خه‌بات: عەلی‮ ‬بانیشاری‮
محەمەد سەعدەدین ئیلخانی‮ ‬دەڵێ‮: ‬پارتی‮ ‬و دەسەڵاتی‮ ‬سیاسی‮ ‬كوردستانی‮ ‬چەند مافی‮ ‬زیاتر بدەن بە پێكهاتەكان متمانەی‮ ‬پێكهاتەكان بە هەرێمەكەیـان و دەسەڵات و ئیدارەی‮ ‬كوردی‮ ‬زیـاتر دەبێت‮. ‬سەرۆكی‮ ‬فراكسیۆنی‮ ‬پارتی‮ ‬گەشەپێدانی‮ ‬توركمان لە پـەرلەمانی‮ ‬كوردستان لە دیمـانەیەكدا لەگەڵ(خـەبات‮) ‬دەڵێت‮: ‬مادام توركمـانەكان لە سەرۆكایەتی‮ ‬پەرلەمان هەبن پێویستە لە حكوومەتیش پۆست و پلەیان هەبێت‮. ‬سەبارەت بە هەڵوێستی‮ ‬توركمان لەسەر پڕۆژەی‮ ‬چاكسازی؟ ئیلخانی‮ ‬دەڵێ‮: ‬ئەگەر لەسەر هەندێك وردەكاری‮ ‬ناو پڕۆژەكە ناكۆكیمان هەبێت،‮ ‬بەڵام بە شێوازێكی‮ ‬گشتی‮ ‬پاڵپشـتی‮ ‬پڕۆژەكەمان كردووە‮. ‬دەشڵێـت‮: ‬كاری‮ ‬سەرەكی‮ ‬پەرلەمانی‮ ‬كوردستان لەم خولەدا تێپەڕاندنی‮ ‬پڕۆژەی‮ ‬چـاكسازی‮ ‬دەبێت‮.‬

سەرۆكی‮ ‬فراكسیۆنی‮ ‬پارتی‮ ‬گەشەپێدانی‮ ‬توركمان لە پەرلەمانی‮ ‬كوردستان دەڵێ‮” ‬كاتێك باس لە دیاریكردنی‮ ‬ئەندامانی‮ ‬لیژنەی‮ ‬یاسایی‮ ‬كرا ئێمەش داوامانكرد ئەندامان هەبێت،‮ ‬چونكە بەلای‮ ‬ئێمەوە لیژنەی‮ ‬یاسایی‮ ‬گرنگترە لە لیژنەكانی‮ ‬دیكە‮”. ‬گوتیشی‮” ‬لە كۆبوونەوەی‮ ‬فراكسیۆنەكان ئەو پێشنیارەمان كرد و داوامان لە هەموو فراكسیۆنەكان كرد پشتیوانمان بن،‮ ‬بەڵام فراكسیۆن هەبوو بۆ ئەوەی‮ ‬خۆی‮ ‬ئەندامی‮ ‬هەبێت هاوكاری‮ ‬ئێمەی‮ ‬نەكرد و هەوڵی‮ ‬ئەوەیاندا ئێمە بێ ئەندام بین‮”. ‬محەمەد ئیلخانی‮ ‬دەشڵێت‮” ‬پێویست بوو توركمان و كلدان و سریان ئاشوور وەكو نەتەوەیەكی‮ ‬جیاواز بەشداربن لەو لیژنەیەدا،‮ ‬كاتێك فراكسیۆنی‮ ‬سۆشیالیست لەگەڵ فراكسیۆنی‮ ‬پارتی‮ ‬یەكیان گرت،‮ ‬پێنج ئەندامی‮ ‬لیژنەی‮ ‬یاسایی‮ ‬بەر پارتی‮ ‬كەوت و پارتیش كورسییەكی‮ ‬دایە توركمانەكان‮”. ‬ئەوەشی‮ ‬گوت‮” ‬لە هەموو قۆناغەكاندا پارتی‮ ‬پشتگیری‮ ‬توركمانەكانی‮ ‬كردووە و ئێشمە سوپاسمان كردوون‮”. ‬ناوبراو هەروەها ئاماژەی‮ ‬بەوەشدا ئامانجی‮ ‬ئەوان لە لیژنەی‮ ‬یاسایدا بەرگریكردنە لە توركمانەكان و مافەكانیش لە‮ ‬یاسادا جێگر دەبن‮. ‬سەرۆكی‮ ‬فراكسیۆنی‮ ‬پارتی‮ ‬گەشەپێدانی‮ ‬توركمان جەختیكردەوە پێویستە نەتەوە جیاوازەكان دەوریان لە داڕشتنی‮ ‬ئەو‮ ‬یاسایانەدا هەبێت‮.‬

