خەبات‮: ‬تریفە ئازاد
هەموو ساڵێك وەك ئەمرۆ ئاسا گەلی‮ ‬كورد شانازی‮ ‬بەو چركە ساتانە دەكات كە تێدا لە دەروازەی‮ ‬ڕاپەرین چەخماغەی‮ ‬ڕووبەرووبونەوە لەگەڵ چەتەكانی‮ ‬ڕژێمی‮ ‬بەعس هەڵگیرساند لەو‮ ‬ڕۆژەدا هەموو چین و توێژەكانی‮ ‬گەلی‮ ‬كورد بە‮ ‬ڕووی‮ ‬زڵم و ستەمی‮ ‬سی‮ ‬ساڵەی‮ ‬ڕژێمی‮ ‬سەدام حوسێن تەقینەوە و لە‮ ‬ڕانیەوە زەنگی‮ ‬سەركەوتن گەیشتە كەركوكی‮ ‬دڵی‮ ‬كوردستان لە‮ ‬7ی‮ ‬ئاداری‮ ‬1991‮ ‬لە‮ ‬شاری‮ ‬سلێمانی‮ ‬ڕاپەڕین‮ ‬بەرپابوو توانرا شاری‮ ‬سلێمانی‮ ‬بە تەواوی‮ ‬لەبن دەستی‮ ‬ڕژێمی‮ ‬بەعس‮ ‬ڕزگار بێت و ئەمرۆ‮ ‬28‮ ‬ساڵ تێپەڕ‮ ‬دەبێت بەسەر ئازاد كردنی‮ ‬شاری‮ ‬سلێمانی‮.
‬
فازل‮ ‬ڕەئوف ئەندامی‮ ‬ئەنجومەنی‮ ‬سەركردایەتی‮ ‬سلێمانی‮ ‬لە‮ ‬یادی‮ ‬ڕاپەڕین و بەشدار بوویەكی‮ ‬ڕاپەرین بۆ‮ ‬ڕۆژنامەی‮ ‬خەبات گووتی‮:‬‮ ‬ڕاپەرین هەروا بە ئاسانی‮ ‬نەهاتە پێش بەڵكو دوابەرهەم و‮ ‬ڕەنج و خەباتی‮ ‬جەماوەری‮ ‬كۆڵنەدەری‮ ‬كوردستان و شۆڕشی‮ ‬ئەیلولی‮ ‬مەزن‮ ‬گوڵانی‮ ‬پێشكەوتوو خواز بوو لە پاش ئەو‮ ‬غروری‮ ‬و ملهورییەی‮ ‬ڕژێمی‮ ‬بەعسی‮ ‬فاشست وە شەڕی‮ ‬ڕووبەری‮ ‬كۆماری‮ ‬ئیسلامی‮ ‬ئێران كە‮ ‬8‮ ‬ساڵی‮ ‬خایەند لە ئەیلولی1980 ‮ ‬زیانی‮ ‬گەورە بە هەردوو وڵاتی‮ ‬عێراق و ئێران‮ ‬نەوەستانی‮ ‬بەوە لە ئابی1990 ‮ ‬كە پەلاماری‮ ‬كویتی‮ ‬دا ئەو سوپا گەورە بەهێزەی‮ ‬كە چەندە‮ ‬غرور بوو حسابی‮ ‬بۆ جیش و هەموو جیهان نەدەكرد نەك بۆ كورد و پێشمەرگە وا تێكشكا سەربازی‮ ‬وا ترس و بێ منەتانە بە چەكەوە ئەهات بۆ ناو پێشمەرگە و كوردستان،‮ ‬ئەم هۆیانە و فراوانی‮ ‬سنوری‮ ‬پێشمەرگەی‮ ‬كوردستان و بارەگاكانی‮ ‬و چالاكیەكانی‮ ‬لەناو جەرگەی‮ ‬شارو شارۆچكەكانی‮ ‬كوردستان هۆیەكی‮ ‬تر بوو،‮ ‬بۆیە سەركردایەتی‮ ‬بەرەی‮ ‬كوردستان لەسەر بانگهێشتی‮ ‬جەنابی‮ ‬سەرۆك بارزانی‮ ‬بۆ‮ ‬ڕاژان دەست كرا بە زنجیرەیەك كۆبونەوە ئەوكات خواڵخۆشبوو مام جەلال لە دەروەی‮ ‬كوردستان بوو،‮ ‬لە كۆتایی‮ ‬كۆبونەوەكان