خەبات - ساسان دەروێش
لەنێو ڕۆژگارە سەخت ودژوارەكانی شۆڕش وبەرخودانی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی كورد، پارتی دیموكراتی كوردستان پێشەنگ و دەستپێشخەربووە بۆ چاپ وبڵاوكراوەكان و گەیاندنی دەنگی شۆڕش و پێشمەرگە و هۆشیاركردنەوەی نەتەوەیی ولەكۆڵنانی خەمی ڕۆژانەی خەڵك وتۆماركردنی ڕۆژە مێژووییەكان، كە پشكی شێری بەردەكەوێت لە نێو مێژووی پڕسەروەری كاروانی ڕۆژنامەگەری كوردیدا و شانازی بكات بە یەكەمین ڕۆژنامەی ڕۆژانەی، برایی یاخود برایەتی لە 6/5/1967 بڵاوكراوەتەوە دواتر بەچەند قۆناغێكی مێژوویدا تێپەڕیوە كە ڕووناكبیر و نووسەر فەرهاد عەونی لە ساخكردنەوەی ئەم مێژووە ماندوونەناسانە توانی مێژوویی خولەكانیمان بۆ دیاری بكات، لە دوای 19 ساڵ دابڕان لە دوای نسكۆی شۆڕشی ئەیلول لەدوای ڕاپەرێنی ساڵی 1991 ئەم ڕۆژنامەی خۆی لەباوەشی خوێنەران وئازیزانی كردەوە بۆ ئەم مەبەستەش بەپێویستم زانی گفتوگۆیەك لەگەڵ نووسەر و رۆژنامەنووس ئەسعەد عەدۆ بكەم كە لە دەرچوونی برایەتی رۆژانە لە سەرەتای ئاداری 1993 تا سەرەتای تشرینی یەكەمی 1995 بەڕێوەبەری نووسینی برایەتی بووە.
رۆژنامەی رۆژانە
هەڵبەتە بۆ دەرچوونی ڕۆژنامەیەكی لەوشێوەیەش چ لەسەردەمی شاخ بێت یاخود شار بێگومان تووشی ئاستەنگ و گیروگرفت بۆتەوە بەتایبەتی لەودابڕانەی لەدوای نسكۆ و سەر لەنوێ كاركردنەوەتیدا لە ڕاپەڕین، ئەسعەد عەدۆ وەك دەستەی دامەزراندنەوە ودواتر بەڕێوەبەری نووسین گووتی: ئەوە ئێمە بووین كە لە ژمارەی دەست تێپەڕی نەدەكرد كە ڕۆژانە پێشنیارمان دەكرد كە زۆر پێویستە پارتی وەك زەمانی زوو ببێتەوە خاوەنی ڕۆژنامەیەكی ڕۆژانە چونكە لە دوای ڕاپەڕینی سەرتاسەری 1991? ڕاگەیاندن زۆر سارد بوو تەنیا ڕۆژانە چەند سەعاتێك ڕادیۆ هەبوو دوو هەفتە جارێ ڕۆژنامەی خەبات، جارێ بەعەرەبی و جارێ بەكوردی دەرئەچوو لە دەرەوەی مەڵبەندی شاریش بوو بۆ نموونە بارەگا لە شەقڵاوە بوو، سەرەتا بۆ ئەوەی تەكانێ بەرە وجموجۆڵی باشتر بۆ ڕاگەیاندن باوێین نووسینگەی ڕاگەیاندن لە شارە گەورەكان دانران من وەك بەرپرسی نووسینگەی هەولێر، لە سلێمانیش خۆبەخۆ هۆشیار جاف و ساسان دەروێش خۆیان بابەتیان بۆ سەرەتاكانی خەبات دەنارد بۆ شەقڵاوە، دواتر لەگەڵ دامەزراندنی بارەگایی برایەتی وخەبات لە هەولێر، نووسینگەی سلێمانی و دهۆك و شارۆچكەكان كرانەوە، بەحوكمی نزیكیم لە بارەگای سەركردایەتی، ڕۆژانە پێشنیارەكەمان دووبارە دەكردەوە، بەینی خۆمان بێت سەرەوەمان زۆر دڵنیانەبوون كە بتوانین ئەركی دەرچواندنی ڕۆژنامەیەكی ڕۆژانە ڕاپەڕێنین لە زۆر ڕووەوە، دارایی، هونەركاری ڕۆژنامەگەری، چاپخانە، هەروەها نووسەر و ڕۆژنامەنووس، هەرچۆنێك بێت بە ئیلحاحی مامۆستا حەبیب محەمەد كەریم، زاهیر ڕۆژبەیانی، بەندە، زادوق ئادەم سەركردایەتی گەیشتە ئەوقەناعەتە كە پێویستە ڕۆژنامەی ڕۆژانەمان هەبێت بەحكومی ئەوە من خەڵكی هەولێر بووم جەنابی كاك مەسعود بارزانی پێشنیاری كرد سەرەتا بەندە سەردانی نووسەران و ڕۆژنامەنووسان و مەسەلەی چاپخانە و دابینكردنی كاغەز، حوبر، پلێت، فلم ….