خەبات: تریفە ئازاد
مامۆستایەكی زانكۆ ئەو دۆخەی ئێستا لە كەركووك و ناوچە كێشەلەسەرەكان دەگوزەرێت بە نایاسایی و نادەستووری ناودەبات، هاوكات جەختیش دەكاتەوە ئەوەی لە كەركووك دەگوزەرێت شەرعیەتی حكوومەتی خۆجێیی خۆی لە دەستداوە و حوكمی سەربازی نایاسایی بەسەر شارەكەدا سەپێندراوە.
سانع شەریف شێروانی، مامۆستای یاسا و پەیوەندییە نێودەوڵەتییەكان لە زانكۆی سۆران، سەبارەت بە پرسی گەڕانەوەی پێشمەرگە و دۆخی كەركووك لە لێدوانێكیدا بۆ رۆژنامەی خەبات، گوتی: كەركووك لە دوای رووداوی 16ی ئۆكتۆبەری2017 تا ئێستا بە داگیركراوی ماوەتەوە، شەرعیەتی حكوومەتی خۆجێیی خۆی لە دەستداوە و حوكمی سەربازی نایاسایی بەسەردا سەپێندراوە، لە هەمان كاتدا شەرعیەتی دەستووری و نێودەوڵەتیشی لە دەستداوە، چونكە كاتێك شارێك هەردوو دامەزراوە گرنگەكانی وەكو پارێزگا و سەرۆكایەتیی ئەنجوومەن كە نوێنەرایەتی تەواوی خەڵكی كەركووك دەكەن بە ناشەرعی و نادەستووری بەڕێوەببرێن لە لایەن هێزە میلیشیا نایاسایی و نادەستوورییەكانەوە، ئەوكات شەرعیەتی یاسایی نامێنێت.
سەبارەت بە دۆخی كەركووك و ئەو داگیركارییەی لە شارەكە لە بەرانبەر دامەزراوە یاساییەكان روودەدات، ئەو مامۆستایەی زانكۆ گوتیشی: ئەوەی لە كەركووك روودەدات شەرعیەتی دامەزراوە دەستووری و یاساییەكان دەخاتە ژێر پرسیارەوە، چونكە بوونی ئەم هێزە میلیشیایانە دژی ماددەی9 ی دەستووری عێراقن، كاتێك دەڵێت دەبێ هێزە چەكدارەكانی عێراق لە هەموو پێكهاتەكان بێت و یەكسان بن و لەژێر فەرمانڕەوایەكی مەدەنیدابن و قەدەغەیە میلیشیای چەكداری دروستبكرێت لە دەرەوەی هێزە چەكدارەكاندا، واتە سوپای عێراق، بەڵام ئەو هێزانەی لە كەركووك هێزی میلیشیای حەشدی شەعبین و نوێنەرایەتیی هیچ پێكهاتەێك ناكەن و بەپێچەوانەشەوە خۆی دەزگا مەددەنییەكان بەڕێوە دەبات، ئەوەش كاریگەری نەرێنی لەسەر خەڵكی كەركووك دروستكردووە.
سەبارەت بە پرەنسیپە نێودەوڵەتییەكان، گوتی: ئەوەی لە كەركووك روودەدات لە ڕووی نێودەڵەتیشەوە پەسەند نییە، بۆیە بوونی ئەو هێزانە لە كەركووك داهاتووێكی مەترسیدار لەسەر شارەكە دروستدەكات، بۆ ئەوەی ئەم بارودۆخەش ئاسایی و یاسایی و بەدەستووری بكرێتەوە، دەبێ یەكەم هەنگاو لابردنی ئەم حوكمە میلیشیاییە نادەستووری و نایاساییە بێت، دەبێ هێزێكی تری دەستووری جێگەی بگرێتەوە لە پێناو ئاسایی و راستكردنەوەی بارودۆخەكە كە ئەمیش هێزی پێشمەرگەیە، چونكە گەڕانەوی ئەم هێزە دەكرێت لە بەر چەند هۆكارێك بێت یەكەمیان هێزی پێشمەرگە هێزێكی دەستوورییە و لە زمنی وەزارەتی بەرگریی عێراقدایە، دووەم چونكە هێزی پێشمەرگە هێزێكی دەستوورییە لە ڕووی نێودەڵەتییەوە كاری لەگەڵ دەكرێت و مەشقی نێودەوڵەتیشی پێكراوە، وەكو هێزێكی نێودەڵەتی پەسەندكراوە، لەگەڵ پێشمەرگە لە 2014 تاكو ئێستا هاوشان لەگەڵ هاوپەیمانی نێودەوڵەتی كە زیاتر لە 60 دەوڵەت لەخۆ دەگرێت، دژی داعش شەڕی كردووە. سێیەمیان ئەم هێزە جگە لەوەی هێزێكی كوردییە دەبێتە هۆی زامنكردنی ئاسایشی پێكهاتەی كورد لە كەركووك و هێزێكی متمانەپێكراویشە لە ناو شەقامی عەرەبی بە گشتی و پێكهاتەی عەرەب بە تایبەتی، بەو پێیەی كە سوپای عێراق وەكو پێویست بەهێز نییە و هێزی میلیشیای نادەستووری جۆراو جۆر لە كەركووك هەن.
سانع شێروانی گەڕانەوەی پێشمەرگە بۆ كەركووك بە پێویستییەكی نێودەوڵەتیش دەزانێت، لەمبارەیەوە گوتی: گەڕانەوەی پێشمەرگە بۆ شاری كەركووك پێویستییەكی ناوخۆیی عێراق و نێودەوڵەتییە بۆ ئاساییكردنەوەی دۆخی كەركووك، بایەخێكی زۆریشی بۆ هەرێمی كوردستان دەبێت، چونكە دەبێتە هۆی گرنگی زیاتری نێودەوڵەتی بە كاریگەری هەرێمی كوردستان وەكو كارەكتەری سەرەكی لە عێراقدا بەو پێەی كەركووك بۆ هەرێمی كوردستان شارێكی كوردییە و زۆرینەی پێكهاتەكەی كوردن.
