خەبات: عەلی‮ ‬بانیشاری
بەپێی‮ ‬نووسراوی‮ ‬ژمارە‮ ‬2480ی‮ ‬ئەنجوومەنی‮ ‬وەزیران كە‮ ‬2ی‮ ‬ئەم مانگە دەرچووە و ئاڕاستەی‮ ‬وەزارەتی‮ ‬تەندروستی‮ ‬كراوە رەزامەندی‮ ‬لەسەر ناردنە دەرەوەی35 ‮ ‬بەركەوتوووی‮ ‬چەكی‮ ‬كیمیاوی‮ ‬بۆ كۆماری‮ ‬ئیسلامی‮ ‬ئێران دراوە‮. ‬كۆپیەكی‮ ‬نوسراوەكە دەست‮ ‬خەبات‮ ‬كەوتووە و تێیدا هاتووە‮: ‬رەزامەندی‮ ‬درا لەسەر خەرجكردنی‮ ‬بڕی‮ ‬101،575،000 سەدو‮ ‬یەك ملیۆن و پێنج سەد و حەفتا و پێنج هەزار بۆ چارەسەری‮ ‬بەركەوتووی‮ ‬چەكی‮ ‬كیمیایی‮ ‬لە وڵاتی‮ ‬ئێران كە بە زنجیرە‮ ‬1‮1- سەباح احمد كریم دەستپێدەكات و و بە زنجیرە‮ ‬53-‬ هێرش موختار عبداللە‮ ‬كۆتایی‮ ‬دێت‮. ‬بەڕێوەبەری‮ ‬گشتی‮ ‬تەندروستی‮ ‬هەڵەبجە دەڵێ‮: ‬بەركەوتووانی‮ ‬چەكی‮ ‬كیمیایی‮ ‬چوار جۆر نەخۆشیان هەیە‮”. ‬سەرۆكی‮ ‬كۆمەڵەی‮ ‬قوربانیانی‮ ‬كیمیابارانی‮ ‬هەڵەبجەش دەڵێت‮” ‬دەبێت پرسی‮ ‬بەركەوتووانی‮ ‬چەكی‮ ‬كیمیایی‮ ‬بەجدی‮ ‬وەربگرین و لەبری‮ ‬ناردنە دەرەوەیان بۆ كۆماری‮ ‬ئیسلامی‮ ‬ئێران،‮ ‬پێویستە پزیشكەكان بهێنینە باشووری‮ ‬كوردستان‮”. ‬

د.ئازاد مستەفا،‮ ‬بەڕێوەبەری‮ ‬گشتی‮ ‬تەندروستی‮ ‬هەڵەبجە بە‮ ‬خەبات‮‬ی‮ ‬راگەیاند‮” ‬هەر لە سەرەتاوە وەكو تەندروستی‮ ‬هەڵەبجە دركمان بەوە كردووە كە پێویستە هەندێك لە بەركەوتوون بەمەبەستی‮ ‬چاندنی‮ ‬گلێنەی‮ ‬چاو،‮ ‬چارەسەری‮ ‬نەخۆشییەكانی‮ ‬سنگ رەوانەی‮ ‬دەرەوەی‮ ‬وڵات بكرێن‮”. ‬گوتیشی‮” ‬لەسەر فەرمانێكی‮ ‬وەزارەتی‮ ‬تەندروستی‮ ‬و بۆ هەمان مەبەست لیژنەیەكمان دروستكردووە كە لە6 ‮ ‬پزیشكی‮ ‬پسپۆڕ‮ ‬لە بوارەكانی‮ ‬هەناوی‮ ‬و پێست و چاو پێكدێت لەگەڵ چەند كارمەندێكی‮ ‬تەندروستی‮ ‬كە لە پشكنینی‮ ‬چاو كار دەكەن،‮ ‬لیژنەكە بەركەوتووەكانی‮ ‬بینی‮ ‬و پاشان35 ‮ ‬كەس ناویان بۆ وەزارەتی‮ ‬تەندروستی‮ ‬بەرزكرایەوە،‮ ‬خۆشبەختانە‮ ‬2ی‮ ‬ئەم مانگە ئەنجوومەنی‮ ‬وەزیران رەزامەندی‮ ‬لەسەر نوسراوی‮ ‬وەزارەتی‮ ‬تەندروستی‮ ‬بۆ ناردنە دەرەوەی‮ ‬ئەو بەركەوتووانە دەربڕیووە‮”.
