خه‌بات: ڕۆشنا عەلی
ڕۆژی 27-28 -4 -2019 كۆلێژی پەروەردەی بنەڕەتی زانكۆی سەڵاحەدین كۆنفڕانسی ساڵانەی خۆی ئەنجامدا و لە میانەی ئەو كۆنفڕانسەشدا چەندین لێكۆڵینەوەو توێژیتەوە لە بوارە هەستیارەكانی پەروەردەدا پێشكەشكران، یەكێك لەو توێژینەوانەی پێشكەشكرا لە بارەی بابەتە كۆمەڵایەتییەكانەوە بوو كە لە لایەن مامۆستا ڕزگار حەمە لاو ئەحمەد پسپۆڕ لە رێگاكانی وانە وتنەوە لە كۆلێژی پەروەردەی بنەڕەتی زانكۆی سلێمانی پێشكەش كرا ، بە پێی لێكۆڵینەوەكە هەڵەیەكی زۆر لە كتێبی كۆمەڵایەتی پۆلی پێنجەمی بنەڕەتیدا هەیە مامۆستا ڕزگار لە بارەی لێكۆڵینەوەكەی ئاماژەی بەوەدا كە بابەتە كۆمەڵایەتییەكانی پۆلی پێنج پێك دێت لە بابەتی مێژوو جوغرافیا و هاونیشتمانی ئە و بۆ خەبات وتی ” ئێمە لە ئەنجامی ئەو لێكۆڵینەوەیە بۆمان دەركەوت كە كتێبەكە كتێبێكی لاوازە و بە ئاستێكی مامناوەند ئیشی لەسەر كراوە و هەڵەیەكی یەكجار زۆری زمانەوانی و زانستی تێدایە و وەك هەندێك ساڵی مێژوویی چەند ساڵێك نووسراوە كە ئەم ساڵانە وانییە تێبینیمان لە سەر نەخشەكانیش هەیە ، لاپەڕەی پەروەردە گفتوگۆیەكی لەگەڵ ناوبراو ڕێكخست.
سێ تەوەری سەرەكی
لێكۆڵینەوەكەی مامۆستا ڕزگار باسی لەو سێ تەوەرە كرد كە لە توێژینەوەكە پشتییان پێ بەستووە و ئەو وتی ” ئێمە لە سێ تەوەری سەرەكیدا كارمان لەسەر كردووە تەوەرێكییان ئەوەبووە ئێمە لە ڕووی پەروەردەو فێركردنەوە ، چونكە هەموو كتێبێك سەرەتا ئامانجی ئەوەیە كە تاچەند پەروەردەییە و تاچەند زانستییە پشتمان بەستووە بەو مامۆستایانەی خۆیان بابەتەكان دەڵێنەوە كە 127 مامۆستا ی وانەكە بەشدارییان لە لێكۆڵینەوەكەی ئێمە كردووە ، لەلایەكی تر بەشێك لە لێكۆڵینەوەكە تایبەتە بە وێنەكانی ناو كتێبەكە كە هەڵسەنگاندنمان بۆكردووە لە باری سەرنجی پسپۆڕانی بواری وێنە كەسێك كە شارەزای بواری وێنە كێشان و دیزاینە یان شارەزای هونەری وێنەیە تەنها پشتمان بە مامۆستایانی زانكۆ بەستووە لە هەڵگرانی بڕوانامەی ماستەرو دكتۆران ، كە چەند پێوەرێكمان بۆ داناون لە چەند خاڵیك پێكهاتبوو لەسەر بنەمای ئەو پێوەرانە وەڵاممان بدەنەوە ، لەلایەكی تر كارمان لەسەر نەخشەكان كردووە هەموو كتێبەكە 14 نەخشەی تێدایە پرسمان بە مامۆستایانی پسپۆڕ لە زانستی نەخشە كێشان كردووە ئەوانیش پێنچ پسپۆڕ كاریان لەسەر كردووە مامۆستایانی زانكۆ لە هەڵگرانی بڕوانامەی ماستەرو دكتۆرا لە ئەوانیشەوە ئەنجامە كانمان بۆ گەڕاوەتەوە لە ئەنجامی هەرسێ تەوەرەكە بۆمان دەركەوتووە كە كتێبەكە هەڵەو كەم و كوڕی زۆری تێدایە، بۆیە بەم شێوەیەی دانراوە كتێبەكە ناتوانێت مافی تەواو بداتە قوتابی و خوێندكار.
