ ‬737 و درێژیەكەشی‮ ‬54 ‮ ‬مەتر بووە و درێژی‮ ‬باڵەكانیشی‮ ‬140 ‮ ‬پێی‮ ‬بووەو تێچووەكەشی‮ ‬123 ‮ ‬ملیۆن دۆلار بووە‮. ‬گرنگ ئەوەیە هەڵەكانی‮ ‬ترامپ لە هەڵوێست وەرنەگرتن،‮ ‬ئەمەریكا بە دەردی‮ ‬كوبای‮ ‬سەردەمی‮ ‬جۆن كەندی‮ ‬نەبات‮.‬