هتد، ئەویشم بەسەركەوتووی ئەنجامدا ئینجا لیژنەیەك لەم بەرێزانە دانران، ئەسعەد عەدۆ، زاهیر ڕۆژبەیانی، زادۆق ئادەم، بۆ بەكرێگرتنی بارەگا و كەلوپەلی پێویست، لە شوباتی 1993 بڕیاردرا نووسینگەی هەولێر لەگەڵ ئەوئامادەكاریە دەمچ بكرێتەوە، ئەگەر هەڵە نەبم بە دەستی خۆم 126 كارمەندی هەمەجۆرمان دامەزراند، كە بیرم دێت ئێوە پێشتر لە شەقڵاوە دامەزرابوون هۆشیار و تۆ، بارەگا هاتە سەرشەستی كۆنە مەتعەم ئەسماك لە 1/3/1993 ڕۆژنامەی التاخی بەعەرەبی لەسەر ژمارەی كۆن دەرمانچواند لە 2/3/1993 كرا بە ڕۆژنامەی برایەتی بەكوردی بە هەمان ژمارەی عەرەبیەكە، بەر لە دەرچوونەوەی ڕۆژنامە مەكتەبی سیاسی بڕیاری دەرهێنابە حەبیب محەمەد كەریم سەرنووسەر و ئەسعەد عەدۆ بەڕێوەبەری نووسین و محەمەد زادە بەڕێوەبەری هونەری، دوای چەند مانگێك بارەگامان نزیك سەرۆكایەتی زانكۆ كردەوە، لە دوای كۆنگرەی 11 ی حیزب سیستەمی مەكاتبی دامەزراند كە كاك سامی عەبدالرحمن كرا بەبەرپرسی مەكتەبی ڕاگەیاندن هێندەی نەبرد چەند كادیرێكی حزبی شیوعی هاتنە ڕیزی پارتی كە بریتی بوون لە سەرۆ قادر و ئاسۆ كەریم و شەماڵ حەوێزی وەك دەستەی نووسەران دانران هەریەك لەو بەرێزانە بوون بەبەرپرسی لاپەڕە و ئەندامی دەستەی نووسەران زۆری نەبرد مام حەبیب بۆخۆی وازیهێنا لە ئەنجامدا مامۆستا فەرهاد عەونی بوو بەسەرنووسەر، خوالێخۆشبوو زاهیر ڕۆژبەیانی جێگری سەرنوسەر و ئەسعەد عەدۆ بەڕێوەبەری نووسین بەم شێوەیە كارمان كرد بۆ سەرخستنی و بەردەوام بوونی لەسەر هەمان پەیامی جارانی كە كوردایەتی و خزمەتكردنی بەرژەوەندییە باڵاكانی كوردستان بوو.
گەمارۆی ئابوری و بارودۆخی ڕاپەڕین ئاستەنگ بوون بۆ پەیداكردنی كاغەز
پاشان ئەسعەد عەدۆ هاتە سەرباسكردنی دابینكرنی كاغەز لەو ڕۆژگارەی كە هیچ بەدەست نەدەكەوت بەهۆی گەمارۆیی ئابوری و بارودۆخی ڕاپەڕین لەم بارەیەشەوە گوتی: بۆ مێژوو لێرەیش دەینووسمەوە هەرچەندە لە بیرەوەری خۆمدا بڵاوبۆتەوە كە بەندە شانازبوە كە ڕاپەڕاندنی ئیشوكارو دابینكردنی كەلوپەلی چاپ لە ئەستۆی مندابووە كە وەكو ئێستا نەبوو كەلوپەل دەگمەن بوون گەمارۆی ئابڵوقە هەراسانی كردبوین كاتێ وردەكاری تابیعە لە ڕێگای شەهید شوكت شێخ ئیزدین نەبوو، بەناچاری بەدەردەسەری گەیشتمە شام بەهەر شێوەیە بێت كارەكانمان مەیسەر كرد، بارودۆخ هێندە دژواربوو تا گەیشتە ئەو ڕادەیە هەموو ڕۆژنامەكان لەبێ كەلوپەلو نەبوونی پارە ڕاوەستێ، ئەگەر سەیری سجللی مخابرەی حیزبمان بكەین برووسكەی حەبیب محەمەد كەریم بۆ كاك مەسعود بارزانی كە ئاگاداری جەنابی دەكاتەوە دەڵێ لە دوای 48 سەعاتی دیكە ڕۆژنامە دەوستێ ئینجا ڕوو لە من دەكاو دەفەرمووێ خۆت بسووتێنی نابێ ڕۆژنامە بوەستێ، بڕۆ لای برادەرەكەت، بۆ مێژوو دەیڵێم پەنامان بۆ كاك خالد خۆشناو خاوەنی ئێستای هێمن گرووپ كرد، پێكەوە سەردانی بازاڕی پارەمانكرد لە هەموو هەولێر توانی 925 هەزار دینار لە ملیۆنێك كەمتر پەیدای كرد و بەقەرزدای بە ئێمە، پەنجا هەزاریش ئەبو جوان خزمی مام حەبیب مێژووبینووسە، لە دواییدا قەرزەكانیان دایەوە ، لە دوای زستانێكی دژوار و نەگەیشتنی كەلوپەلی چاپەمەنی دیسان لەسەر بڕیاری هێژا بارزانی بە ئامادەبوونی شەهید شوكت لەڕێگای خالد خۆشناوی هێمن گرووپ لە دوای 17 ڕۆژ پێكەوە پێشوازیمان لە 75 تۆن كاغەزی ڕۆڵ كرد بە نۆ لۆری گەیشتن كە ئەوكات بەموعجیزە دەژمێردرا لەبەر ئابڵۆقەی نێودەوڵەتی.