سەبارەت بەو پڕۆژەی‮ ‬چاكسازییەی‮ ‬لە خولی‮ ‬رابردوودا حكوومەتی‮ ‬هەرێم ئاڕاستەی‮ ‬پەرلەمانی‮ ‬كوردستانی‮ ‬كردبوو و هەڵوێستی‮ ‬ئێستای‮ ‬توركمانەكان لەسەر پرۆژەكە؟ محەمەد ئیلخانی‮ ‬گوتی‮: ‬ئەگەر لەسەر هەندێك وردەكاری‮ ‬ناو پڕۆژەكە ناكۆكیمان هەبێت،‮ ‬بەڵام بە شێوازێكی‮ ‬گشتی‮ ‬پاڵپشتی‮ ‬پڕۆژەكەمان كردووە‮”. ‬دەشڵێت‮” ‬ئەگەر پڕۆژەكە لە كاتی‮ ‬خۆیدا جێبەجێ بكرایە سوودێكی‮ ‬زۆری‮ ‬بۆ خەڵكی‮ ‬باشووری‮ ‬كوردستان دەبوو‮”. ‬گوتیشی‮” ‬ئێستا لە پەرلەمانی‮ ‬كوردستان بێ لە پێكهێنانی‮ ‬حكوومەت و رێكخستنی‮ ‬سیستەمی‮ ‬سیاسی‮ ‬كوردستان و هەمواركردنەوەی‮ ‬یاسایی‮ ‬سەرۆكایەتی‮ ‬هەرێم و دووەم گەورەترین ئەركی‮ ‬گەورەی‮ ‬پەرلەمان ئەنجامدانی‮ ‬چاكسازییە‮”. ‬ئەوەشی‮ ‬گوت‮” ‬كاری‮ ‬سەرەكی‮ ‬پەرلەمانی‮ ‬كوردستان لەم خولەدا تێپەڕاندنی‮ ‬پڕۆژەی‮ ‬چاكسازی‮ ‬دەبێت‮”. ‬سەرۆكی‮ ‬فراكسیۆنی‮ ‬پارتی‮ ‬گەشەپێدانی‮ ‬توركمان دەڵێ‮” ‬رەنگە گۆڕانكاری‮ ‬لە پڕۆژەكەدا بكرێت‮ ‬یان ئێمە هەمان پڕۆژە بێنینەوە پەرلەمان‮ ‬یان لەوانەشە بۆ ئەو قۆناغەی‮ ‬ئێستا حكوومەت پڕۆژەیەكی‮ ‬دیكەمان بۆ بنێرێت و گفتوگۆی‮ ‬لەسەر بكەین و بیخەینە دەنگدانەوە،‮ ‬چونكە ئەو كات ئەو پڕۆژەیەمان ئامادەكردبوو بەگوێرەی‮ ‬قۆناغەكە بوو،‮ ‬رەنگە بۆ ئێستا پڕۆژەكە باشتر بكرێت‮”. ‬محەمەد ئیلخانی‮ ‬دڵنیاییە لەوەی‮ ‬هەموو فراكسیۆنەكان كۆكن لەسەر ئەوەی‮ ‬پڕۆژەیەك بۆ چاكسازی‮ ‬هەبێت‮.‬

سەرۆكی‮ ‬فراكسیۆنی‮ ‬پارتی‮ ‬گەشەپێدانی‮ ‬توركمان دەڵێ‮” ‬لە گفتوكۆكانماندا لەگەڵ پارتی‮ ‬داوامانكردبوو ئەمجارە جیاوازتر لە رابردوو بەشداربن لە پەرلەمان و حكوومەتدا‮”. ‬دەشڵێت‮” ‬بەخۆشحاڵییەوە لە‮ ‬یەكەم هەنگاودا پارتی‮ ‬داواكەی‮ ‬ئێمەی‮ ‬پەسەند كردو و پۆستی‮ ‬جێگری‮ ‬دووەمی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬پەرلەمانمان بەركەوت،‮ ‬ئەمەش هەنگاوێكی‮ ‬باشە‮”. ‬محەمەد ئیلخانی‮ ‬هەروەها گوتیشی‮” ‬نەك لە كوردستان بەڵكو لە عێراقیش لە سەرۆكایەتی‮ ‬پەرلەماندا توركمان بوونی‮ ‬هەیە،‮ ‬كەواتە توركمان ئەو ئازادییەی‮ ‬پێدراوە كە رۆڵی‮ ‬خۆی‮ ‬لە دەزگای‮ ‬یاساداناندا هەبێت و مافەكانی‮ ‬خۆی‮ ‬جێگیر بكات،‮ ‬ئەوەش نەك لە هەرێم و بەغدا،‮ ‬بەڵكو لە رۆژهەڵاتی‮ ‬ناوەڕاستیش هەنگاوێكی‮ ‬زۆر باشە‮”. ‬

محەمەد ئیلخانی‮ ‬پێیوایە مادام توركمانەكان لە سەرۆكایەتی‮ ‬پەرلەمان هەن،‮ ‬پێویستە لە حكوومەتیش هەبن‮. ‬دەشڵێت‮” ‬بە وەزارەت بێت‮ ‬یان دەستە پێویستە توركمانەكان بەشداریان لە حكوومەتدا پێ بكرێت و پۆست و پلەیان هەبێت‮”. ‬سەبارەت بەو دەنگۆیانەی‮ ‬باس لەوە دەكەن توركمانەكان داوای‮ ‬پۆستی‮ ‬باڵا لە سەرۆكایەتی‮ ‬هەرێم دەكەن؟ ناوبراو دەڵێ‮” ‬پێشنیاری‮ ‬ئەوەمان كردووە سەرۆكی‮ ‬هەرێم بێ لە جێگر دوو‮ ‬یاریدەدەری‮ ‬هەرێم و بدرێت بە پێكهاتە نەتەوەییەكان‮”. ‬لەبارەی‮ ‬ئەو وەزارەتەی‮ ‬توركمان داوایدەكات؟ ئیلخانی‮ ‬گوتی‮” ‬تائێستا هیچمان لەسەر وەزارەتەكان نەوتووە،‮ ‬جارێ دەمانەوێت رێكەوتنی‮ ‬سیاسی‮ ‬تەواو ببێت و حیزبە سیاسییەكان بگەنە چارەسەر،‮ ‬دواتر ئێمە داواكاری‮ ‬خۆمان بكەین‮”. ‬هەروەها گوتیشی‮” ‬توركمان دەیەوێت قۆناغی‮ ‬داهاتوو قۆناغی‮ ‬سەقامیگری‮ ‬سیاسی‮ ‬بێت و هەموو حیزبە سیاسییەكان بەیەكەوە كاری‮ ‬خۆیان بكەین و‮ ‬یەكێتی‮ ‬ریزە سیاسییە كوردستانییەكان بە كورد و توركمان كلدان سریان و ئاشوورییەكان بەرپا بكرێت ئینجا بیر لەوە بكەینەوە كام پۆست وەربگرین‮”. ‬سەرۆكی‮ ‬فراكسیۆنی‮ ‬پارتی‮ ‬گەشەپێدانی‮ ‬توركمانی‮ ‬پێی‮ ‬وایە بە وەرگرتنی‮ ‬پۆستەكان رۆژ بە رۆژ دۆخی‮ ‬توركمانەكان زیاتر پێش دەكەوێت و دەنگەكانیان زیاد دەكەن‮. ‬دەشڵێت‮” ‬پارتی‮ ‬و دەسەڵاتی‮ ‬سیاسی‮ ‬كوردستانی‮ ‬چەند مافی‮ ‬زیاتر بداتە پێكهاتەكان متمانەی‮ ‬پێكهاتەكان بە هەرێمەكەیان و دەسەڵاتەكەیان و ئیدارەی‮ ‬كوردی‮ ‬زیاتر دەبێت‮. ‬