خه‌بات: د.كەیفی ئەحمەد
كێشمەكێش و ململانێی رەگەزی نێر و مێ كێشەیەكی ئەزەلییە و هەر لە كۆن و بەرەبەیانی مێژوودا سەریهەڵداوە، هەر یەكە لەو رەگەزانە خاوەنی توانا و داهێنان و تایبەتمەندی خۆیەتی، كە لەوانەیە ئەوەی یەكێكیان توانای ئەنجامدانی هەبێت ئەوەی دیكە نەتوانێت و بۆی نەگونجێت بیهێنێتەدی و جێبەجێی بكات، بە پێچەوانەشەوە هەر راستە، بۆیە ناكرێت و نابێت هیچیان ئەوەی دیكە رەتبكاتەوە دان بە توانا و مافەكانیدا نەنێت، چونكە بەهۆیەوە برینەكان و بۆشایی نێوانیان قولتر و فراوانتر دەبن، زۆر كەس و لایەنیش ئەو هەلانە دەقۆزنەوە بۆ جێبەجێكردن و هێنانەدی پیلان و مەرامە تایبەتییەكانی خۆیان و ئەو دۆخە دەقۆزنەوە و هەوڵی درێژەپێدانی و هێشتنەوەی ئەو دۆخە دەدەن، جا بەهۆی هەستكردن بە نەبوونی یەكسانی لەلایان رەگەزی مێوە لە گشت كاروبارەكانی ژیاندا، چەندین رێكخراوی جۆراوجۆریان دروستكردووە، بۆ ئەووەی لەو رێگایەوە خەبات و هەوڵەكانیان بخەنەگەڕ بۆ وەدەستهێنانی مافەكانیان و راستكردنەوەی ئەو لاسەنگییەی لە نێوانیاندا دروستبووە، دیارە ناكرێت نكوڵی لە جیاوازی نێوان ئەو دوو رەگەزە بكرێت، بەڵام ئەوەش ئەوە ناگەیەنێت یەكیان ببێتە خاوەنی هەموو شتێك و ئەوەی دیكەش لە هەمووی بێبەش بكرێت، بەڵكو بۆ ئەوەیە كە هەریەكەیان تایبەتمەندیی و لایەنی ئەرێنی و نەرێنی خۆیان هەیە.
جا لەو ڕوانگەیەوە ئافرەتان دەیانەوێت لەمیانەی بۆنە و مەراسیمی تایبەتدا توانكانی خۆیان پیشانی خەڵكی بدەن و بیسەلمێنن، كە لە هەموو بوارەكانی ژیانی زانستیی و هونەریی و ئەدەبیی و وەرشی و كار و داهێنان و…هتد هیچان لە رەگەزە تەواوكەر و هاوبەشەكەی خۆیان كەمتر نییەو بەهەردووكیان دەتوانن ئەو ژیان و گوزەران و جیهانە جوانتر بكەن و زیاتر پەرەی پێبدەن.بۆ رەخساندنی بوار بۆ ئافرەتانی نێوچەكە و پیشاندانی تواناكانی خۆیان لە بوارە جیاوازەكاندا، زانكۆی راپەڕین، بۆنەیەكی بۆ ئەو چینە رێكخست لەژێر ناونیشانی فیستڤاڵی زانستیی كلتووریی تواناكانی خانمان، كە لە هۆڵی بۆنەكانی كۆلێژی پەروەردەی بنەڕەت ئەنجامدرا، لەو فیستڤاڵەدا چەندین چالاكی هەمەڕەنگی وەكوشیعر، شانۆ، موزیك و گۆرانی، نمایشی جلوبەرگ، سیمیناری كۆمەڵایەتیی و پەروەردەیی پێشكەشكران، لەو چالاكییە هونەریی و ئەدەبی و زانستیی و پەروەردەییانەدا چەندین كەسی داهێنەر و دەستڕەنگین و خاوەن سەلیقە و بوێر دەركەوتن، كە هەر یەكە لەو بڕگانە جوانی و تایبەتمەندی خۆی هەبوو.
دیارە بواری هونەر بەگشتی و شانۆ بەتایبەتی زۆر جێگای قسەكردن و مشومڕە، كە ئافرەتان كەمتر خۆیانی لێدەدەن و لێی دوردەكەونەوە و دوورەپەرێز دەبینرێن، بەڵام لەو فیستڤاڵەدا كچان و ژنان خۆیان بەبێ هاوكاری پیاوان ئەنجامدەری هەموو رەگەزەكان بوون و نمایشێكی جوانیان بەرهەمهێنابوو، ئەوەبوو نمایشێكی جوانیان پێشكەشی ئامادەبوان كرد، بەم شێوەیە.شانۆیی جیاوازی لەنێوان منداڵەكانتدا مەكە، ئامادەكردن و دەرهێنانیبەفرین محەمەد رەسول، مۆسیقام.كوردۆ، ماكیاژپەیام نادر، جلوبەرگبەشداران، دیكۆربەڕیوەبەرایەتی وەرزش و رۆشنبیری، نواندنی پەیمان وەتمان، بەفرین محەمەد، دیانا حەسەن، سانا عەلی، ئازیز ئیبراهیم، مریەم لوقمان، داستان عەبدوڵڵا. لەبارەی ناوەرۆكی شانۆییەكە و پەیام و مەبەستی نمایشەكە، پرسیارمان لە دەرهێنەر و ئەكتەری سەرەكیی نمایشەكە بەفرین محەمەد كرد و بەم شێوەیە وەڵامی داینەوە و گوتی: كچان كەمترنین لە كوڕان، ئەم شانۆیە باس لە بیركردنەوەی بەشێك لەدایك و باوكان و لە پیرە بەتەمەنەكانمان دەكات. كە تەداخولی ژیانی نەوەكان و كوڕ و بوكەكانیان دەكەن و پێیان وایە كوڕ گرنگترەو دەبێ زیاتر گرنگی پێ بدرێت. پێیان وایە دەبێ ژن زیاتر مناڵی كوڕی ببێت ، كە ئەوەش دەبێتە پێوەرێك بۆ چاكە و سالاری ئەوئافرەتە..نەنك و باپیرە كان لە ئەنجامی ئەو هەمووگرنگی پێدان و نازپێدانی نەنك و باپیرە بە منداڵە كوڕەكانیان، منداڵێكی لەڕێ لادەرو ناپەروەردەیی لێ دەردەچێت وای لێ دێت ئازاری دەورووبەرەكەشی دەدات.هەر بە پاڵپشتیكردنی باوانی دەست پێدەكات . بەڵام لە كۆتاییدا هەموو لایەك بۆیان روون دەبێتەوە، كە ئەو جۆر مامەڵەكردنە چەندە خراپ و نا مرۆڤانە و ناپەروەردەییە و پەشیمان دەبنەوە، چونكە نابێ نازی زۆر بە منداڵی كوڕ لەسەر حیسابی كچەكە بدرێت ، بەڵكودەبێ وەك یەك سەیری كچان و كوڕان بكرێت و لە هاوشانی یەكدی دابنرێن.