‬
بەڕێوەبەری‮ ‬گشتی‮ ‬تەندروستی‮ ‬هەڵەبجە دەشڵێت‮” ‬ئەو بەركەوتووانەی‮ ‬كە فەرمانی‮ ‬ناردنە دەرەوەیان بۆ دەرچووە هەندێكیان پاسپۆرتیان بەسەرچووە،‮ ‬ئێستا خەریكی‮ ‬ئەوەین نوسراو بكەین بۆ ئەوەی‮ ‬پاسپۆرتەكانیان نوێ بكرێتەوە و پاش ئەو كارە و هەندێك رێوشوێنی‮ ‬دیكە دەست بە ناردنە دەرەوەی‮ ‬نەخۆشەكان دەكرێت‮”. ‬د.ئازاد مستەفا ئەوەشی‮ ‬گوت‮” ‬ئەو بەركەوتووانەی‮ ‬كە پێویستیان بە نەشتەرگەری‮ ‬گلێنەی‮ ‬چاوە هەفتەیەك تا10 ‮ ‬رۆژ لە ئێران دەمێننەوە،‮ ‬ئەوانی‮ ‬دیكەش‮ ‬3-2‮ ‬رۆژ‮”. ‬هەروەها ناوبراو گوتیشی‮” ‬ئەو پزیشكانەی‮ ‬كە بەركەوتووەكان دەبینن پێشینەیان لە چارەسەركردنی‮ ‬بەركەوتووانی‮ ‬چەكی‮ ‬كیمیایی‮ ‬لە سنورەكەدا هەیە‮”.
‬
بەوتەی‮ ‬بەڕێوەبەری‮ ‬گشتی‮ ‬تەندروستی‮ ‬هەڵەبجە بەركەوتووانی‮ ‬چەكی‮ ‬كیمیایی‮ ‬چوار جۆر نەخۆشیان هەیە كە ئەوانیش‮ ‬نەخۆشی‮ ‬پێست و چاو،‮ ‬نەخۆشییەكانی‮ ‬هەناسە و نەخۆشییە دەروونییەكان‮. ‬سەبارەت بە كاتی‮ ‬وەرگرتنی‮ ‬نەخۆشخانەی‮ ‬كیمیابارانی‮ ‬هەڵەبجە لەلایەن بەڕێوەبەرایەتی‮ ‬گشتی‮ ‬تەندروستی‮ ‬هەڵەبجە؟ د.ئازاد مستەفا گوتی‮” ‬لەئێستادا لەسەروبەندی‮ ‬وەرگرتنی‮ ‬نەخۆشخانەكەین بەتەواویی،‮ ‬هەندێك پێداویستیمان ماوە لە ئەنجوومەنی‮ ‬وەزیران و وەزارەتی‮ ‬دارایی‮ ‬تائێستا رەزامەندیان لەسەر دەرنەبڕیووە،‮ ‬لە ئایندەیەكی‮ ‬نزیكدا و پاش وەرگرتنی‮ ‬رەزامەندی‮ ‬ئەنجوومەنی‮ ‬وەزیران و وەزارەتی‮ ‬دارایی‮ ‬نەخۆشخانەكە دەكرێتەوە،‮ ‬لەگەڵ وەرگرتنی‮ ‬نەخۆشخانەكەش كێشەی‮ ‬بەركەوتووانی‮ ‬چەكی‮ ‬كیمیایی‮ ‬چارەسەر دەبێت و پێویستمان بەوە نابێت بەركەوتووان بنێرینە دەرەوە‮”.