گواستنەوەی هەواڵ گرفتی ڕۆژنامەی
ڕۆژانە بوو
لەو بارودۆخەی ڕاپەڕین و نەبوونی پەیوەندی و پێكەوەبەستن بەتۆڕی تەلەفۆنات و تەكنەلۆژیایی ئێستا هیچی نەبوو تەنها لە ڕێگایی لاسلكی لق وناوچەكان و هاتووچۆی سەیارەی ڕێگاكانی شارەكان دەكرا بۆ بە دەسكەوتنی هەواڵ و هێنانی بابەتەكان ئەسعەد عەدۆش دەڵێت: ئەوكات تا هەواڵێكم بۆ پەیامنێران پەیدا دەكرد دەردەسەریمان دەدی بەتایبەتی لە ڕێگایی جیهازی لاسلكی، ئێستایش بەچاوچوقانێك دونیادێتە بەردەستان، بۆیە داواكارم لە برادەرانی ئێستا بزانن ئەوەی ئێستا لەبەر دەستیانە لە خووت وخۆڕایی بۆیان مەیسەر نەبووە، لە زەمەنی نووسینگەش جگە لەبەندە كەس كەسی تر نەبووە بۆ گواستنەوەی هەواڵ و دابینكردنی بۆ ڕۆژنامەكە لەو كات و ساتەدا .
لەبیركردنی ڕۆژانی
شەڕی شومی نێوخۆ
لە دوای ئەو هەموو ماندووبوونەی ڕۆژنامەنووسانی برایەتی وخەبات دەیانكرد پێشمەرگە ئاسا بۆ ڕۆژنامەیەك كە دەنگی خەڵك وگەیاندنی پەیامی نەتەوەیی بوو، لەبەر چاوی خەڵكی راپەڕیو لە شەڕی شومی نێوخۆ سوكایەتی بە ڕۆژنامەنووسانی ئەم ڕۆژنامە ئازیزەكرا كە ڕۆژانە بە تامەزرۆوە خەڵك لەباوەشیان دەگرت لەنێو شەقامی گشتی ڕۆژنامە سوتێنرا وبارەگا تاڵانكراو ڕۆژنامەنووسان دەربەدەری شاران كران بەخۆم وهەڤاڵەكانم لە نووسینگەی سلێمانی بۆ هەڵەبجە و پیرمام هەریەكمان لەم تاڵاوەمان چەشت، ئەسعەد عەدۆ بەهەڵكێشانی هەناسەیەكی قوڵ و چاوی لە فرمێسك گوتی: بەداخەوە ئەوە پاداشتی ڕەنج وماندووبوونمان بوو كە خۆنەویستانە كارمانكرد و ماندوونەدەبووین بۆ گەیاندنی پەیامی نەتەوەیی ڕۆژنامەكە و كار و پیشەیی ڕۆژنامەگەری كە دەنگی خەڵك و لەخەمی خەڵك بین بۆ بنیادنانی كوردستان و سەرخستنی دەسكەوتەكانی ڕاپەڕین، شەڕ یەخەیی گرتین، بەداخەوە لە 25/12/1994 ڕۆژنامەی ئەو ڕۆژەی ئێمە لە شەقامی شێخی چۆلی لە پێش چاوی خەڵك سووتێنرا وسیارەكەیان برد لە شەوی 30/12/1994 بەندە وەك بەڕێوەبەری نووسین لە ماڵ فڕاند ومانشێتی 31/12/1994 لەسەر فڕاندنی من بوو، بەڵام هێزێكی چەكداری یەكێتی بارەگای ڕۆژنامەیان لەگەڵ چاپخانە داگیركرد و ڕۆژنامە ئیتر دەرنەچوو، دوای بەربوونم ئینجا گەیشتمەوە پیرمام و لەگەڵ هەموو هاوكارانم توانیمان درێژە بە برایەتی بدەین لە پیرمام تا ئەوكاتەی لە 5/10/1995 كوردستانم جێهێشت و پەیوەندیم بەبرایەتی نەما لەگەڵ ئازادكردنی هەولێر جارێكی تر ڕۆژنامەی برایەتی ڕۆژانە بڵاوكرایەوە تا ئەوكاتەی پرۆسەی ڕزگاركردنی عێراق 2003 هاتە پیشوو ناوەكانی گۆڕا بەهیوام ئەو رۆژانە لەبیربكرێت بە ئاوەدانكردنەوەی كوردستان و ئازادی تاك وسەرخستنی كوردستان.