دانانی پڕۆگرام و پسپۆڕانی زانكۆ دەربارەی ئەوەی كە ئایا ئەو كتێبە هەمان پسپۆڕانی زانكۆ لە ماستەرو دكتۆرا بەشداری دانانی كتێبەكەیان كردووە كەواتە ئەم هەڵانە بۆچی ؟ مامۆستا ڕزگار وتی ” جارێك پسپۆڕێكم بینی لێم پرسی تۆ ناوت لەسەر فڵانە كتێب هەیە كە سەرپەرشتی دانانی كتێبە كەت كردووە بەڵام هەڵەی زانستی زۆری تێدایە وەڵامەكەی وادامەوە كە هەندێك جار تەنها ناوی ئەوانی لەسەرە و بۆچوونییان بە هەند وەرناگیرێت ، گرفتێكی ئێمە لەوەدایە كە ئێمە هەندێك جار بۆچوونەكانمان وەردەگیرێت و دەسكاری دەكرێت یان وەك خۆی دانانرێت بۆیە هەندێك جار ئەم حاڵەتانە بە هەڵە تێدەپەڕێت لە لایەكی ترەوە دانانی پڕۆگرام لە هەموو دنیادا بە شێوەیەكە كە پێویستە بەبەردەوام زانیارییەكانی نوێ بكرێتەوە ، چونكە بەردەوام بیرۆكەی تازە دێتە پێشەوە هەندێك جار رەنگە گۆڕانكاری دروست بێت هەتا لە مێژووئێمە بۆنموونە تا ئێستاش كە باسی كۆنترین گوند لە مێژووی كورد و جیهانیش دەكەین دەڵێن گوندی چەرموو تازە گوندێكی تر دۆزراوەتەوە لە سنوری سلێمانی لە ناوچەی شارە زوور پێی دەڵێن بێستان سوور كە تازە شارەزایانی بواری شوێنەوار ناسی ئەمەیان دۆزیوەتەوە كەواتە دەبێت ئەمە تێكەڵاوی پڕۆگرام بكرێت ، بۆ ئەوەی قوتابی ئێمە ئەم شتە نوێیانە بزانێت ، بۆیە یەكێك لە تێبینییەكان ئەوەیە زانیارییەكان نوێ نەكراونەتەوە و پڕۆگرامەكەش زۆر چاپ دەكرێتەوە و وێنەكان تەڵخ دەبن و مافی تەواوی خۆی نادات بە بابەتی كتێبەكە ئەمەش بەشێكی تری گرفتەكانی ئێمەیە.
تێبینی و پڕۆگرامەكان
هەمیشە لە بەڕێوەبەرایەتی گشتی پڕۆگرامەكانەوە ئاماژە بۆ ئەوە دەكرێت كە هەركەس تێبینی لەسەر پڕۆگرامەكان هەیە ئەتوانێت بۆمان بنێرێت و ئێمە كاری لەسەر ئەكەین ئەم لێكۆڵینەەیەی ئێوە پێشتر هیچ تێبینییەكی بە پڕۆگرامەكان گەشتووە ؟مامۆستا ڕزگار حەمەلاو لەمبارەیەوە گووتی ” هەر توێژەرێك توێژینەوە دەكات بۆخۆی ناكات بۆ ئەو شوێنەی دەكات كە پێویستی پێی هەیە ئێمە بە سوپاسەوە دەخوازین وەزارەتی پەروەردە كاری لەسەر بكات واتە ماندوو بوون بۆ توێژەرە زۆر گلەی لەوە دەكرێت كە توێژینەوەی زۆر باش دەكرێت لە كوردستان، بەڵام توێژینەوەكان كاریان پێناكرێت توێژینەوەكە دوای ئەوەی لە كۆنفرانسێك باسی لێوەدەكرێت لە موڵكی ئێمە دەردەچێت ئێمە پێشتر مافی بڵاوكردنەوەیمان نییە دەبێتە موڵكی ئەم كۆنفڕانسە و كۆنفراانسەكە بڵاوی دەكاتەوە و دوای ئەوەش دەبێت بگات بەو شوێنەی پێویستیەتی.
زانیاری ناپێویست
دەربارەی ئەوەی كە ئایا پێتان وایە بە پێی توێژینەوەكەتان كتێبەكە زانیاری پێویستی ئەو قۆناغەی تێدا كۆكراوەتەوە یان ئێوە تێبینییەكانتان لەسەر هەڵەی كتێبەكەیە لە ڕووی زمانەوانی و وێنەو نەخشەوە ؟
بێگومان من جیا لە پۆلی پێنج وەك پسپۆڕێكی ئەم بوارە تێبینییەكی گشتیم هەیە لەسەر كۆی كتێبەكە لەو تێبینییانە ئەوەیە ئێمە هەندێك جار هەندێك شت بە قوتابی و خوێندكار دەڵێین شتی تری پێ بڵێین باشترە بۆ نموونە ئێمە زۆر جار كاتێك باسی مێژوو دەكەین باسی مێژووی عەرەب ، تورك ، فارس دەكەین هەموو ئەمانە ئاساییە زانیاریمان لە بارەیەوە هەبێت ، تا ئەو كاتەی بارودۆخی سیاسی كوردستان لە ڕۆژئاوا نەهاتە پێشەوە ڕەنگە بەشێك لە مامۆستایانی زانكۆش نەیاندەزانی كۆبانێ كوێیە وعەفرین زانیارییان لەسەر ژمارەی كورد لەو شوێنانە نەبوو نەیاندەزانی سنووری كوردستان تا كوێ دەڕوات ئێستا شوێنێك هەیە پێی دەڵێن كوردستانی سوور لە قوتابی زانكۆ بپرسە بڵێ كوردستانی سوور كوێیە نازانێت، چونكە نەیخوێندووە ، بەڵام مێژووی ئەفەریقای پێ دەڵێت كە پێویست نییە بۆمن لە كاتێكا مێژووی میلەتەكەی خۆم ناخوێنرێت ، باسی قەراج و كەندیناوا كە بە لێكۆڵینەوە نەبێت نازانرێت داهاتی ئەو ناوچەیە بەشی چەنی خەڵكی كوردستان دەكات ئایا داهاتی گەنم لە دەشتی سندی و شارەزوورو بتوێن و ڕانیە چەندە؟ ئایا داهاتی شارباژێڕ بەشی بژێوی خەڵكەكەی دەكات لە جیاتی ئەمانە باس لەوە دەكات لە ئەرجەنتین چەند سەر مانگاو بزن و مەڕ هەیە كەلەراستیدا ئەو زانیارییە پێویست نییە و ڕەنگە ئامارەكەشی نەورد بێت و نەڕاست بێت.
