خه‌بات: هەندرێن شێرزاد
كێ بە خەیاڵی دا دەهات زیاتر لە 10 ملیۆن هاوڵاتی ئەمەریكی داوا لە سەرۆكەكەیان بكەن كە دەستبەرداری دەسەڵات بێ و دروشمی : دەبێ ترامپ بڕوات ببێ بە واقیعێك باشە كاتێك ئەمە دەبێتە راستیەك ، ئاخۆ بارودۆخێكی لەم جۆرە لەلایەن دەستووری ئەم وڵاتە رێگەی پێدراوە ؟ ئایا ئەمە كاریگەریی دەبێ بۆ دەرفەتەكانی دووبارە هەڵبژاردنەوەی ترامپی
چی روویدا؟
رۆژی 9 ی ئایاری رابردوو ، ژمارەیەك پەرلەمانتاری سەر بە پارتی دیموكرات و نوێنەرانی كۆمەڵێك رێكخراوی پێشكەوتووخواز لە واشنتۆنی پایتەخت داواكاریان خستە روو كە لەلایەن زیاتر لە 10 ملیۆن كەسەوە واژۆ كرابوو ، ئەوان داوایان لە كۆنگرێس كرد رێوشوێنی پێویست بۆ دوورخستنەوەی دۆنالد ترامپی سەرۆكی كۆماری بگرێتە بەر . دوو پەرلەمانتارەكە بریتی بوون لە رەشیدە تەلیب و ئال گرین ، هەروەها نوێنەری رێكخراوەكانی موڤ ئۆن و ویمێنز مارشیش لەبەردەمی بالەخانەی كۆنگرێس ئامادە بوون . لەبەردەمی لافیتەیەكدا كە لەسەری نووسرابوو : دەبێ ترامپ بڕوات ، گرینی پەرلەمانتار وتی : دە ملیۆن هۆكارمان لەبەر دەست دایە بۆ ئەوەی ئەمڕۆ لێرە بین.
تەنگژەیەكی دەستووری
دەكرێ بڵێین رێگای نێوان ترامپ و ئیدارەكەی و نێوان گۆنگرێس گەیشتۆتە قۆناغی داخران بە تایبەتیش دوای دەرچوونی راپۆرتەكەی رۆبەرت میلەر كە ترامپ و داواكاری گشتی بێتاوانی خۆیان بەرامبەر بە تۆمەتی تێوەگلان لەگەڵ رووسیا راگەیاند ، لە بەرامبەردا زۆرینەی ئەندامانی كۆنگرێس بڕیاریان دا ئەوان تۆمەتبارن بە كۆسپ خستنە بەردەم دادوەری و دواتر ئەنجوومەنی نوێنەران كە زۆرینەی ئەندامانی دیموكراتن بریاری دا كە دەبێ لێكۆڵینەوەكان بەردەوام بن بەڵام ترامپ فەرمانی بە یاریدەدەرانی دا وەڵامی ئەنجوومەن نەدەنەوە و هاوكار نەبن . هەر ئەمە وای لە نانسی پیلۆسی سەرۆكی ئەنجوومەنی نوێنەران كرد رابگەیەنێ كە بەهۆی رازینەبوونی ترامپ ،ئەمەریكا بە قۆناغی تەنگژەی دەستووریدا تێپەڕ دەبێ.
پیلوسی رای خۆی گۆڕی
نانسی پیلوسی سەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمەریكا لە راگەیاندنێكدا لە تویتەر نووسیبووی : بڕیاری ترامپ و ئیدارەكەی بە پشتگوێخستنی سوێندخواردن بووە هۆی روودانی تەنگژەیەكی دەستووری لە وڵات ، كارێكی ناخۆشە كاتێك ئیدارە ببێتە بەربەست لەبەردەم پاراستنی هەڵبژاردنەكانمان و گەیاندنی راستیەكان بە گەلی ئەمەریكا . بەمەش خاتو پیلوسی هەڵوێستی خۆی گۆڕی ، چونكە پێشتر ئەو رازی نەبوو رێگای گرتنەبەری هەنگاوەكانی دوورخستنەوەی سەرۆك بگرێتە بەر ، بەڵام دەرگاشی لەبەردەمی هەموو ئەگەرەكان بە كراوەیی هێشتبوەوە و راشیگەیاند كە لەوانەیە رێوشوێنی دیكە بگیرێنە بەر لە پێناوی مامەڵەكردن لەگەڵ بابەتی دروستكردنی بەربەست لە بەردەمی لێكۆڵینەوەكان.
