خەبات: زانكۆ محەمەد
ئەمینداری گشتی كۆمكاری عەرەبی رایدەگەیەنێت، وڵاتانی عەرەبی هاوڕان لەگەڵ وڵاتانی یەكێتیی ئەورووپالە رەتكردنەوەی دەستوەردانەكانی ئێران. هاوكات بنیامین نەتەنیاهۆ سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل ڕایگەیاند، وڵاتەكەی بەردەوام دەبێت لە كاركردن و فشار دروستكردن لە دژی خۆقایمكردنی ئێران لە سوریا. لەبارەی رێككەوتنی زلهێزەكان لەسەر سووریا وەزیری دەرەوەی روسیا باس لە دانوستانی ژێربەژێری مۆسكۆ و واشنتۆن لە بارەی سوریا دەكات.یەكهەڵوێستی وڵاتانی عەرەبی ئەمینداری گشتیی كۆمكاری عەرەبی رایدەگەیەنێت، كە وڵاتانی عەرەبی هاوڕان لەگەڵ وڵاتانی یەكێتیی ئەورووپا لە رەتكردنەوەی دەستوەردانەكانی ئێران. ئەحمەد ئەبولغەیز، ئەمینداری گشتیی كۆمكاری عەرەبی لە كۆنگرەی لوتكەی وڵاتانی عەرەبی و ئەورووپی، رایگەیاند، لەگەڵ وڵاتانی ئەورووپی هاوهەڵوێستن لەبارەی كێشەی ناوكیی ئێران و رەتكردنەوەی دەستوەردانەكانی ئێران لە كاروباری وڵاتانی عەرەبی. رۆژی یەكشەممە 24/2/2019 لە هاوینەهەواری شەرەمول شێخ لە میسر، كۆنگرەی لوتكەی وڵاتانی عەرەبی و یەكێتیی ئەورووپا، بەڕێوە چوو و تیایدا ئەحمەد ئەبولغەیز هیوای خۆی لەوە نیشانداوە، كە وڵاتانی ئەورووپی لە گرنگیی سەقامگیریی جیهان بە گشتی و وڵاتانی عەرەبی بەتایبەت و دەستوەرنەدان لە كاروباری وڵاتانی دیكە، تێبگەن. ئیسرائیل بەربەرستی بەردەم ئێران بنیامین نەتەنیاهۆ سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل ڕایگەیاند، وڵاتەكەی بەردەوام دەبێت لە كاركردن و فشار دروستكردن لە دژی خۆقایمكردنی ئێران لە سوریا. نەتەنیاهۆ رۆژی یەكشەممە (24ی شوباتی 2019) لە كۆبونەوەی حكومەتەكەی ڕایگەیاند، گوێبیستی ئەوە بووین كە گوایە لێپرسراوێكی باڵای ئێران ڕایگەیاندووە، زیاتر لە %90ی ئامانجەكانیان لە سوریا بەدیهێناوە، لەو بارەیەوە نەتنیاهۆ ئاماژەی بەوەكرد، ئەو لێدوانانە ڕاست نین، بەڵام ڕاستە دەیانەوێت خۆیان قایم بكەن، هەروەها راستە كە ئەوان ڕووبەڕوویان دەبنەوە. لە بەشێكی تری وتەكانیدا سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل ئاماژەی بەوەكرد، لێپرسراوێكی دیكەی ئێران رایگەیاندووە، ئەوان تەنها وەك ڕاوێژكار لە سوریان، بەڵام جیهان گوێبیستی درۆی زۆر بووە لە لایەن ئێرانەوە، بۆیە پەیامێكی روونی هەیە بۆ ئێرانییەكان، ئەویش ئەوەیە هەر كەسێك بیەوێت ئیسرائیل وێران بكات، ئێسرائیل بەردەوام دەبێت لە كارەكانی خۆی بە گوێرەی پێویستی لە پێناو بەرپەرچدانەوەی خۆ قایمكردنی سەربازیانەی ئێران لە ناوخۆیی سوریا. لە كۆتایی وتەكانیدا نەتەنیاهۆ ئاشكرایكرد، ڕۆژی چوار شەممەی داهاتوو لەگەل ڤلادیمێر پۆتین سەرۆكی ڕوسیا لە مۆسكۆ كۆدەبێتەوە و پێشتریش بە تەلەفۆن قسەیان كردووە دەربارەی دیدارەكە، ترۆپكی وتووێژەكان تایبەت دەبێت بە تاوتوێكردنی دۆسیەی ئێران و دەستدرێژییەكانی، هەروەها گفتوگۆ دەكەن دەربارەی بەهێزكردنی هاوكاریی و هەماهەنگی لە نێوان سوپای ئیسرائیل و سوپای ڕوسیا، كە ئامانج لێی دوورخستنەوەی بەریەككەوتن و پارێزگاریكردنە لە ئارامی ناوچەكە. ئەو لێدوانانەی سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل لە كاتێكدایە، عەلی شەمخانی ڕاوێژكاری ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی ئێران ڕایگەیاندبوو، ئەوان لە سوریا زیاتر لە %90ی ئامانجەكانی خۆیان بە دەستهێناوە و دەستدرێژییەكانی ئیسرائیل هیچ كاریگەرییەكی ستراتیژی نەبووە لەسەر بەرگریكردن لەو وڵاتە. رێككەوتنی مۆسكۆو واشنتۆن لەبارەی هەوڵەكانی ئەمەریكاو رووسیا لەبارەی رێككەوتنیان لەسەر دۆسێی سووریا، وەزیری دەرەوەی روسیا باس لە دانوستانی ژێربەژێری مۆسكۆ و واشنتۆن لە بارەی سوریا دەكات. سێرگی لاڤرۆڤ، سەرۆكی دەزگای دیپلۆماسی روسیا ئاشكراشی دەكات، كە مۆسكۆ و ئەنقەرە لە بارە چۆنیەتی مامەڵەكردنیان لە گەڵ هێزە كوردیەكانی رۆژئاوای كوردستان نەگەیشتوونەتە رێككەوتن. بە گوتەی لاڤرۆڤ، مۆسكۆ و واشنتۆن بە شێوەی نهێنی و داخراو ،گفتوگۆكانیا ن لە بارەی سوریا دەست پێكردووە، تاكوو لە بارەی داهاتووی ئەم وڵاتە بگەنە رێككەوتن. مانەوەی هێزە بیانییەكان سەرباری بڕیاری كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا لە سوریا، دوو وڵاتی ئەوروپی ڕایانگەیاند، كە هێزەكانیان لەم وڵاتە ناكشێننەوە. سەرباری ئەوەی، كە ئەمریكا رایگەیاندووە، 400 كەس لە هێزەكانی لە سەر خاكی سوریا دەمێننەوە، فەرەنسا و بەریتانیاش ڕایانگەیاند، كە هێزەكانیان لە رۆژهەلاتی سوریا جووڵە پێناكەن و لەوێ دەمێننەوە. كۆی هێزەكانی ئەم دوو وڵاتە لە سوریا ناگاتە هەزار كەس، بەم حاڵەشەوە ڕوون نییە، كە ئایا دەیانەوێ گۆڕانكاری لە ژمارەی هێزەكانیان پێكبهێنن یان نا.
