غازی حەسەن
ڕۆژ بەڕۆژ قەیرانی نێوان ئەمەریكا و ئێران بەرەو ئاڵۆزی پتر دەچێت، كردەی تەقاندنەوەی چەند كەشتییەك گومانی دروستكرد، كە ئێران دەستی لە كردەوەكەدا هەبێت، بەڵام خستنەخوارەوەی فڕۆكەیەكی بێ فڕۆكەوانی ئەمەریكی لەلایەن ئێران هیچ گومانێكی نەهێشت و دۆخەكەی خستە بەردەم چەندین ئەگەری ترسناك و گومانەكانی كردە هەقیقەت. یەكێك لەو ئەگەرانە گورزی سەربازی و هێرشە بۆ لێدانی ئێران و سنوورداركردنی هەڕەشە و دەسەڵاتیەتی لە ناوچەكەدا.
پرسیاری هەرە گرینگ ئەوەیە ئایا ئێران پاروێكی هێندە چەورە بە ئاسانی هێرشی بكرێتە سەر، یان ئێران هێندە گەورە و بەهێزە بتوانێت بەرگەی جەنگێكی ئەلەكترۆنی و پێشكەوتووی سەربازی بگرێت؟. گەلێك شرۆڤەكار ئێرانییەكان بە زیرەك دادەنێن، لەكاتێكدا خستنەخوارەوەی فڕۆكە ئەمەریكییەكە بەكارێكی ژیرانە و هەنگاوێكی سەركەتوو دانانرێت.بەرپرسانی ئێران ڕایانگەیاند ئەوان فڕۆكە ئەمەریكییەكەیان خستۆتە خوارەوە، ئەم ڕاگەیاندنە ئەمەریكای تووشی دۆخێكی دەروونی ئاڵۆز كردووە، چونكە ئەم ڕاگەیاندن و هێرشە بە واتای بەهێزی ئێران و لاوازی ئەمەریكا دێت و گوشارەكان پێچەوانە دەكاتەوە، لەهەمان كاتدا لوتشكانی دەسەڵاتی ترەمپ و هەڕەشەكانی دەگەیەنێت، بۆیە ئێستا تۆپەكە لە گۆڕەپانی ئەمەریكایە، دەبێت بڕیار بدات چۆن مامەڵە لەگەڵ كار و كردەوەی ئێران بكات، خستنەخوارەوەی فڕۆكەكە سنووری هەڕەشەی بەزاند.ترەمپ ڕایگەیاند دە خولەك پێش جێبەجێكردنی هێرشكردنە سەر چەند بنكەیەكی ئێران، بڕیاری هێرشی سەربازی هەڵوەشاندۆتەوە، ئەم قسەیە بەواتای بڕیاری جەنگ دێت، بەڵام بڕیارەكەی ترەمپ ناوچەكەی لە گڕگرتنی ڕۆژهەڵات پاراست، واتە ئەمەریكا لەهەر چركەیەك بیەوێت بڕیاری بەكارهێنانی هێزی سەربازی هەیە. بەمەش گریمانەی دەستپێكردنی جەنگ لەهەموو كاتێكدا وەكو كارتێك و ئەگەرێكی كراوە دەمێنێتەوە. لەهەمان كاتدا ئەم كردارەی ئێران هانی ئەمەریكا دەدات، سزای ئابووری پتر لەدژی ئێران بچەسپێنێت و خێراتر هزر لەپێكهێنانی بەرەیەكی نێودەوڵەتی بۆ سنوورداركردنی ئێران بكاتەوە.ئەمەریكا بڕیاری گۆڕینی رژێمی ئێرانی نییە، تاكو ئێستا دەیەوێت خووڕەوشتی ئێران بگۆڕێت، هاوبەش و گرووپە چەكدارەكان سنووردار بكات، بەڵام ئەمانە هیچیان بەتەنیا لە ڕێگەی سزای ئابووری و گوشاری دیبلۆماسی بەدی نایەت ئەگەر هێز بۆ سنوورداركردنی سەرچاوەكانی هەڕەشە لەلایەن ئێرانەوە بەكار نەهێنرێت.
