دیار كازم
یا خۆیایە كو كوردان زۆر دەردەسەری وكوشتن وكاڤلكاری و نەدامەتی لسەر دەستێ داگیركەرێن كوردستانێ دیتیە، هەر ل دەستپێكا دامەزراندنا دەولەتا عیراقی و تا نها ژی بەردەوامە. كوردان هەولداینە ب هەمی رێكان مافێن خو ب دەست بینن چ ب گوفتوگو یان پشكداری د سازیێن دەولەتێ دا، تاكو گەهشتیە بزاڤێن چەكدار و شورشێن سەرتانسەری تایبەت ل باشورێ كوردستانێ.
لێ نە ئێك رێزیا نافمالا كوردی ئاستەنگا هەرە مەزن بۆ ب دەستنەئینانا مافێن كوردان تایبەت ل پارچەیا باشور و ئەڤ چەندە ب گوتارەكێ ناهێنە بەحسكرن.
د مێژوویا نودا كوردان چار جاران ب هەڤرا ئێك هەلوێستبووینە ئەو ژی كوچا 1975 دەمێ شورشا ئیلولێ هاتە ژ ناڤبرن، و سەرهلدانا 1991 ،و كوچا ملیونیا 1991 ، و ریفراندوما 2017 ، هەر ئێك ژ ڤان رویدانان كارتێكرنا خۆیا پوزەتیڤ لسەر دوزا گەلێ كورد هەبوویە تایبەت ژ ناڤ ناڤەندێن جیهانی دا، هەلبەت ئەڤ چەندە هەمی ب قوربانی دانێ بوون، لێ مەزنترین دەستكەفت و مەزنترین قوربانی كوچا ملیونیا بوهارا 1991 بوو. ئەو ژی هەبوونا چەند فاكتەران.
هەمی چین و توێژێن كوردستانێ ب ئێك دەنك نەڤیا ل ولاتەكی بژین بیانی حكومرانیێ تێدا بكەت.
ڤێ كوچا ملیونی جیهان هەژاند ب رێكا زومێن كامیرا رۆژنامەڤانان و سەتەلایتان و رێكخراو وكومەلەیێن نێڤدەولەتی هاتنە سەر خەت.
كیمیابارانا هەلەبجە و ئەنفالكرنا كوردان هتد..، ئەڤ هەمی رویدانە ژ بال نەتەوەیێن ئێكگرتی و رێكخراوێن بیانی بكێشەیەكا نافخویا عێراقێ دهاتە ناڤزەندكرن.
ئەڤێ كوچا ملیونی كێشەیا كوردی ژ كێشەكا نافخویا عیراقێ كرە نێڤدەولەتی.
د مێژوویا نودا ب ڤی قەبارێ ول سەدەیا 20 دا پشتی شەرێ جیهانی دووی ب مەزنترین كوچ هاتە ناڤزەندكرن و زۆر زەحمەتە دوبارە بیتەڤە.
ب هزاران خەلكێ كوردستانی ل برسان و سەرمان گیانێ خو ژ دەستدا. بۆ ئێكەم جار ئەنجومەنێ ئاسایشیا نەتەوەیێن ئێكگرتی لسەر پرسا كوردان كومبونا نائاسایی لسەر داخازا فەرەنسا گرێدا و بریارا 688 دەركر وحكومەتا بەعس ناچار كر دەستان ل كوردستانێ بەردەت و دەڤەرەكا ئێمن بۆ كوردان دیار كر. هەلبەت خەلكی كوردستانی زۆر زەحمەتی دیتن و زۆر قوربانی دان، ویێن لسەنگەری شەهید بیت یان بەر ئەنفالا كەفتبیت یان كیمیاباران بیت هەمیان گیانێ خو لدەستدایە، نزانم ئەڤ دەستەواژەیە چیە بۆ شەهیدێن كوچا ملیونی دانایی و كرینە شەهیدێن هاولاتی ول هەمی ئیمتیازاتەكا شەهیدا بێ بەهرن تنێ مووچەیەكی 250 هەزار دینار نەبیت.
داخازێ ل لێژنا شەهیدان ئەنفالا ل پەرلەمانێ كوردستانێ دكەم كو ڤێ دەستەواژێ راستكەنەڤە وەكی شەهیدێن دی ماف وئیمتیازات هەبن هەروەها دوو مۆنومێنتان دروستبكەن ئێك ل حاجی ئومەران و یا دووێ ژی لسەر سنورێ دەڤەرا بەرواری بالا ل پارێزگەها دهۆكێ، و رۆژەكی دیاربكەن بۆ روژا شەهیدێن كوچا ملیونی.