دوابڕیار و ئامادە كاری‮ ‬كرا بۆ بەرنامەی‮ ‬ڕاپەرین هەڵبەتە لە ناوەراستی‮ ‬مانگی‮ ‬12ی1990 ‮ ‬جەنابی‮ ‬سەرۆك بارزانی‮ ‬بڕیاری‮ ‬دا بچنە قاسمە‮ ‬ڕەش سەركردایەتی‮ ‬یەكێتی‮ ‬كۆبونەوە ئەوەی‮ ‬ماوە لەوێ بكرێت،ئەمەش بەلای‮ ‬هەموو لایەك و جەماوەری‮ ‬خودی‮ ‬سەركردایەتی‮ ‬یەكێتی‮ ‬كارێكی‮ ‬باش و پیرۆز بوو دوا كۆبونەوەی‮ ‬سەركردایەتی‮ ‬بەرەی‮ ‬كوردستانی‮ ‬بڕیار درا هەموو حزبەكان بە پێ توانا بۆ هێڵی‮ ‬نهێنی‮ ‬و پەیوەندی‮ ‬ناوە و لەگەڵ پیاوانی‮ ‬ڕژێم دۆست و سنورەكان ئامادە كاری‮ ‬بۆ بكەن تاكو دوا بڕیاری‮ ‬دەست بەكار بوون هەموو حزبەكان بە هەوڵی‮ ‬خۆیاندا لە سنورەكان چالاكی‮ ‬ئێمەش وەك پارتی‮ ‬دیموكراتی‮ ‬كوردستان دوابڕیار ئەوەبوو هەموو لقەكانی‮ ‬كە چوار لقی‮ ‬سەرەكی‮ ‬هەیە سنورەكانمان دیار بوو بە پێ‮ ‬ی‮ ‬بە پێ جوگرافیا و بە پێ هێز و ناوچەكان دابەش بكەین‮ ‬یەك خاڵ لە بڕیارەكانی‮ ‬نامەی‮ ‬جەنابی‮ ‬سەرۆك بارزانی‮ ‬بەرێز كاك نێچرڤان بارزانی‮ ‬هەر لق و ناوچەیەكیش نامەی‮ ‬خۆیان بنرێ‮ ‬یەكە‮ ‬یەكەی‮ ‬ئەو دۆست و كەسانەی‮ ‬ناو‮ ‬ڕژێم كە هیمەت بكەن بێنەوە‮ ‬ڕیزەكانی‮ ‬خزمەتی‮ ‬كورد و كوردستان بە دەورەیان بۆ‮ ‬ڕووبەڕووبونەوە‮ ‬ڕژێم ئێمە وەك لقی‮ ‬4‮‬ كە بەرپرسی‮ ‬لق ئەو كاتە كاك قادر قادر بوو لە كۆبونەوەیەكی‮ ‬فراوان لە گەڵ كارگێر لق و بەرپرسی‮ ‬ناوچەكان و كارگێرەكانیان كرا لە بارەگای‮ ‬لق مقرمان لە سنوری‮ ‬سەیران بەگ بوو بە پێ فراوانی‮ ‬و جوگرافیای‮ ‬سنوری‮ ‬لقمان كرد بە سێ میحوەری‮ ‬سەرەكی‮ ‬میحوەری‮ ‬یەكەم سلێمانی‮ ‬و دەوربەری‮ ‬بوو كە هەڤاڵ كمال حسن بەرپرس بوو،‮ ‬میحوەری‮ ‬دووەم شەهیدی‮ ‬سەركردە خاڵە عرفان بوو هەڵەبجە و دەور بەری‮ ‬بوو،میحوەری‮ ‬سێیەم من بووم لە سنوری‮ ‬دوكان و دەورووبەری‮ ‬بوو،‮ ‬لیژنەی‮ ‬ئەم میحوەرانە لە هەڤاڵانی‮ ‬كارگێری‮ ‬لق بەرپرسی‮ ‬ناوچەكان و كارگێری‮ ‬ناوچەكان لەگەڵ كۆمەڵی‮ ‬هەڤاڵی‮ ‬شارەزای‮ ‬بەرپرسەكانی‮ ‬شۆڕشی‮ ‬ئەیلول كە ئاوارەی‮ ‬ئێران بوون‮ ‬ڕیش سپی‮ ‬و پیاو ماقولانی‮ ‬خاوەن عەشیرەتەكان،‮ ‬دواتر ئیشارەت بە دابەش كردنی‮ ‬نامەكەی‮ ‬سەرۆك بارزانی‮ ‬و نێچرڤان بارزانی‮ ‬هەروەها نامەی‮ ‬لق بە پێ فراوان و بوونی‮ ‬دۆست و دڵسۆزانی‮ ‬پەیوەندیان كرد بە هێڵەكانی‮ ‬شانە بە شانەی‮ ‬سەرەكیەكان‮.‬

هەروەها گووتی‮: ‬هەڵبەتە هەموو بە پێ بەرنامەیەكی‮ ‬ڕێك و پێك دابەش كردن و بەرپرسیارەتی‮ ‬من ئەو كاتە بەرپرسی‮ ‬لێژنەی‮ ‬ناوچەی‮ ‬سلێمانی‮ ‬بووم جگە لە بەرپرسیارەتی‮ ‬میحوەر ئەركێكی‮ ‬زۆری‮ ‬نامە و‮ ‬ڕاسپاردەكان بۆ سلێمانی‮ ‬و دەوروبەری‮ ‬لەسەر شانی‮ ‬ئێمە بوو هەر بۆیە خۆم و چەند هەڤاڵێكی‮ ‬قارەمانی‮ ‬ناوچەمان دابەزینە خوارێ لە شارو دەوری‮ ‬ڕاستە وخۆ دابەش كردنی‮ ‬ناو‮ ‬ڕاسپاردەكانمان ئەگەیاندن و ئامادە كاری‮ ‬باشمان دەكرد هەڵبەتە‮ ‬ڕاپەرین دەبوایە‮ ‬زوو بكرایە بەڵام پێزانینی‮ ‬وەزعەكە و ئامادە كاریەكە گەیشتبووە‮ ‬ڕژێم دیار بوو لە هەموو شارو شارۆچكەیەك هەرەشەی‮ ‬ڕژێم هەبوو بۆیە ماوەیەك دواخر بۆ كاتێكی‮ ‬نادیار بەڵام ئێمە نەوەستاین لە خۆ ئامادە كردن دابووین،‮ ‬دیارە هەموو میحوەرەكان و هەموو حزبەكان لە هەوڵی‮ ‬بەرنامە دانان بوون بە نیسەت لایەنەكان بە پێ هێزو نفوسی‮ ‬و دەسەڵات‮ ‬ڕێكەوتن ئەكرا سەبارەت بە ئێمە وەك لقی4 ‮ ‬و میحوەرمان زیاتر مقری‮ ‬هێزی‮ ‬یەكێتی‮ ‬هەبوون هەتاكوو لە سەركردایەتیان لە سنوری‮ ‬میحوەرمان بوون بۆیە میحوەری‮ ‬ئێمە لەگەڵ بەرێزان مامۆستا جمال هەڵەبجەیی‮ ‬و مام‮ ‬ڕۆستەم‮ ‬ڕێكەوتین و بەرنامەمان بە‮ ‬یەكەوە بوو چەندین جار كۆبونەوەمان دەكرد و ئامادە دەوبوین لەبەر ئەوەی‮ ‬لە سنوری‮ ‬ڕانیە بە هیمەتی‮ ‬جەنابی‮ ‬سەرۆك بارزانی‮ ‬ڕانیە ئازداكرابوو هێزەكانمان بەرەو نزیكی‮ ‬ناوەوە دەچووین تا والێهات میحوەری‮ ‬ئێمەو سلێمانی‮ ‬تێكەڵ بووین پەلەمان دەكرد لە رێگای‮ ‬گۆڵی‮ ‬وە هەرچەندە ئاوی‮ ‬زۆر هات بە حەبل و مەلەوانی‮ ‬دەپەڕینەوە كە گەیشتینە گووندی‮ ‬شێخ المارین‮ ‬لە‮ ‬6‮/‬3‮/‬1991‮ ‬بوو شەو زۆر تۆفان و باران بوو ئێمە لە پێشڕەوی‮ ‬دابووین،‮ ‬رەبیەو سەربازگەكان بچووكەكانی‮ ‬ڕژێم لە گۆڵی‮ ‬ماوە هێشتا مابوو تەقەیان نەكرد لەو پەلە پەلە دا پێشمەرگەمان كەوتە حقلی‮ ‬الغام و پێشمەرگەیەكمان بە ناوی‮ ‬حمە‮ ‬ڕەشید‮ ‬بریندار بوو گێرامانەوە‮.‬

لە كۆتایدا فازل‮ ‬ڕەئوف گووتی‮:‬‮ ‬لەو كاتە گوێمان لە ئێزگەكانی‮ ‬شۆڕش ئەگرت بە تایبەت بۆ دەنگی‮ ‬كوردستان كە بۆ ئازاد كردنی‮ ‬ڕانیە و قەڵادزێ دەوروبەری‮ ‬جەنابی‮ ‬سەرۆك بارزانی‮ ‬وەك سەرۆكی‮ ‬بەرەی‮ ‬كوردستان‮ ‬یەكەم سەركردە بوو گەیشتە ناو جەماوەری‮ ‬خۆشەویستی‮ ‬ڕانیە و‮ ‬ڕاپەرین‮ ‬بۆیە نازناوەی‮ ‬وەرگرت ئێمەش وەك هێزەكانی‮ ‬خۆمان هاوشانی‮ ‬هێزەكانی‮ ‬لایەنەكانی‮ ‬تر نزیك بوینەوە لە چوار تا و پاشان سلێمانی‮ ‬و ناوشار بەڵام بەدەم تەقەی‮ ‬ئەو‮ ‬ڕەبیە و شوێنانەی‮ ‬ڕژێم كە مابوون هەڵبەتە جەماوەری‮ ‬كوردستان و ئەو دۆست و دڵسۆزانەی‮ ‬ناو‮ ‬ڕژێم‮ ‬كە نامەیان بۆ چووبوو‮ ‬ڕۆڵی‮ ‬سەرەكیان هەبوو لە‮ ‬ڕووبەڕووبونەوەی‮ ‬هێزەكانی‮ ‬ڕژێمی‮ ‬بەعسی،‮ ‬وە هەموو لاینەكانیش هەر‮ ‬یەك بە هێزو ژمارەی‮ ‬پێشمەرگەیان‮ ‬و جەماوەریان بەشدار بوون بەڵام دەڵێم‮ ‬ڕۆڵی‮ ‬جەماوەر بە هەموو چین و توێژەكانەوە بە هاوكاری‮ ‬گشت لایەنەكانەوە زۆر بوون پاش گەییشتن لە بەرەبەیانی‮ ‬7‮/‬3‮/‬1991‮ ‬كەوتینە ناو جەماوەری‮ ‬خۆمان و ئەو شوێنانەی‮ ‬مابوون مۆڵگەكانی‮ ‬ڕژێم لە ناو شاری‮ ‬سلێمانی‮ ‬و دەوروبەری‮ ‬بە تایبەتی‮ ‬بەرەی‮ ‬بازیان و‮ ‬ڕێگای‮ ‬كەركوك ئیتر‮ ‬ڕێكخستن و دابەش كردنی‮ ‬هێزەكانی‮ ‬جەماوەر‮ ‬ڕێكخستن و دۆستەكان بە شێوەیەكی‮ ‬ڕێك و پێك و‮ ‬هەمووان‮ ‬لە ژێر چەتری‮ ‬بەرەی‮ ‬كوردستانی‮ ‬بووین‮ ‬خۆشبەختانە هەموو لایەنەكان كۆك بوون بە بڕیار و بەرنامەكان جێ بەجێ كراو‮ ‬ڕاپەرین بەرپا بوو توانر شاری‮ ‬سلێمانی‮ ‬ئازاد بكرێت لە دەست‮ ‬ڕژێمی‮ ‬بەعس و‮ ‬ئەمرۆش كە دەبین كوردستانمان ئازادە و بەرهەمی‮ ‬ڕاپەرین و‮ ‬شۆڕشەكانی‮ ‬ترە‮.‬