سیناریۆكانی ئەم ناكۆكی و ململانێیانە زۆرن، هیچ مەرج نییە ئامانجی سەرەكی گوشارەكان جەنگ بێت، بەڵام نابێت لەبیری بكەین هەندێكجار مەسەلە بچووك و كارتە كاتی و گوشارە لاوەكییەكان بۆ شتی جددی و گەورە دەگۆڕێن لەناكاوێكدا لەدەست دەردەچن و دەبنە مایەی تەقاندنەوەی دۆخەكە. ترەمپ لەیەك كاتدا زمانێكی توند و هێرش ئامێز و هەروەها گفتوگۆ و چارەسەری دیبلۆماسی بەكاردەهێنێت، ئەمە ئێرانی تووشی دۆخێكی ئاڵۆز و ناجێگیر لەبیركردنەوە كردووە، لەبیری نەكەین كاردانەوەكانی ئێرانیش بۆ ئەمەریكا چاوەڕوان نەكراوە. دوور نییە ئەم شتە بچووكانە كۆنترۆڵ و دان بەخۆداگرتن لەدەست بدات و دۆخەكە بەرەو ئاڵۆزی و تەقینەوە ببات.
بەدووری مەزانن ئەمەریكا بۆ ترساندن و شكاندنی شكۆی ئێران ژمارەیەك بنكە و ناوەندی هەستیاری سوپای ئێران موشەك باران بكات. گورزێك لەمیلیشیا و هێزە توندڕەوەكانی سەر بەئێران لەناوچەكە بدرێت، سزا ئابوورییەكان بۆ داڕمانی ناوەخۆی تاران و پەرەپێدانی بێزاری خەڵك توندتر بكرێت، بەرەیەكی هەرێمایەتی لەدژی ئێران پێكبهێنرێت. عێراق یەكێكە لەخاڵەكانی ناكۆكی نێوان ئەمەریكا و ئێران، بۆیە دوور نییە ئێران بەرەی ڕووبەرووبوونەوەی ئەمەریكا بەكردەوە بۆ نێو عێراق بگوازێتەوە. گروپێك لەنێو ئەمەریكا و گرووپێكی دیكەش لەنێو ئێران هەن لەگەڵ بەكارهێنانی هێزن، ئەمانە هەر یەكەیان لەپێناو ئامانجێك بڕیار دەدەن. ترەمپ بەرەو هەڵبژاردنە دۆخی ئێران دەقۆزێتەوە بۆ بەدیهێنانی دەنگی پتر، ئێرانیش دەیەوێت ترەمپ و دیاردەی ترەمپ بشكێنێت، لەبیری نەكەین گرووپێكی ئێرانی هەن، پێیان وایە ئەم ناكۆكیانە دەرفەتێكە بۆ دەربازبوون لەدەسەڵاتی ئێستای كۆماری ئیسلامی، بۆیە برەو بەپەرەسەندنی ناكۆكی لەدژی ئەمەریكا دەدەن. واتە بەرە ناوەخۆییەكانی هەردوو وڵات بەئامانجی جیاواز كار لەسەر ناكۆكییەكان دەكەن.
دۆخەكە لەكوڵانە، بۆنی دووكەڵێكی چڕی پەرەسەندنی ململانێكان دێت، سات بەسات ئاڵۆزی و مەترسی تەقینەوەی گرفتەكان هەست پێ دەكرێت، هەرچەندە هەڵگیرسانی شەڕ بەرپرسیارەتییەكی گەورە و چارەنووسسازە، بەڵام هیچ مەرج نییە ئەوانەی دۆخەكە گڕ دەدەن بەرپرس بن. دۆخەكە وەكو بەرمیلێكی پڕ بارووت وایە، تەنیا گڕدانی دنكە شقاتەیەكی پێویستە.