شەڕێكی سیاسی لەگەڵ دیموكراتەكان
لەلایەن خۆیەوە ، دۆناڵد ترامپ پێیوایە ئەوەی روودەدات هێرشێكی سیاسی دیموكراتەكانە و مەبەست لە دوایەوە لاوازكردنی هەڵوێستیەتی لە هەڵبژاردنەكانی 2020 . هەروەها وای دەبینێ كە خودی دیموكراتەكان داوای ئاشكراكردنی تۆماری زەریبی ئەو دەكەن ، هەر ئەوانیش داوا لە مولەر دەكەن لەبەردەمی میللەت سوێند بخوات ، هەر ئەوانیشن دانیشتن ساز دەكەن و لێكۆڵینەوە ئەنجام دەدەن و بەدوای خەڵكدا دەنێرن ، كەواتە تاكە مەبەست چەوساندنەوە و دادگاییكردنی ترامپە.
ئەمە یاری نیە
لە بەرەی بەرامبەردا دیمەنەكان جیاوازن ، لەو بارەوە نووسەرێك لە رۆژنامەی واشنتۆن پۆست نووسیویەتی : سەرۆك لە رێگەی شێوازە گاڵتەجاڕیەكەیەوە هەوڵی ئەوە دەدات هەموو بابەتەكان وەك یاری سیاسی بخاتە روو، بەڵام ئەو لەمەدا هەڵەیە ، چونكە ئەمە یاری نیە و دەوڵەتێكی بیانی بە شێوازێكی شەڕخوازانە دەستی لە هەڵبژاردنەكانی سەرۆكایەتی ساڵی 2016 ی ئەمەریكا وەرداوە ، دەیان كۆبوونەوە لە نێوان بەرپرسانی هەڵمەتی ترامپ و هاوڵاتیانی نزیك لە كرێملین ئەنجام دراون ، دواتر دەربارەی ئەمە درۆیان كرد ، ئینجا ترامپ لە رێگەی پایەكەی وەك سەرۆك كاری بۆ دروستكردنی بەربەست لەبەردەمی ئەنجامدانی لێكۆڵینەوە كرد . ئەم نووسەرە دووپاتیش دەكاتەوە كە شەڕی ئێستای واشنتۆن لەنێوان كۆشكی سپی و دیموكراتەكان نیە وەك ترامپ پێی وایە ، بەڵكو لە بنەڕەتدا ئەم شەڕە لە نێوان بەرپرسێكی لەخۆبایی و نوێنەرە هەڵبژێردراوەكانە ، ئەوانەی سوێندیان خواردووە دوورتر لە سیاسەتیش بپارێزن.
دوو شێواز بۆ دوورخستنەوەی ترامپ
بە گوێرەی لێكدانەوەكان ، دوو رێگا هەن بۆ دوورخستنەوەی سەرۆك ترامپ لە پلە و پایەكەی، لە ئێستاشدا دەرفەتی سەركەوتنی هەردووك رێگاكە لاوازە :
شێوازی یەكەم: بەڕێوەچوونی پرۆسەی لەسەركارلادانی سەرۆك لە كۆنگرێسی ئەمەریكاوە، ئەمەش تا ئێستا لەلایەن دیموكراتەكانەوە دەنگۆی پەیدا نەكردووە ، هەروەها كۆماریەكانیش تەواوی بیرۆكەكە رەت دەكرێتەوە. لە راستیدا پرۆسەكە پێویستی بە رەزامەندی زۆرینەی نوێنەران هەیە ، واتە 5+1 ی دەنگەكان . دوای وەرگرتنی رەزامەندی ، پرۆژەی بڕیارەكە رەوانەی ئەنجومەنی پیران دەكرێ و لەوێش پێویستی بە رەزامەندی زۆرینەی دوو چارەگ دەبێ.
شێوازی دووەم: كاراكردنی هەمواری ژمارە 25 ی دەستووری ئەمەریكا ، واتە تۆمەتباركردنی سەرۆك لە كاتی ویلایەتی خۆیدا ، ئەمەش سیناریۆیەكی دوورە و هیچ پێشینەیەكی مێژوویی نیە.