‬
لوقمان عەبدولقادر،‮ ‬سەرۆكی‮ ‬كۆمەڵەی‮ ‬قوربانیانی‮ ‬كیمیابارانی‮ ‬هەڵەبجە بە‮ ‬خەبات‮‬ی‮ ‬راگەیاند‮: ‬ئاگاداری‮ ‬تەواوی‮ ‬وردەكاری‮ ‬ناردنە دەرەوەی‮ ‬ئەو35 ‮ ‬بەركەوتووەی‮ ‬چەكی‮ ‬كیمیایی‮ ‬نینن بۆ وڵاتی‮ ‬ئێران‮”. ‬گوتیشی‮” ‬بەفەرمی‮ ‬لە ئەنجوومەنی‮ ‬وەزیران و وەزارەتی‮ ‬تەندروستی‮ ‬ئەندامی‮ ‬لیژنە بووین بۆ ناردنە دەرەوەی‮ ‬ئەو بەركەوتووانە،‮ ‬بەڵام بەهۆی‮ ‬هەندێك بارودۆخەوە ئێمەیان پەراوێز خستووە و بێ ئاگاین لە ناردنە دەرەوەی‮ ‬ئەو35 ‮ ‬بەركەوتووە‮”. ‬لوقمان عەبدولقادر دەشڵێت‮” ‬پێش ئەو35 ‮ ‬كەسە،‮ ‬لە رێگەی‮ ‬بەشی‮ ‬تەندروستی‮ ‬نوسینگەی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬حكوومەتەوە34 ‮ ‬بەركەوتوو بۆ چارەسەر رەوانەی‮ ‬كۆماری‮ ‬ئیسلامی‮ ‬ئێران كراون،‮ ‬ئەو بەركەوتووانە چەند جارێك سەردانی‮ ‬ئێرانیان كردووە و چارەسەریان وەرگرتووە و تائێستاش نەخۆش هەیە بۆ وەرگرتنی‮ ‬چارەسەر هاتووچۆ ئەو وڵاتە دەكات‮”.
‬
سەرۆكی‮ ‬كۆمەڵەی‮ ‬قوربانیانی‮ ‬كیمیابارانی‮ ‬هەڵەبجە باس لەوەشدەكات هەموو بەركەوتوویەكی‮ ‬چەكی‮ ‬كیمیایی‮ ‬پێویستە بە چارەسەرە‮. ‬دەشڵێت‮” ‬دەبێت لیژنەیەكی‮ ‬پسپۆڕ‮ ‬ئەو بەركەوتووانە دیاری‮ ‬بكات كە پێویستیان بە ناردنە دەرەوەی‮ ‬وڵات هەیە،‮ ‬ئەو لیژنەیەش لە هەرێمی‮ ‬كوردستان نییە كە پسپۆڕی‮ ‬چەكی‮ ‬كیمیایی‮ ‬بێت و تائێستاش چاومان لە لیژنەكانی‮ ‬دەرەوەیە‮”. ‬لوقمان عەبدولقادر دەڵێ‮” ‬لە ساڵی2009 ‮ ‬یەكەم لیژنەمان هێنایە كوردستان،‮ ‬لیژنەكە715 ‮ ‬كەسیان بینی،‮ ‬لەو ژمارەیەش254 ‮ ‬كەسیان وەكو بەركەوتووی‮ ‬چەكی‮ ‬كیمیایی‮ ‬دیاریكرد كە171 ‮ ‬كەسیان خەڵكی‮ ‬هەڵەبجە بوون‮”. ‬ناوبراو ئاماژەی‮ ‬بەوەشدا تەواوی‮ ‬ئەوانەی‮ ‬كە وەكو بەركەوتووی‮ ‬كیمیایی‮ ‬تۆماركراون982 ‮ ‬كەسن‮. ‬بەڵام وەكو ئەو دەڵێت‮” ‬كۆمەڵەی‮ ‬قوربانیانی‮ ‬كیمیابارانی‮ ‬هەڵەبجە سەرنجی‮ ‬لەسەر ئەو ژمارەیە هەیە‮”.
‬
سەرۆكی‮ ‬كۆمەڵەی‮ ‬قوربانیانی‮ ‬كیمیابارانی‮ ‬هەڵەبجە دەشڵێت‮” ‬ئەگەر ئێمە بمانەوێت پرسی‮ ‬بەركەوتووانی‮ ‬چەكی‮ ‬كیمیایی‮ ‬بەجدی‮ ‬وەربگرین پێویستە لەبری‮ ‬ناردنە دەرەوەیان بۆ كۆماری‮ ‬ئیسلامی‮ ‬ئێران پزیشكەكان بهێنینە باشووری‮ ‬كوردستان‮”. ‬لوقمان عەبدولقادر بەپێویستی‮ ‬دەزانێت حكوومەتی‮ ‬هەرێم گرێبەست لەگەڵ تیمێكی‮ ‬پزیشكی‮ ‬پسپۆڕی‮ ‬چەكی‮ ‬كیمیایی‮ ‬بكات و بیانهێنێتە كوردستان بۆ ئەوەی‮ ‬ئاسانتر و خێراتر بەركەوتووەكان چارەسەر بكرێن و‮ ‬هێندە هاتووچۆی‮ ‬ئێران نەكەن‮.